صلاحیت محلی در تعهدات مرکب

صلاحیت محلی در تعهدات مرکب صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/08/05 برگزار شده توسط: استان زنجان/ شهر خرمدره موضوع صلاحیت محلی در تعهدات مرکب پرسش الف ساکن شهر خرمدره در سال 99 به موجب قرارداد عادی یک دستگاه فیلتر زنی معیوب را از شخص ب ساکن قزوین خریداری نموده فروشنده ضمن قرارداد متعهد شده مبیع معیوب را به محل شرکت سازنده در تهران برده و پس از رفع عیب به صورت سالم در خرمدره تحویل خریدار نماید، حال خریدار با استفاده از ضابطه مقرر در ماده 13 قانون آیین دادرسی‌مدنی (صلاحیت مرجع قضایی محل اجرای تعهد) مبادرت به اقامه دعوی الزام فروشنده به انجام تعهد در حوزه قضایی خرمدره نموده است ب. ت. ب. مراتب فوق پیرامون موضوع سوال زیر مطرح است: ن. ب. ا. مرجع قضایی مکلف است در راستای خواسته خواهان اقدام نماید در مانحن فیه خواسته خ. ا. ا. که خوانده ملزم گردد دستگاه معیوب را به تهران برده در شرکت سازنده تعمیر نموده و به صورت سالم در خرمدره تحویل خواهان دهد و از آنجا که خواهان با استفاده از امتیاز مقرر در ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی و ضابطه صلاحیت مرجع محل اجرای تعهد اقامه دعوی نموده در اینجا محل انجام تعهد تهران است یا خرمدره اگر هر دو مرجع را صالح بدانیم آیا مرتکب تفسیر موسع از مقرره استثنایی نمی‌شویم؟ نظر هیات عالی در فرض سوال متعهد بایستی بعد از رفع عیب، دستگاه مورد نظر را در شهرستان خرمدره تحویل داده و این مکان محل اجرای تعهد محسوب می‌گردد و دادگاه خرمدره به استناد ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی صالح بوده و نظریه اکثریت تایید می‌شود. نظر اکثریت در مانحن فیه تعهد دارای دو جزء بوده و مرکب م. ب. و تعهد زمانی محقق می‌گردد که به صورت تام و تمام انجام گرفته باشد و در فرض سوال شخص بایع تعهد کرده است که دستگاه را بعد از تعمیر در خرمدره تحویل دهد فلذا محل اجرای تعهد کامل خرمدره م. ب. و تعهد بر روی تحویل سالم دستگاه رفته است که این تحویل حسب قرار داد باید در خرمدره انجام گیرد و تعمیر دستگاه در تهران جزئی از تعهد کامل م. ب. و این جزء به تنهایی انجام تعهد محسوب نمی‌گردد تا بتواند تعیین کننده محل صالح باشد. نظر اقلیت حسب ماده 13 قانون آیین دادرسی مدنی محلی که تعهد باید در آن انجام گردد صلاحیت رسیدگی به موضوع را دارد و در مانحن فیه شخص فروشنده دو تعهد جداگانه بر عهده دارد و نظر به اطلاق ماده مار‌الذکر که کلمه تعهد به صورت مطلق بیان شده است و مقنن نیز در مقام بیان بوده و ن. ب. ا. این اطلاق تعهد مرکب و تک جزئی را شامل م. ب. فلذا هر کدام از محل‌هایی که جزئی از تعهد باید طبق قرارداد در آن محل انجام گیرد نسبت به آن جزء تعهد صالح به رسیدگی م. ب..