نشست قضایی
مطالبه حق کسب و پیشه بعد از استقرار رابطه استیجاری فیمابین خریدار و مستأجر سابق ملک تجاری
خلاصه
موضوع درباره امکان مراجعه خریدار ملک تجاری به مالک قبلی برای مطالبه حق کسب و پیشه پرداختی به مستأجر است. اختلاف نظر درباره حق مراجعه خریدار به مالک پیشین وجود داشت. هیئت عالی معتقد بود خریدار به عنوان قائممقام موجر حق مراجعه به مالک قبلی را ندارد.
اصلِ حقوقی: خریدار ملک تجاری که پس از معامله رابطه استیجاری جدیدی با مستأجر برقرار کرده، حق مراجعه به مالک قبلی جهت مطالبه حق کسب و پیشه را ندارد.
کلیدواژهها: حق کسب و پیشه، رابطه استیجاری، ملک تجاری، قائممقام، موجر و مستأجر
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
مطالبه حق کسب و پیشه بعد از استقرار رابطه استیجاری فیمابین خریدار و مستأجر سابق ملک تجاری
خ. م.:
صورتجلسه نشست قضایی به تاریخ 1390/09/23 در استان قم، موضوع مطالبه حق کسب و پیشه را پس از برقراری رابطه استیجاری بین خریدار و مستاجر سابق یک ملک تجاری مورد بررسی قرار داده است. در این نشست، پرسش مطرح شده درباره وضعیت حقوقی آقای (ب) به عنوان خریدار ملک تجاری و حق او برای مراجعه به آقای (الف) به عنوان مالک قبلی برای مطالبه مبلغی که بابت حق کسب و پیشه پرداخت کرده، بود. نظر هیات عالی بر این است که آقای (ب) به عنوان قائممقام موجر سابق، حق مراجعه به مالک قبلی را ندارد، زیرا رابطه استیجاری بین او و مستاجر سابق برقرار شده و تخلف مستاجر از شرایط اجاره به وضوح این رابطه را نشان میدهد. نظر اتفاقی شامل سه دیدگاه است: اول، آقای (ب) حق مراجعه ندارد زیرا پس از دریافت اجاره و توافق با مستاجر، حق فسخ خود را اعمال نکرده است؛ دوم، پس از وقوع عیب در ملک، آقای (ب) حق مراجعه به آقای (الف) را دارد؛ و سوم، بسته به زمان ورود مستاجر، اگر مستاجر در زمان مالکیت آقای (ب) وارد شده باشد، آقای (الف) مسئول نیست، اما اگر قرار بر خرید ملک بدون مستاجر بوده و مستاجر جدید با حکم وارد شده باشد، آقای (الف) موظف به پرداخت خسارت مابهالتفاوت خواهد بود.موضوع
مطالبه حق کسب و پیشه بعد از استقرار رابطه استیجاری فیمابین خریدار و مستأجر سابق ملک تجاریپرسش
شخص (الف) ملک تجاری را به (ب) فروخته است (این ملک قبلاً مستأجر داشته که توسط (الف) به لحاظ نیاز شخصی وی تخلیه شده است). پس از انجام معامله و تصرف مشتری، مستأجر قبلی با داشتن حکمی از دادگاه مبنی بر نقض حکم تخلیه قبلی به مالک فعلی (آقای ب) مراجعه و ملک را تصرف میکند. مدتی نیز آقای (ب) از وی اجاره دریافت میکند. پس از مدتی مستأجر، ملک را بدون اجازه آقای (ب) به شخصی دیگر منتقل میکند که در نهایت آقای (ب) حکم تخلیه ملک را از دادگاه درخواست و حکم تخلیه صادر میشود. ولی یکدوم حق کسب و پیشه را آقای (ب) به متصرف پرداخت میکند. آقای (ب) درخواستی مبنی بر مطالبه مبلغ پرداختی به مستأجر (یکدوم حق کسب و پیشه) به طرفیت آقای (الف) تقدیم دادگاه کرده است، دادگاه چه تکلیفی دارد؟
نظر هیئت عالی
بعد از استقرار رابطه استیجاری فیمابین شخص (ب) و مستأجر سابق ملک، آقای (ب) به استناد و ادعای تخلف مستأجر از شرایط اجاره مبنی بر انتقال منافع مورد اجاره به غیر، دعوای تخلیه عین مستأجره را طرح و اقامه کرده است که این امر به روشنی بر قبول و تأیید رابطه استیجاری بین خود به عنوان قائممقام موجر سابق (الف) با مستأجر دلالت میکند. بنابراین مالک فعلی حق مراجعه به مالک قبلی (موجر اولیه) را در وضعیت فعلی ندارد و نظریه اول که مفاداً متضمن این معنا است تأیید میشود.
نظر اتفاقی
نظر اول: آقای (ب) یعنی خریدار، خود با مستأجر اولی توافق کرده و مدتی مالالاجاره را از وی دریافت و پس از انتقال مغازه ب. غ. با حکم دادگاه و پرداخت یک دوم حق کسب و پیشه، حکم تخلیه مغازه را از دادگاه اخذ کرده است. آقای (ب) حق مراجعه به آقای (الف) را جهت مطالبه یک دوم حق کسب و پیشه پرداختی ندارد. اگر هم قائل باشیم که حق فسخ معامله را داشته به لحاظ اینکه پس از پیدا شدن عیب، ایشان از حق فسخ خویش استفاده نکرده و با مستأجر توافق کرده و مدتی مالالاجاره دریافت میکرده است؛ لذا اکنون حق فسخ و مراجعه به آقای (الف) را نخواهد داشت.
نظر دوم: بعد از تخلیه یعنی بعد از معامله آقای (الف) و (ب) عیب حاصل شده و عیبی که حادث شده در زمان مالکیت (ب) حاصل شده است؛ لذا آقای (ب) حق مراجعه به آقای (الف) را دارد.
نظر سوم: باید ملاحظه کرد که ورود مستأجر در چه زمانی اتفاق افتاده است. اگر در آن زمان، مالک ملک آقای (ب) بوده است پس هیچ ارتباطی به آقای (الف) ندارد و مالک قبلی مسئول نیست. اما اگر قرار بود ملک را مطلق و بدون مستأجر بخرد و بعداً مستأجر با در دست داشتن حکم جدید از دادگاه وارد ملک شده است پس مالک قبلی باید پاسخگو باشد اما نه به عنوان مطالبه یکدوم حق کسب و پیشه؛ بلکه مکلف به پرداخت خسارت یعنی مابهالتفاوت خسارت ملک بدون مستأجر و با مستأجر به آقای (ب) است. پس میتواند مابهالتفاوت را مطالبه کند.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
