مجوز شروع به تحقیق

مجوز شروع به تحقیق خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 2 مرداد 1394 در استان بوشهر برگزار شد، موضوع بررسی مجوز آغاز تحقیقات در مواردی مطرح گردید که متهم یا مظنون به ارتکاب جرم در حوزه قضایی بازپرس مقیم باشد، اما جرم در حوزه قضایی دیگری واقع شده باشد. سوال این بود که آیا بازپرس می‌تواند بدون نیابت و از طریق گزارش افراد عادی یا ضابطین، تحقیقات را آغاز کند. نظر هیات عالی بر این اساس بود که طبق ماده 117 قانون آیین دادرسی کیفری، در چنین شرایطی مداخله بازپرس نه تنها ممنوع نیست بلکه ضروری است. همچنین، نظر اکثریت به استناد بند پ ماده 116 و بند ب ماده 64 همین قانون، آغاز تحقیقات را حتی بدون دریافت نیابت مجاز دانست. در مقابل، نظر اقلیت بر این عقیده بود که آغاز تحقیقات باید با رعایت مفاد قانونی و در قالب نیابت صورت گیرد، زیرا ماده 119 به صراحت اعطاء نیابت را برای اقدامات خارج از حوزه قضایی تجویز کرده و در ماده 117 نیز به تکلیف بازپرس در این زمینه اشاره‌ای نشده است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1394/05/02 برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر بندر گناوه موضوع مجوز شروع به تحقیق پرسش اگر متهم یا مظنون به ارتکاب جرم در حوزه قضایی محل ماموریت بازپرس مقیم باشد ولی جرم در حوزه قضایی دیگری واقع شده باشد چنانچه بازپرس از طریقی غیر از نیابت از وقوع جرم مطلع شود (مثل گزارش افراد عادی یا ضابطین) مجوزی برای شروع به تحقیق م. ب. ؟ نظر هیئت عالی طبق ماده 117 قانون آیین دادرسی کیفری چنانچه جرم در خارج از حوزه قضایی بازپرس واقع شده باشد و مرتکب در حوزه قضایی بازپرس دستگیر یا جرم کشف شود بازپرس اقدامات مقدماتی لازم را به عمل می‌آورد و پرونده را با صدور قرار عدم صلاحیت به دادسرای محل وقوع ارسال می‌دارد در فرض سوال که اعلام ضابطین یا گزارش عادی کاشف از کشف جرم در حوزه قضایی بازپرس است مداخله وی در حدود ماده 117 نه تنها ممنوع نیست بلکه لازم است. نظر اکثریت ب. ت. ب. بند پ ماده 116 و بند ب ماده 64 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 شروع به تحقیق حتی در صورت عدم وصول نیابت امکان پذیر م. ب.. نظر اقلیت ب. ت. ب. اینکه اولاً در ماده 116 این قانون مجوز شروع به تحقیق را با رعایت مفاد این قانون و در صورت وجود جهات قانونی بیان نموده است ثانیاً: در ماده 119 همین قانون به طور کلی هر اقدام دیگری که در خارج از حوزه قضایی محل مأموریت بازپرس لازم باشد را در قالب اعطاء نیابت تجویز نموده است. ثالثاً در ماده 117 این قانون تکلیف بازپرس را در خصوص بند ب ماده 116 روشن نمود اما قانونگذار با اینکه در مقام بیان بوده در خصوص تکلیف بازپرس در خصوص بند پ حرفی به میان نیاورده فلذا در جمع بین مواد مذکور شروع به تحقیق در فرض سئوال فقط در قالب نیابت جایز بوده و لاغیر.