نشست قضایی
فسخ قرارداد به جهت غبن افحش
خلاصه
در قراردادی که کلیه خیارات از جمله خیار غبن اسقاط شده بود، یکی از طرفین دعوی تقابل به جهت غبن افحش مطرح کرد. هیئت عالی و نظر اکثریت بر این بود که غبن افحش با اسقاط کلیه خیارات ساقط نمی‌شود و همچنان معتبر است. در مقابل، نظر اقلیت معتقد بود با اسقاط خیار غبن، امکان پذیرش غبن منتفی است.
اصلِ حقوقی: اسقاط کلیه خیارات موجب ساقط شدن خیار غبن افحش نمی‌شود.
کلیدواژه‌ها: غبن افحش، اسقاط خیار، خیار غبن، فسخ قرارداد، دعوی تقابل
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
فسخ قرارداد به جهت غبن افحش
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1398/02/19 در استان مازندران برگزار شد، موضوع بررسی فسخ قرارداد به دلیل غبن افحش مورد بحث قرار گرفت. در این پرونده، آقای … و خانم ب قراردادی به مبلغ 6،840،000،000 ریال امضا کرده و تمامی خیارات، از جمله خیار غبن را اسقاط کردند. سپس آقای … سند رسمی و تسلیم مبیع را مطرح کرد. در عین حال، خانم ب دعوی تقابل به منظور تایید فسخ قرارداد به دلیل غبن افحش ارائه داد و در تاریخ 1398/01/20 اعلام فسخ را به آقای …. کارشناسان ارزش ملک را 9،751،500،000 ریال ارزیابی کردند. هیات عالی بر اساس رای وحدت رویه مورخ 1401/02/20 دیوان عالی کشور، اعلام کرد که غبن افحش با اسقاط کلیه خیارات، از جمله خیار غبن، ساقط نمی‌شود و این شرط غیر معقول به شمار می‌آید. نظر اکثریت بر این بود که با وجود اسقاط خیار غبن، خیار غبن افحش همچنان معتبر است، زیرا تفاوت قیمت قابل توجه و اقدام سریع به اعمال خیار، نظم عمومی را مختل می‌کند. در مقابل، نظر اقلیت این بود که غبن افحش وجود ندارد و با اسقاط خیار غبن، امکان پذیرش غبن منتفی است، زیرا در قانون دو نوع غبن معمولی و فاحش تعریف شده و غبن افحش پیش‌بینی نشده است. بنابراین، ب. ت. ب. اسقاط خیار غبن، این خیار ساقط می‌شود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/02/19
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر عباس آبادموضوع
فسخ قرارداد به جهت غبن افحشپرسش
به تاریخ 1398/1/18معامله‌ای فی‌مابین اقای الف و خانم ب به مبلغ 6،840،000،000 ریال انجام گرفته و در ضمن آن کلیه خیارات از جمله خیار غبن اسقاط می‌شود. سپس آقای … به خواسته الزام به تنظیم سند رسمی و تسلیم مبیع به طرفیت خانم ب مطرح نموده است و خانم ب دعوی تقابل به‌خواسته تایید فسخ قرارداد به جهت غبن افحش مطرح نموده و در تاریخ 1398/1/20 نیز با ارسال اظهارنامه اعلام فسخ را به اطلاع الف می‌رساند. کارشناسان سه نفره ارزش ملک را در زمان معامله 9،751،500،000 ریال اعلام می‌نمایند. حال سوالی که مطرح می‌شود این است: آیا اساساً فسخ بابت غبن افحش می‌تواند مطرح شود؟ در صورت مثبت بودن پاسخ در چه صورتی و با چه تفاوت قیمتی، غبن افحش صادق است؟
نظر هیئت عالی
ب. ت. ب. رأی وحدت رویه درباره رسیدگی به ادعای غبن افحش مورخ 1401/2/20 هیأت عمومی دیوان‌عالی‌کشور، با اسقاط کلیه خیارات یا خیار غبن فاحش، خیار غبن افحش ساقط نمی‌شود و عرفاً اشخاص چنین شرط غیر معقول و نامتعارف را در دامنه قصد واقعی خود قرار نمی‌دهند، مگر اینکه به آن تصریح نموده باشند. بنابراین غبن افحش مشمول شرط اسقاط کافه خیارات ولو خیار غبن نمی‌باشد.نظر اکثریت
غبن افحش داریم و با وجود اسقاط خیار غبن، خیار غبن افحش پابرجاست چون در مواردی مثل موضوع سوال که بلافاصله بعد از معامله در فاصله دو روز اعمال خیار می‌کند و تفاوت قیمت معامله و قیمت اصلی قابل توجه است اگر قائل به اسقاط خیار غبن افحش باشیم؛ نظم عمومی مختل می‌شود و عرف نیز آن را نمی‌پذیرد.نظر اقلیت
غبن افحش نداریم و ماده 417 غبن فاحش را می‌گوید پس با اسقاط آن دیگر نمی‌توان غبن را پذیرفت. در فقه غبن فاحش قابلیت اسقاط ندارد اما در قانون این ممنوعیت نیست پس می‌توان اسقاط کرد. در قانون دو نوع غبن مدنظر است؛ یکی غبن معمولی که قابل مسامحه است و نمی‌توان به خاطر آن عقد را بهم زد و دیگری غبن غیر قابل مسامحه یا همان فاحش که می‌توان با وجود آن در صورت سایر شرایط مندرج در قانون عقد را برهم زد. حالت سوم یعنی غبن افحش پیش‌بینی نشده است. در اینجا نیز وقتی طرف با میل خودش، خیار غبن را اسقاط کرده پس جایی برای اعمال نظر عرف نمی‌ماند و حسب قاعده اقدام، خیار ساقط است.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.