نشست قضایی
طلاق صوری به منظور دریافت بخشی از حقوق پدر متوفی
خلاصه
دختری برای دریافت مستمری پدر متوفی، به‌صورت صوری از همسرش طلاق می‌گیرد. اکثریت قضات معتقدند این عمل کلاهبرداری نیست، زیرا مستمری حق مشروط است و نه ارث یا نفقه، اما مادر متوفی می‌تواند برای احقاق حقوق خود علیه او شکایت کند.
اصلِ حقوقی: دریافت مستمری از طریق طلاق صوری کلاهبرداری محسوب نمی‌شود، زیرا مستمری حق مشروطی است که پس از فوت ایجاد می‌شود و ماهیت ارث یا نفقه ندارد.
کلیدواژه‌ها: طلاق صوری، مستمری، کلاهبرداری، حقوق متوفی، تبانی
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
طلاق صوری به منظور دریافت بخشی از حقوق پدر متوفی
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1386/07/04 در استان قم برگزار شد، موضوع مورد بحث طلاق صوری به منظور دریافت بخشی از حقوق پدر متوفی بود. پرسش‌های مطرح شده شامل این بود که آیا اقدام دختر متوفی به طلاق صوری و دریافت مستمری، کلاهبرداری محسوب می‌شود و ماهیت پرداخت مستمری چیست. هیات عالی نظر خود را این‌گونه بیان کرد که مستمری نه نفقه است و نه ارث، بلکه حق مشروطی است که پس از فوت متوفی ایجاد می‌شود. اگر دختر متوفی با شوهرش برای دریافت مستمری تبانی کند، این اقدام کلاهبرداری به شمار نمی‌آید. با این حال، مادر متوفی می‌تواند با طرح دعوا، حقوق خود را استیفا کند. اکثریت اعضای هیات بر این باور بودند که اگر اقدام دختر به حقوق مادر لطمه‌ای وارد کند، او شاکی است و سوءنیت باید مورد بررسی قرار گیرد. نظر اقلیت به دو گروه تقسیم شد؛ گروه اول معتقد بود که عمل دختر کلاهبرداری است زیرا واقعیت نداشته و مالی به‌دست آورده شده است، در حالی که گروه دوم بر این باور بود که عمل دختر کلاهبرداری و قابل مجازات است، اما ماهیت عمل را ارث می‌دانستند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1386/07/04
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قمموضوع
طلاق صوری به منظور دریافت بخشی از حقوق پدر متوفیپرسش
شخصی از دنیا می‌رود و پس از فوت، مستمری به همسرش پرداخت می‌شود (از ناحیه اداره متوفی). دختر متوفی که شوهر دارد به صورت صوری طلاق می‌گیرد و به صورت غیررسمی با شوهر خود ادامه زوجیت می‌دهد (مخفیانه) و با مراجعه به اداره مذکور خود را مستحق دریافت بخشی از حقوق پدر متوفای خود، معرفی می‌کند. مادر دختر پس از اطلاع از اقدام دختر به عنوان کلاهبرداری از دختر خود شکایت می‌کند.
1- آیا عمل دختر کلاهبرداری است؟
2- اصولاً پرداخت مستمری از ناحیه اداره مذکور چه ماهیتی دارد؟ ارث است یا نفقه‌ای که پس از فوت متوفی هم ادامه دارد و یا...؟نظر هیئت عالی
نشست قضایی (4) مدنی: آنچه از ملاحظه قانون استخدام کشوری مستفاد می‌شود این است که نمی‌توان مستمری را نفقه دانست و همچنین نمی‌توان آن را از مصادیق ارث تلقی کرد، زیرا مستمری پس از فوت مورث ایجاد می‌گردد و تقسیم آن هم با مقررات قانون مدنی در باب ارث مطابقت ندارد. به هر تقدیر بر طبق قانون درصدی از حقوق کارمند متوفی به عنوان مستمری به همسر و فرزندان اناث مادامی که ازدواج نکرده‌اند و فرزندان ذکور تا سن هجده سال تمام و در صورت اشتغال به تحصیل تا سن بیست و پنج سالگی به طور مساوی تعلق می‌گیرد و هر کدام از آنها که به جهات قانونی مستمریشان قطع شود به مستمری دیگران افزوده می‌گردد. در سوال مطروحه دختر متوفی که شوهر داشته برای استفاده از مستمری با شوهرش تبانی کرده است و با طلاق صوری و اعلام به سازمان ذی‌ربط برای او مستمری برقرار می‌شود. در اینجا ولو این‌که دختر با توسل به حیله موجبات برقراری مستمری را فراهم کرده باشد، این اقدام از مصادیق کلاهبرداری نبوده و عناصر متشکله کلاهبرداری در اینجا جمع نیست. لیکن چون به مستمری مادر لطمه وارد می‌شود، مادر می‌تواند با طرح دعوای حقوقی و اثبات ادعا نسبت به قطع مستمری دختر و افزایش حقوق خود دادخواهی نماید.نظر اکثریت
طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، انتخاب شغل آزاد است. اگر شخصی مستخدم دولت شد، باید مقررات دولت را بپذیرد و قانون در این مورد یک حق مشروط ایجاد کرده است و ماهیت عمل ارث است و نفقه نیست و چون حق مشروط است پس از فوت به ارث می‌رسد و به تنهایی به ارث نمی‌رسد، بلکه با شروط به ارث می‌رسد. در فرض سوال دختر مانور متقلبانه انجام داده است ولی باید از طرف دیگر بررسی شود. با این مانور متقلبانه از حق مادر کم شده یا این‌که به دولت زیان رسیده است؛ اگر به مادر زیان رسیده، شاکی ایشان م. ب. و اگر دولت زیان‌دیده باشد، باید سوءنیت و قصد مجرمانه متهم نیز بررسی شود. اگر دختر به قصد تقاص این کار را کرده باشد، مجازات وی جای شک و تردید است والا عمل کلاهبرداری و قابل مجازات است.نظر اقلیت
گروه اول: ماهیت عمل نفقه نیست، چون نفقه برای ایام حیات است و با فوت قطع می‌شود. از طرفی ارث هم نیست، چون در زمان فوت باید وجود داشته باشد که در فرض سوال وجود ندارد و به مرور زمان به وجود می‌آید. عمل مذکور کلاهبرداری است، چون عملی که واقعیت نداشته، صحیح جلوه داده شده و مالی برده شده است.
گروه دوم: ماهیت عمل نفقه نیست، ارث است. اصلاً فرض سوال اشتباه است، چون طبق قوانین استخدامی اگر حقوق مستخدم دولت با فرض سوال قطع شود، دیگر وصل نمی‌شود؛ ولی با این حال اگر چنین عملی اتفاق افتاد، چون مانور متقلبانه وجود دارد، عمل دختر کلاهبرداری و قابل مجازات است.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.