مرجع صالح در رسیدگی به دعوای اعسار در رای تجمیعی

مرجع صالح در رسیدگی به دعوای اعسار در رای تجمیعی خ. م.: صورتجلسه نشست قضایی به تاریخ 1397/10/13 در استان سمنان، شهر شاهرود، به بررسی مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای اعسار در رای تجمیعی پرداخته است. پرسش مطرح‌شده این است که اگر فردی در یک پرونده به اتهام سرقت محکوم به حبس و رد مال شود و در پرونده دیگری نیز به همین مجازات‌ها محکوم گردد، مرجع رسیدگی به دعوای اعسار کدام شعبه خواهد بود: شعبه صادرکننده رای بدوی یا شعبه صادرکننده رای تجمیعی؟ نظر هیات عالی بر این اساس است که محکومیت به رد مال، مجازات محسوب نمی‌شود و از شمول حکم تجمیع موضوع ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 خارج است. بنابراین، رسیدگی به دعوی اعسار باید تابع قواعد عمومی حاکم بر دعاوی حقوقی و مطابق با مواد 13 و 22 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394 در دادگاه‌های نخستین انجام شود. نظر اکثریت بر این است که دادگاهی که رای تجمیعی را صادر کرده، مرجع رسیدگی به پرونده اعسار نیز می‌باشد، زیرا با صدور رای تجمیعی، محکومیت‌های قبلی از بین رفته و دیگر نیازی به رسیدگی محاکم نیست. در مقابل، نظر اقلیت بیان می‌دارد که دادگاهی که رای تجمیعی صادر کرده، نمی‌تواند به دعوای اعسار رسیدگی کند، زیرا این دادگاه تنها به صورت شکلی به موضوع ورود کرده و صلاحیت رسیدگی به دعوای اعسار باید در مرجع اولیه‌ای باشد که حکم صادر شده است.