مرجع صالح در حل اختلاف

پرونده با صدور قرار عدم صلاحیت به همراه متهم (بازداشتی به علت صدور قرار تامین کیفری از نوع وثیقه و عدم تودیع وثیقه) به استناد ماده 310 قانون آیین دادرسی کیفری مبنی بر اینکه در دو جرم همسان با مجازات یکسان مرجع دیگری دارای سابقه در رسیدگی بوده به مرجع صالح ارسال می‌گردد. سپس مرجع دوم با بررسی سابق خود ب. ت. ب. اینکه سبق ارجاع و رسیدگی به این پرونده به علت طرح نیابت بوده که آن هم اقدام و به مرجع معطی نیابت عودت داده شده است، مرجع صالح دوم به علت عدم وجود پرونده جریانی با قرار عدم صلاحیت صادره اولیه اختلاف نموده و ب. ت. ب. اینکه مرجع صادر کننده قرار عدم صلاحیت از دو استان مختلف م. ب. برای حل اختلاف به دیوان عالی کشور پرونده را ارسال می‌کند. حال ب. ت. ب. ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت حل اختلاف تکلیف ابقاء قرار تامین کیفری با فرض نزدیک بودن زمان ابقاء قرار تامین کیفری با کدام مرجع است؟ (مرجع صالح ابتدایی یا مرجع صالح دوم که در صلاحیت اختلاف نموده است.) نظر هیات عالی قوانین آیین دادرسی در خصوص موضوع ساکت است و لکن حسب قواعد عمومی، پرونده با صدور قرار عدم صلاحیت از مرجع قضایی اول قانوناً به مرجع قضایی صالح دوم ارسال و منتقل می‌گردد و تا زمان حل اختلاف در صلاحیت از پرونده‌های موجودی مرجع قضایی صالح اعلامی اخیر محسوب می‌شود و به صرف عدم پذیرش صلاحیت از سوی مرجع دوم، پرونده به مرجع اولی اعاده نمی‌شود و تابع قواعد حل اختلاف خواهد بود که در مرجع ذیصلاح مورد پذیرش قرار می‌گیرد؛ لذا تا زمان حل اختلاف در صورت لزوم ابقاء یا تبدیل قرار تامین، اقدام قانونی توسط مرجع صالح اعلامی که پرونده در آن مرجع ثبت و جزء موجودی م. ب. به عمل خواهد آمد ولو اینکه پرونده به دیوان عالی کشور در فرض سوال برای حل اختلاف ارسال شده باشد. نظر اکثریت با صدور قرار عدم صلاحیت پرونده به همراه اوراق به مرجع صالح ارسال می‌گردد و پرونده برای ابقاء قرار در مراجع اول صادر کننده قرار عدم صلاحیت وجود ندارد. از طرفی وفق نظر مشورتی شماره 7/1401/639 مورخه 1401/07/02 بازبینی قرار با مرجع صادرکننده عدم صلاحیتی است که اصل پرونده در آن وجود دارد. فرقی نمی‌کند مرجع اول باشد یا مرجع دوم که در موضوع سوال مطروحه مرجع صالح به ابقاء قرار تامین کیفری مرجع دوم بود؛ لذا مرجع دوم با تهیه بدل نسبت به ابقاء قرار اقدام که اگر به این ابقاء قرار تامین کیفری مورد اعتراض قرار گرفت دادگاه در معیت همین دادسرا صالح دوم نسبت به اعتراض رسیدگی می‌نماید و این اقدام منافات با این ندارد که صلاحیت مرجع دوم توسط دیوان عالی کشور تائید نگشته است. نظر اقلیت ب. ت. ب. اینکه وقتی که مرجع نسبت به صدور قرار عدم صلاحیت اقدام می‌نماید یعنی صلاحیت رسیدگی به اصل پرونده و اشخاص پرونده و ادعای شاکی یا گزارش یا هر گونه تعقیب ر. ا. خ. سلب نموده ورود به پرونده به صورت شکلی و ماهیتی مورد پذیرش نمی‌باشد لذا تا زمانی که دیوان عالی کشور صلاحیت را تایید نکرده است و مرجع دوم نیز هنوز صلاحیتش تایید نگشته است پس مرجع دوم نسبت به ابقاء قرار تامین کیفری مسئولیتی ندارد و صرفاً می‌تواند تا زمان اعلام نظر از سوی دیوان کشور مراتب فرا رسیدن زمان ابقاء قرار تامین کیفری را به مرجع اول صلاحیت اعلام نماید. نظر ابرازی ب. ت. ب. ماده 242 قانون آیین دادرسی کیفری و ب. ت. ب. اینکه با صدور قرار عدم صلاحیت از سوی مرجع اول و مرجع دوم هیچ‌کدام از این دو مرجع صالح به رسیدگی به پرونده تا تعیین تکلیف از سوی دیوان عالی کشور نمی‌باشند و نیز با در نظر گرفتن اینکه ابقاء قرار از حقوق متهم بوده و باید اقدام گردد تا منتهی به حبس غیرقانونی متهم نگردد؛ لذا دیوان عالی کشور تا اعلام نظر خود ب. ت. ب. وجود پرونده نزد وی باید نسبت به ابقاء قرار تامین کیفری اقدام نماید.