نشست قضایی
قرارداد سرمایه گذاری در بازار سهام و استفاده از حیل ربا
خلاصه
کارگزار بورس مبلغی را دریافت کرده تا با سود قطعی ۹۰ درصد بازگرداند و در ازای آن چک ضمانت داده است. اختلاف نظر بر سر عنوان مجرمانه این رفتار میان ربا و شروع به ربا وجود دارد. هیات عالی و اقلیت بر شمول مقررات اعتبار امر مختومه و جرایم ربوی تأکید کرده‌اند.
اصلِ حقوقی: توافق بر پرداخت سود قطعی خارج از ضوابط قانونی می‌تواند مشمول جرایم ربوی یا شروع به آن باشد.
مستند: بند ج ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری
کلیدواژه‌ها: سرمایه‌گذاری، بازار سهام، ربا، شروع به ربا، اعتبار امر مختومه، کارگزار بورس
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
قرارداد سرمایه گذاری در بازار سهام و استفاده از حیل ربا
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 31 شهریور 1400 در استان چهارمحال و بختیاری برگزار شد، موضوع بررسی قرارداد سرمایه‌گذاری در بازار سهام و استفاده از حیل ربا مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این نشست این بود که رفتارهای اشخاص الف و ب در شرایط مختلف چه عناوین مجرمانه‌ای را به همراه دارد. هیات عالی قضات بر این نظر بود که اگر توافق طرفین به عنوان ربوی شناخته شود، نظریات اکثریت قضات قابل تایید است. اکثریت قضات بر این باور بودند که در صورت عدم استفاده از حیله‌های ربا، توافق فقط جرم نیست، اما اگر شخص ب اقدام به عملیات اجرایی کند، مشمول شروع به جرم ربا خواهد بود. در صورتی که مبلغی بیش از سه و نیم میلیارد تومان رد و بدل شود، رفتار مذکور شامل ربای تام خواهد بود و در صورت انجام اقدام جدید، شکایت جدید نیز قابل رسیدگی است. نظر اقلیت این بود که در فرض عدم توافق و احراز عدم حیله، موضوع مشمول شروع به ربا است و در مواردی که قبلاً رسیدگی شده، نمی‌توان دوباره به آن رسیدگی کرد. این موضوع مشمول اعتبار امر مختومه بر اساس بند ج ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 م. ب..
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/06/31
برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر بروجنموضوع
قرارداد سرمایه گذاری در بازار سهام و استفاده از حیل رباپرسش
شخص الف به عنوان کارگزار بورس فعالیت دارد و طی توافقی مبلغ سه و نیم میلیارد تومان از آقای ب اخذ می‌نماید که در بازار سهام سرمایه گذاری کند و در هر صورت (چه زیان کند و چه سود کند) در پایان سال این مبلغ را با سود 90 درصد به شخص ب بازگرداند و شخص الف و مادرش بابت ضمانت این اقدام، چندین فقره چک جمعا به مبلغ 14 میلیارد تومان به شخص ب می دهند و در روند انجام کار ب. ت. ب. اوضاع نابسامان بازار سرمایه، شخص الف متحمل ضرر و زیان شده و نمی تواند به تعهد خود عمل کند و شخص الف اقدام به ارائه شکایت با موضوع ربا علیه شخص ب به دادسرا می‌نماید شخص ب در دفاعیات خود بیان نموده که این چک ها همگی بابت طلبی است که من از آقای … و این مبلغ را (14میلیارد تومان) را به ایشان قرض دادم شخص الف نیز در دفاعیات خود بیان نموده که سه و نیم میلیارد تومان از مبالغ بابت اصل بدهی و مابقی بابت ضمانت است در فرض های مختلف زیر رفتار ارتکابی شخص الف و ب مشمول چه عناوین مجرمانه ای است ؟
1- اگر شخص الف نسبت به چک ها اقدامی ننموده باشد و به صورت نقدی نیز مازاد بر سه و نیم میلیارد تومان بین طرفین رد و بدل نشده باشد؟
2- اگر شخص ب نسبت به چک ها گواهی عدم پرداخت دریافت نموده و در دادگاه حقوقی نیز به طرفیت شخص الف دادخواست ارائه داده باشد ؟
3- در فرض پرداخت مبلغ مازاد بر سه و نیم میلیارد تومان از طرف شخص الف به شخص ب؟
4- چنانچه شخص ب نسبت به چک ها اقدامی ننموده و الف نیز نسبت به چک ها شکایت ربا طرح نموده باشد لکن در دادسرا با این استدلال که وجهی بین طرفین رد و بدل نشده است و در نتیجه جرمی رخ نداده است پرونده منتهی به صدور قرار منع تعقیب شده باشد لکن بعد از این اگر شخص ب اقدام به اخذ گواهی عدم پرداخت نسبت به چک ها نماید یا دادخواست به طرفیت شخص الف طرح نماید و شخص الف مجددا شکایت کیفری ربا مطرح نماید آیا این شکایت به لحاظ شکلی قابل رسیدگی است ؟ در خصوص مثبت بودن پاسخ به شرح سابق رفتارهای الف و ب چه عناوین مجرمانه ای دارد ؟
نظر هیات عالی
با فرض اینکه مرجع قضایی رسیدگی کننده با انجام بررسی و تحقیق لازم، توافق طرفین را ربوی تشخیص دهد (رفتار طرفین مصداق ماده 595 قانون تعزیرات مصوب 1375 باشد) و عنوان سرمایه گذاری صرفاً پوششی برای ربا خواری باشد نظریات اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان بروجن مورد تایید است.نظر اکثریت
در صورتی که طرفین از حیله های ربا استفاده نکرده باشند و شخص الف به شخص ب این امر را توافق ننموده باشند که در صورت ضرر در بازار سهام از اموال خود به میزان آن به ب تملیک نماید یا به عبارتی توافق ربوی محسوب گردد1- با عنایت به این که موضوع توافق صرف بوده است جرم نیست 2- با عنایت به این که شخص ب نسبت به چک ها اقدام نموده است و وارد عملیات اجرایی جرم شده است اما همچنان وجهی رد و بدل نشده است مشمول شروع به جرم ربا موضوع ماده 595 قانون تعزیرات مصوب 1375 م. ب.
3- در فرض سوم با عنایت به رد و بدل شدن وجه به صورت کامل و مازاد بر سه و نیم میلیارد تومان رفتار ربای تام موضوع ماده اخیرالذکر م. ب.
4- با عنایت به اینکه در این فرض شخص ب اقدام جدیدی علاوه بر فعل ارتکابی سابق انجام داده است به تمامی رفتار وی سابقا رسیدگی نشده است (علی رغم رسیدگی به عنوان) و نظر به این که در شکایت های کیفری آنچه از اهمیت برخوردار است رفتار مرتکب و موضوع شکایت است موضوع مشمول اعتبار امر مختومه نیست و قابل رسیدگی مجدد است.نظر اقلیت
1- در بند اول با عنایت به این که توافق صورت نگرفته باشد و با فرض عدم احراز حیله ربا موضوع مشمول عنوان شروع به ربا م. ب.
2- در فرض دوم نیز موضوع مشمول ربا است 3- در بند سوم با عنایت به رد وبدل شدن وجه به عنوان ربای تام محسوب می‌شود 4- با عنایت به این که موضوع سابقا رسیدگی شده است و نمی توان با رسیدگی مجدد این امر را به ذهن متهم متبادر کرد که حالا که منع تعقیب در دادسرا صادر شده است اقدام بعدی را انجام بدهید تا به عنوان مجرم شناخته شوید و به توافق با تمامی جهات آن رسیدگی شده است لذا موضوع مشمول اعتبار امر مختومه موضوع بند ج ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 م. ب..موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.