نشست قضایی
معافیت از خدمت نظام وظیفه
خلاصه
موضوع درباره شمول دستورالعمل معافیت سربازان دارای چهار فرزند و بیشتر برای سربازان فراری است. اکثریت قضات معتقدند این دستورالعمل شامل سربازان فراری نیز می‌شود و در صورت مراجعه به یگان، باید قرار منع تعقیب صادر شود.
اصلِ حقوقی: دستورالعمل معافیت خدمت دوره ضرورت برای مشمولین دارای چهار فرزند و بیشتر، شامل سربازان فراری نیز می‌شود و با مراجعه آنان به یگان، قرار منع تعقیب صادر می‌گردد.
کلیدواژه‌ها: نظام وظیفه، معافیت، سرباز فراری، قرار منع تعقیب، دستورالعمل
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
معافیت از خدمت نظام وظیفه
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 22 خرداد 1402 در استان سازمان قضایی نیروهای مسلح برگزار شد، موضوع معافیت از خدمت نظام وظیفه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا دستورالعمل مربوط به معافیت مشمولین غایب دارای چهار فرزند و بیشتر، شامل افرادی که در حال فرار از خدمت هستند نیز می‌شود و نحوه رسیدگی به اتهام آن‌ها چگونه خواهد بود. هیات عالی ب. ت. ب. اطلاق دستورالعمل و نظریه اقلیت به این نتیجه رسید که این دستورالعمل شامل تمامی پرسنل وظیفه، از جمله سربازان فراری نیز می‌شود. نظر اکثریت بر این بود که حتی اگر فرار از خدمت وجود داشته باشد، با مراجعه به یگان، سربازان در حال خدمت محسوب می‌شوند و بنابراین معافیت شامل آن‌ها نیز خواهد بود. در این راستا، دو نظر در خصوص تصمیم مرجع قضایی مطرح شد؛ نظر اول بر این بود که فرار از خدمت تا تاریخ صدور دستورالعمل مورد رسیدگی قرار گرفته و پس از آن به دلیل شرایط معافیت، قرار منع تعقیب صادر می‌شود. نظر اقلیت نیز بیان می‌کرد که افراد دارای چهار فرزند، حتی اگر قبل از صدور دستورالعمل فراری شده باشند، از خدمت معاف می‌شوند و برای آن‌ها قرار منع تعقیب صادر خواهد شد. اقلیت همچنین به تفاوت‌های حقوقی بین واژه‌های «عفو» و «معافیت» اشاره کرد و تاکید نمود که معافیت به معنای عدم ارتکاب بزه است و در این مورد، قرار منع تعقیب صادر می‌شود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/03/22
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر خراسان رضویموضوع
معافیت از خدمت نظام وظیفهپرسش
آیا دستورالعمل «معافیت خدمت دوره ضرورت مشمولین غایب دارای 4 فرزند و بیشتر و معافیت مشمولین دارای سه فرزند به شرط داشتن سن بالاتر از چهل سال » شامل کسانی که در حال فرار از خدمت هستند می‌شود ؟ و نحوه رسیدگی به اتهام ایشان چگونه است.
نظر هیات عالی
ب. ت. ب. اطلاق دستور العمل با نظریه دوم (اقلیت) موافقت حاصل شد.نظر اکثریت
هر چند در متن دستورالعمل قید شده است کلیه مشمولان غایب و غیر غایب و پرسنل وظیفه که در حال خدمت هستند و از کلمات در حال خدمت اینگونه برداشت می‌گردد که این دستورالعمل، فقط شامل پرسنل وظیفه ای است که در حال خدمت هستند لیکن ب. ت. ب. اینکه ابتدا مشمولین غایب و غیر غایب را آورده است و سپس پرسنل وظیفه در حال خدمت را آورده، به نظر می‌رسد منظور از پرسنل وظیفه در مقابل مشمولین بوده که به خدمت وظیفه اعزام نشده اند و شامل کلیه پرسنل وظیفه ای می‌گردد که در یگان حاضر باشند یا در حال فرار از خدمت باشند و علاوه بر آن حتی اگر در حال خدمت بودن ملاک باشد، سربازانی که فرار از خدمت دارند به محض مراجعه به یگان، در حال خدمت محسوب می گردند و لذا دستورالعمل شامل سربازان فراری نیز می‌گردد و در خصوص تصمیم مرجع قضایی، دو نظر وجود داشت اول اینکه کسی که فرار از خدمت دارد و معافیت شامل وی می‌گردد فرار از خدمت وی تا تاریخ صدور دستورالعمل مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و پس از آن به لحاظ اینکه شرایط معافیت را داشته و نیاز به انجام خدمت وی وجود ندارد، قرار منع تعقیب وی صادر می‌شود.نظر اقلیت
با صدور این دستورالعمل، افرادی که دارای چهار فرزند هستند از خدمت سربازی معاف شده اند و چنانچه حتی قبل از این دستورالعمل فراری شده باشند باز هم چون نباید خدمت نمایند لذا در خصوص فرار ایشان قبل از صدور دستورالعمل نیز قرار منع تعقیب صادر می‌گردد.
از این دستور العمل، تحت عنوان «عفو» یاد کردند در حالی که هر چند هر دو واژه «عفو» و «معافیت» از یک ریشه هستند، لکن ب. ت. ب. این که، جایگاه، جایگاهِ وضع مقرّره و قاعده هست، باید مدّ نظر داشت که تفسیر و برداشت نیز، باید «حقوقی» باشد یعنی باید به بار حقوقی هر کدام از این دو واژه، توجّه کرد؛ بدین اختصار که: واژه «عفو» و آثارش، مستقیماً ناظر بر «بزه» است در حالی که اثر مستقیم «معافیتِ» موضوع این دستورالعمل، بر اصل خدمت سربازی بار می‌شود؛ بدین گونه که برخی از مشمولان خدمت وظیفه عمومی را، با داشتن شرایطی، «معاف» از خدمت سربازی کرده و البته در ادامه - یعنی به صورت غیر مستقیم - نتیجه اش، «عدم تحقّق بزه» از سوی مشمولِ غایبِ دارای شرایط مذکور در دستورالعمل است؛ چه آن که در مورد مشمولان عفو، به تصریح بند «پ» ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری، قرار «موقوفی تعقیب» صادر می‌شود ولی در خصوص مشمولان غایبِ دارای شرایط مذکور در این دستورالعمل، با این استدلال که تکلیف ِ قانونیِ خدمتِ سربازی از ایشان برداشته و اصطلاحاً از انجام آن معاف شده اند، به جهت عدم ارتکاب بزه، قرار «منع تعقیب» صادر می‌شود.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.