نشست قضایی
مشروعیت شرط مالکیت موجر بر اعیانی توسط مستاجر موقوفه پس از انقضای مدت اجاره
خلاصه
موضوع درباره اعتبار شرط انتقال بلاعوض اعیانی احداثی توسط مستأجر موقوفه به موجر پس از انقضای مدت اجاره است. اختلاف بر سر صحت این شرط و قابلیت اجرای آن در صورت انتقال زمین به شخص ثالث بود. نتیجه اینکه شرط مذکور و انتقال اجاره به شخص ثالث صحیح و لازمالاجرا است.
اصلِ حقوقی: شرط انتقال بلاعوض اعیانی مستأجر به موجر پس از انقضای مدت اجاره صحیح و نافذ است و به اعتبار عقد اجاره و انتقال به ثالث لطمه نمیزند.
مستند: ماده 233 قانون مدنی
کلیدواژهها: موقوفه، اجاره، اعیانی، شرط بلاعوض، تخلیه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
مشروعیت شرط مالکیت موجر بر اعیانی توسط مستاجر موقوفه پس از انقضای مدت اجاره
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1380/11/04 در استان قم برگزار شد، موضوع مشروعیت شرط مالکیت موجر بر اعیانی ایجاد شده توسط مستاجر موقوفه پس از انقضای مدت اجاره مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی شامل دو بخش بود: نخست، آیا این شرط از نظر شرع و قانون معتبر و لازمالاجرا است؟ و دوم، در صورتی که مستاجر زمین را به شخص ثالث واگذار کند، مالکیت بنای احداثی به چه کسی تعلق میگیرد؟ هیات عالی به این نتیجه رسید که شرط مذکور، که به مستاجر اجازه میدهد اعیانی را احداث کند و پس از انقضای مدت اجاره، آن اعیانی به صورت بلاعوض به موجر منتقل شود، با مواد قانونی، از جمله ماده 233 قانون مدنی، مطابقت دارد و بنابراین صحیح و لازمالاجرا است. همچنین، در صورت عدم سلب حق واگذاری از مستاجر، اجاره به شخص ثالث نیز معتبر بوده و این شرط در مورد مستاجر ثانوی نیز قابل اجرا خواهد بود. نظر اکثریت بر این بود که اجاره معتبر است و جهل به میزان بنای آینده، موجب بطلان عقد نمیشود. در مقابل، نظر اقلیت به دو گروه تقسیم شد؛ گروه اول شرط را باطل و عقد را صحیح دانسته و گروه دوم هم شرط و هم عقد را به دلیل غرری بودن و جهل، باطل اعلام کردند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1380/11/04
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قمموضوع
مشروعیت شرط مالکیت موجر بر اعیانی توسط مستاجر موقوفه پس از انقضای مدت اجارهپرسش
هرگاه متولی موقوفه، زمین وقفی را به شخصی حقیقی یا حقوقی اجاره دهد و در قرارداد اجاره به مستأجر اجازه دهد که به هزینه خود در آن اعیانی احداث کند مشروط به اینکه پس از انقضای مدت اجاره اعیانی، احداثی بلاعوض در مالکیت موجر قرار گیرد، حال، 1. آیا شرط مذکور از نظر شرع و قانون نافذ و لازمالاجرا است؟
2. اگر مستأجر زمین مورد اجاره را به شخص ثالثی واگذار کند و شخص مذکور در آن احداث بنا کند، بنای احداثی در مالکیت چه کسی قرار میگیرد؟نظر هیئت عالی
1. در صورتیکه در قرارداد اجاره زمین موقوفه تنظیمی، فیمابین متولی وقف با اشخاص حقیقی و حقوقی به عنوان شرط ضمنالعقد به مستأجر اجازه داده شده باشد که به هزینه خود در زمین اعیانی احداث نماید و پس از انقضای مدت اجاره اعیانی احداث شده بلاعوض در مالکیت موجر قرار گیرد. چنین شرطی که داخل در عنوان شرط نتیجه است و مورد رضایت طرفین بوده با هیچیک از شروط باطل و مبطل عقد موضوع ماده 233 قانون مدنی مطابقت ندارد و بر حسب عموم ادله راجع به لزوم ایفای شرط متعاقب انقضای مدت اجاره اعیانی احداثی از طرف مستأجر متعلق به وقف خواهد بود و شرط مذکور صحیح و لازمالاجرا است.
2. اگر از مستأجر موقوفه حق واگذاری مورد اجاره ب. غ. در مدت اجاره سلب نشده باشد و در مدت اجاره مورد اجاره را به دیگری واگذار کند، این اجاره با لحاظ ماده 474 قانون مدنی صحیح است و در صورتیکه مستأجر ثانوی با قبول شرط مندرج در اجارهنامه اولیه احداث اعیانی کند پس از انقضای مدت اجاره همان حکم در مورد مستأجر ثانی هم جاری خواهد بود.نظر اکثریت
اجاره صحیح است و جزو وقف میشود و این مقدار جهل به میزان بنایی که در آینده ساخته میشود، مضر نیست، یعنی موجب بطلان عقد نمیشود.نظر اقلیت
گروه اول: شرط باطل ولی عقد صحیح است.
گروه دوم: عدهای دیگر معتقدند، هم شرط باطل و هم مبطل عقد است به لحاظ غرری شدن عقد و جهل.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 76
آرای مرتبط 25
-
رأی
هماستناد
رای شماره 615 مورخ 1398/09/20 هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر اعطای وکالت به متعهدله بر تکلیف متعهد
مواد 233، 220، 10، 319، 362 و 367 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 340437 مورخ 1402/02/16 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر بطلان شرط الحاقی در اعتبار قرارداد
مواد 233 و 1258 و 1284 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط تعیین مدت برای اعتبار مبایعه نامه
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر اعطای وکالت به متعهدله بر تکلیف متعهد
مواد 233 و 220 و 10 و 319 و 362 و 367 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر بطلان شرط الحاقی در اعتبار قرارداد
مواد 233 و 1258 و 1284 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۶۱۵ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۲۰ هیأت تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری سازمان برنامه و بودجه کشور برای تعیین معیارها و استانداردها و همچنین اصول کلّی و شرایط عمومی قراردادهای مربوط به طرحهای عمرانی، میتواند دستورالعملهای لازم را به دستگاههای اجرایی ابلاغ نماید و دستگاههای اجرایی موظّف به رعایت
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۱۳۶۴ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۰۹ هیأت تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته : ابطال مصوبه شماره ۴۷۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۱۱ شورای رقابت)
ماده 233 قانون مدنی بوده و موجب بطلان معامله می گردد
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۳۴۰۴۳۷ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۶ هیأت تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری (مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال مصوبه مورخ ۲۱/۹/۱۴۰۰ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات و مصوبه مورخ ۲۶/۵/۱۴۰۱ ستاد تنظیم بازار (ابلاغی به موجب نامه شماره ۴۲۴۹۲/م/ص مورخ ۶/۶/۱۴۰۱ وزیر صنعت، معدن و تجارت) از تاریخ تصویب )
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۱۲۴۰ دیوان عالی کشور در خصوص صدور اجراییه بر مبنای حق الارض جدید از دفترخانه
ماده 233 قانون مدنی(
-
رأی
هماستناد
ماهیت حقوقی شرط پشیمانی مندرج در عقد بیع
مواد 233 و 399 قانون مدنی نبوده و تنها حکایت از توافق طرفین در صورت پشیمان شدن ا
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 1240 مورخ 1344/07/27 هیات عمومی دیوان عالی کشور | تحدید حدود اجرای شرط تغییر حقالارض در عقد اجاره با توجه به قانون مدنی و مقررات ثبت اسناد
ماده 233 قانون مدنی نبوده خللی به ارکان عقد وارد نمی سازد
-
رأی
هماستناد
(1)-اثر توافق بر خروج برخی موارد از فورس ماژور(2)- وضعیت شرط داوری در فرض بطلان قرارداد
ماده 233 قانون مدنی قرارداد منعقده باطل خواهد بود
-
رأی
هماستناد
ارتباط وجه التزام و عوضین
ماده 233 قانون مدنی هم شرط و هم عقد باطل است
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح در دعوای اعلام بطلان معامله شرط ضمن عقد ازدواج
ماده 233 قانون مدنی باطل میباشد
-
رأی
هماستناد
حدود اختیار دادگاه در دعوی تایید فسخ قرارداد
ماده 233 قانون مدنی قرار رد دعوی خواهان در این بخش را صادر و اعلام می نمای
-
رأی
هماستناد
مفهوم شرط بنایی و شرط تبانی
ماده 233 قانون مدنی باطل است نظر غیرصائب است زیرا در شرط بنایی به مجرد عنو
-
رأی
هماستناد
اثر اقرار توأم با ادعای اثبات نشده
ماده 233 قانون مدنی باشد لذا از این نظر نیز دعوی تقابل خواندگان و ادعای ای
-
رأی
هماستناد
بی اعتباری واگذاری حق طلاق به زوجه که ضمن عقد زوجیت نباشد
ماده 233 قانون مدنی موجب بطلان عقد می شود
-
رأی
هماستناد
شمول شروط بنایی بر شرط فعل
ماده 233 قانون مدنی باطل است نظر غیر صائب است زیرا در شرط بنایی به مجرد عن
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
چالشهای رأی وحدت رویه مرتبط با سود بانکی از چشم انداز بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری (مقاله علمی وزارت علوم)
قانون مدنی محسوب داشت نه ماده 233
-
رأی
هماستناد
(1)-اثر توافق بر خروج برخی موارد از فورس ماژور(2)- وضعیت شرط داوری در فرض بطلان قرارداد
ماده 233 قانون مدنی قرارداد منعقده باطل خواهد بود
-
رأی
هماستناد
مفهوم شرط بنایی و شرط تبانی
ماده 233 قانون مدنی باطل است نظر غیرصائب است زیرا در شرط بنایی به مجرد عنو
-
رأی
هماستناد
شمول شروط بنایی بر شرط فعل
ماده 233 قانون مدنی باطل است نظر غیر صائب است زیرا در شرط بنایی به مجرد عن
نظریات مشورتی 6
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/910 مورخ 1397/06/12
قانون مدنی و ماده 233
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/147 مورخ 1402/03/20
مواد 233 و 401 قانون مدنی به قوت خود باقی هستند؟ آیا قضات می توانند در نشست های
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1402/147 — 1402/03/20
مواد 233 و 401 قانون مدنی وجود ندارد و در موارد تردید در نسخ یا عدم نسخ قانون
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1397/910 مورخ 1397/06/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص خروج وصف عدالت از شاهدی که محاسن خود را با تیغ اصلاح نموده است . با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مدنی و ماده 233
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/147 مورخ 1402/03/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 233 و 401 قانون مدنی وجود ندارد و در موارد تردید در نسخ یا عدم نسخ قانون
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3789 مورخ 1387/06/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 233 و232 ق.م
نشستهای قضایی 9
-
نشست قضایی
هماستناد
شرط عدم فروش مبیع تا زمان پرداخت آخرین قسط توسط مشتری در ضمن معامله
ماده 233 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
شرط ضمن عقد،عدم حق انتقال مبیع
ماده 233 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
واگذاری موضوع اجاره به شخص ثالث و تقاضای تخلیه ملک توسط موجر به دلیل عدم پرداخت اجاره
قانون مدنی مصوب 1307/02/01 نیز طبق ماده 474
-
نشست قضایی
هماستناد
تجویز انتقال منافع به غیر در قرار داد های اجاره مشمول قانون روابط موجر ومستاجر سال 1376
ماده 474 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
شرط ضمنعقد برای فسخ عقد در زمان و پرداخت وجه دلخواه
ماده 233 قانون مدنی که شرط موجب جهل به عوضین را باطل می داند
-
نشست قضایی
هماستناد
وضعیت معامله در صورتیکه پرداخت بخشی از ثمن به آینده موکول شود
ماده 233 قانون مدنی چنین شرط و معامله ای راباطل می دانند
-
نشست قضایی
هماستناد
شرایط اسقاط حق افراز
ماده 233 قانون مدنی نیز نمی گنجد زیرا اجرای آن مقدور است و دارای نفع و فای
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی شرط عدم فروش ملک توسط خریدار و اثر آن در معامله
ماده 233 قانون مدنی شود و مربوط به آثار بیع است و به نوعی بیع شرط محسوب می
-
نشست قضایی
هماستناد
وضعیت حقوقی قرارداد اجاره در اجیر نمودن شخصی برای حمل اثاثیه ظرف مدت معین
ماده 233 قانون مدنی بر این نکته تاکید کرد که شرط مجانی بودن در قرارداد می
مواد مرتبط 2
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 474 — قانون مدنی
ماده 474 قانون مدنی صحیح است و در صورتی که مستاجر ثانوی با قبول شرط مندرج
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 233 — قانون مدنی
ماده 233 قانون مدنی
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
بی اعتباری واگذاری حق طلاق به زوجه که ضمن عقد زوجیت نباشد
ماده 233 قانون مدنی موجب بطلان عقد می شود
دکترین 33
-
مقاله
هماستناد
اقامه ی دعوای اصلی و دادخواست مربوط به اصل دعوا تا زمان
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۳ ماده ۶۲ ق
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۳ ماده ۶۲ ق
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ذی حق در مطالبه آن میداند
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مستند مزبور در قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ به قدری در
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مستند مزبور در قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ به قدری در
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری نیشابور آبان ۸۰ — وی متمکن از انواع تصرفات مالکانه است
بند 1 ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری نیشابور آبان ۸۰ — چون شرط مذکور خلاف مقتضای ذات عقد
بند 1 ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری نیشابور آبان ۸۰ — چون شرط مذکور خلاف مقتضای ذات عقد
بند 1 ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تأثیر متقابل عقد و قبض و تسلیم
ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: شرط مجهول و تاثیر آن بر عقد (شرط (قواعد فقه))
ماده 233 قانون مدنی در بند دو این ماده آمده است: شرط مجهولی که جهل به آن م
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: زمان تسلیم مبیع (آثار بیع)
قانون مدنی، ماده 233
-
مقاله
هماستناد
در صورت عدم قید و شرطی در ضمن عقد اجاره مقررات کلی
ماده 233 قانون مدنی شروط مفصله ذیل باطل و موجب بطلان عقد است: شرط مجهولی ک
-
مقاله
هماستناد
در این باب نسبت به عقد اجاره حاکم خواهد بود
ماده 233 قانون مدنی شروط مفصله ذیل باطل و موجب بطلان عقد است: شرط مجهولی ک
-
مقاله
هماستناد
در این باب نسبت به عقد اجاره حاکم خواهد بود
ماده 233 قانون مدنی شروط مفصله ذیل باطل و موجب بطلان عقد است: شرط مجهولی ک
-
مقاله
هماستناد
وضعیت حقوقی شرط ابتدایی — وضعیت شرط عدم فروش تا پرداخت آخرین
ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
وضعیت حقوقی شرط ابتدایی — هر عقدی دو نوع مقتضای دارد یکی
ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شرط تعلیق در پیمان — همچنین در مواردی که انجام شرط به
ماده 233 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
شرط تعلیق در پیمان — اگر عقد بر شرطی معلق شود که
ماده 233 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
شرط تعلیق در پیمان — اگر عقد بر شرطی معلق شود که
ماده 233 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
بنابراین هرگاه شخصی وکالت فروش مال خ
ماده 233 قانون مدنی و
-
مقاله
هماستناد
گاهی از اوقات بایع یا مشتری در مبایعه نامه شروطی را ذکر
ماده 233 قانون مدنی و
-
مقاله
هماستناد
شرط مجهولی که موجب جهل به عوضین شود
ماده 233 قانون مدنی شرط مجهولی که جهل به آن موجب جهل به عوضین شود باطل و م
-
مقاله
هماستناد
شرط مجهولی که موجب جهل به عوضین شود — طبق بند ۲ ماده ۲۳۳ قانون مدنی
ماده 233 قانون مدنی شرط مجهولی که جهل به آن موجب جهل به عوضین شود باطل و م
-
مقاله
هماستناد
اصطلاحات رایج در فقه (قواعد فقه): شرط
ماده 233 قانون مدنی در بند دو این ماده آمده است: " شرط مجهولی که جهل به آن
-
مقاله
هماستناد
شرط (قواعد فقه): اقسام شرط
ماده 233 قانون مدنی در بند دو این ماده آمده است: شرط مجهولی که جهل به آن م
-
مقاله
هماستناد
شرط (قواعد فقه): شروط باطل و مبطل
قانون مدنی در ماده 233
-
مقاله
هماستناد
آثار بیع: مالکیت مبیع
قانون مدنی، ماده 233
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: شرط مجهول (شرط (قواعد فقه))
ماده 233 قانون مدنی در بند دو این ماده آمده است: شرط مجهولی که جهل به آن م
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: شرط مجهولی که موجب جهل عوضین شود (شرط (قواعد فقه))
ماده 233 قانون مدنی در بند دو این ماده آمده است: شرط مجهولی که جهل به آن م
-
مقاله
هماستناد
شرط: شروط مبطل
ماده 233 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
قاعده ملازمه اذن در شیء با اذن در لوازم آن (قواعد فقه): مصادیق قاعده
ماده 474 قانون مدنی ایران
-
مقاله
هماستناد
مصادیق قاعده اذن در شیء با اذن در لوازم آن (قواعد فقه): اجاره مجدد عین مستاجره
ماده 474 قانون مدنی ایران
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
