نشست قضایی
میزان استحقاق زوجه به مَهر المسمی در صورت فوت زوج قبل از نزدیکی
خلاصه
در صورت فوت زوج پیش از نزدیکی، این پرسش مطرح شد که آیا زن مستحق تمام مهریه است یا نصف آن. هیئت عالی اعلام کرد با وقوع نکاح، زن مالک کل مهریه میشود و فوت زوج تأثیری در این مالکیت ندارد. بنابراین زن مستحق تمام مهریه است.
اصلِ حقوقی: با وقوع عقد نکاح، زوجه مالک تمام مهریه میشود و فوت زوج قبل از نزدیکی، تأثیری در میزان مالکیت زوجه بر مهریه ندارد.
مستند: ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی
کلیدواژهها: مهریه، فوت زوج، نکاح، نزدیکی، مالکیت زوجه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
میزان استحقاق زوجه به مَهر المسمی در صورت فوت زوج قبل از نزدیکی
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 25 تیر 1388 در تبریز برگزار شد، موضوع مورد بحث میزان استحقاق زوجه به مَهر المسمی در صورت فوت زوج قبل از نزدیکی بود. پرسش مطرح شده این بود که آیا در این شرایط، زن مستحق دریافت تمام مَهر المسمی است یا تنها نصف آن. هیات عالی بر اساس ماده 1082 قانون مدنی به وضوح اعلام کرد که با وقوع نکاح، زوجه مالک کل مَهر میشود و فوت زوج قبل از نزدیکی تاثیری بر این مالکیت ندارد. هیات به این نتیجه رسید که نظر اکثریت مبنی بر مالکیت تمام مَهر تایید شده و نیازی به مراجعه به فتاوای فقها نیست. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که قانون مدنی به روشنی حکم قضیه را مشخص نکرده و باید به فتاوای فقها بر اساس اصل 167 قانون اساسی و ماده 3 قانون آیین دادرسی مراجعه شود. این گروه استدلال کرد که مبنای مَهر در عقد نکاح بر نوعی معاوضه استوار است و در صورت فوت قبل از نزدیکی، زن تنها مستحق دریافت نصف مَهر خواهد بود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1388/04/25
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریزموضوع
میزان استحقاق زوجه به مَهر المسمی در صورت فوت زوج قبل از نزدیکیپرسش
در صورتیکه زوج بعد از عقد نکاح و قبل از نزدیکی با زوجه فوت کند، ب. ت. ب. مقررات قانون مدنی و فتاوای فقهای معظم، زن مستحق تمام مَهرالمسمی است یا نصف آن؟
نظر هیئت عالی
حکم قضیه در ماده 1082 قانون مدنی، به صراحت مشخص شده و با وقوع نکاح، زوجه مالک کل مَهر میشود لذا فوت قبل از نزدیکی تأثیری در میزان مَهر ندارد و چون حکم قضیه در قانون مقید م. ب. رجوع به نظرهای فقها مجاز نیست. بنابراین، نظر اکثریت مورد تأیید استنظر اکثریت
مطابق ماده 1082 قانون مدنی، به مجرد وقوع نکاح، زن مالک مَهر میشود. ب. ت. ب. اطلاق ماده فوقالذکر و ظهور آن در مالکیت زن نسبت به تمام مَهر، فوت بعد از نکاح هریک از زوجین تأثیری د. ح. مکتسبه زن نخواهد داشت و تنها استثنایی که در این خصوص وجود دارد اعاده مالکیت نصف مَهر زوج در صورت طلاق قبل از نزدیکی است که در ماده 1092 قانون مدنی پیشبینی شده است و مبنای آن نیز جبران زیان معنوی زوجه و در عین حال رعایت وصف معاوضه در نکاح م. ب.. بنابراین، ب. ت. ب. اصل مندرج در ماده 1082 و خروج موضوع سوال از استثنای اصل، زن مالک تمام مَهر میشود. با عنایت به اینکه ابهام، اجمال، تعارض و یا سکوت در قانون وجود ندارد، نیازی به مراجعه به فتاوای فقهای عظام احساس نمیشود. به علاوه نظر مشهور فقهای امامیه نیز همین است و نظرهای اقلیت فقها به ویژه فتاوای صادره بعد از تصویب قانون مدنی، موجب ابهام در قانون نمیشود.نظر اقلیت
در قانون مدنی حکم قضیه مورد سوال مشخص نشده است و آنچه قانون مدنی به صراحت از آن یاد کرده تصنیف مَهر در موارد طلاق قبل از نزدیکی است، لذا به جهت اجمال و سکوت قانون باید به فتاوای فقهای عظام وفق اصل 167 قانون اساسی و ماده 3 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مراجعه کرد. ب. ت. ب. نظرهای فقهای عظام همانند نظر حضرت امام خمینی (ره) در مسئله 14 از مسائل مَهر در جلد دوم تحریرالوسیله و نظر مرحوم خویی (ره) در جلد دوم منهاج الصالحین، صفحه 302، با عنایت به اینکه مبنای مَهر در عقد نکاح بر نوعی معاوضه استوار است که در مانحن فیه همانند تلف مبیع قبل از قبض میباشد، این مبنا از بین میرود و زن فقط استحقاق دریافت نصف مَهر را خواهد داشت.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 57
آرای مرتبط 6
-
رأی
هماستناد
دعوای غیرقابل تجزیه
مواد 2 و 3 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مطالبه تمام مهریه پیش از نزدیکی
ماده 1082 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
انعقاد نکاح و تعیین مهریه توسط محجور
ماده 1082 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
افزایش مهریه پس از عقد نکاح
ماده 1082 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مصداق تعلیق در ضمان
قانون مدنی و ماده 1082
-
رأی
هماستناد
نحوه محاسبه مهریه وجه رایج
ماده 1082 قانون مدنی
نظریات مشورتی 8
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/1506 مورخ 1393/06/26
ماده 1082 قانون مدنی مصوب 1376/04/29 تنها در مواردی که مهریه از ابتدا به صو
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1736 مورخ 1401/03/30
ماده 1082 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/3222 مورخ 1395/12/11
ماده 1082 قانون مدنی مصوب 1377/2/13 هیات وزیران
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1376 مورخ 1398/10/22
ماده 1082 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1557 مورخ 1396/07/05
ماده 1082 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1190 مورخ 1397/05/30
ماده 1082 قانون مدنی مصوب 1376/04/29 و قانون استفساریه آن مصوب 1384/02/27
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/72 مورخ 1402/05/20
ماده 1082 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/710 مورخ 1396/03/28
ماده 1082 قانون مدنی
مواد مرتبط 3
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 1082 — قانون مدنی
ماده 1082 قانون مدنی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 1092 — قانون مدنی
ماده 1092 قانون مدنی پیش بینی شده است و مبنای آن نیز جبران زیان معنوی زوجه
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 3 — قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
ماده 3 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مراجعه ک
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
پرداخت از سوی داد باخته د. ح. داد برده را به زمان
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بنابراین دادگاه ها برای مراقبت از حقوق سوی مقابل دعوا حقوق دادگستری
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شمار نسخ اجرائیه — سند اجرائیه افزون بر تعداد داد باختگان
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تبصره ماده ۱۰۸۲ ق
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شمار نسخ اجرائیه — تبصره ماده ۱۰۸۲ ق
تبصره ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — اما در حالت شناور بودن خسارت تاخیر
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — بانک مرکزی در فهرست شاخص قیمت کالاها
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — بانک مرکزی در فهرست شاخص قیمت کالاها
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — تبصره الحاقی به ماده ۱۰۸۲ ق
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
چگونگی محاسبه تاخیر تادیه — تبصره الحاقی به ماده ۱۰۸۲ ق
ماده 1082 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ج) قوانین مربوط به اجرای احکام قوانین مربوط به اجرای احکام مدنی
ماده 1082 ق.م مصوب 1376
-
مقاله
هماستناد
عطف بماسبق شناسی — و منظور مقنن از تصویب ماده واحده
ماده 1082 ق.م مصوب 1376
-
مقاله
هماستناد
جمله مسائل مربوط به دادرسی های مدنی و نحوه رسیدگی به دعاوی
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
جمله مسائل مربوط به دادرسی های مدنی و نحوه رسیدگی به دعاوی
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
ها.0.0000 لاته واه — دادگاه صادر میشود
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
علاوه بر این اصول دیگری نیز وجود دارد که برابر اصل ۱۶۶
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
علاوه بر این اصول دیگری نیز وجود دارد که برابر اصل ۱۶۶
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — از طرفی نظام دادرسی مدنی تفتیشی به
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — ماده ۳ ق
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — ماده ۳ ق
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — دکتر حسن محسنی
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فصل خصومت عادلانه — دکتر حسن محسنی
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
کیفری مصوب سال ۱۳۹۲ مقررات خاصی برای تجدید نظر یا فرجام خواهی
تبصره ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
نکته مهم در مورد ماده ۹ ق
تبصره ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
نکته مهم در مورد ماده ۹ ق
تبصره ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
۲ - ۲ - صلاحیت نسبی از حیث محلی — سایر مواد قانونی نیز مانند مواد ۱۲
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
اصحاب دعوا الزامی است
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
۲ - ۲ - صلاحیت نسبی از حیث محلی — اصحاب دعوا الزامی است
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
دخالت خواهان با تقدیم دادخواست — آیین دادرسی مدنی — جلد ۲ (نهرینی)
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
دخالت خواهان با تقدیم دادخواست — آیین دادرسی مدنی — جلد ۲ (نهرینی)
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
دخالت خواهان با تقدیم دادخواست — آیین دادرسی مدنی — جلد ۲ (نهرینی)
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
استماع پذیری دعوا به اعتبار یکبارگی اقامه ی آن — دعوایی وجود ندارد تا دادگاه و دادگستری
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
استماع پذیری دعوا به اعتبار یکبارگی اقامه ی آن — دعوایی وجود ندارد تا دادگاه و دادگستری
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
استماع پذیری دعوا به اعتبار یکبارگی اقامه ی آن — دعوایی وجود ندارد تا دادگاه و دادگستری
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
ششم - اعلام درخواست خواهان — آن خواسته و موضوع دعوای اصلی است
مواد 51، 3 و 54 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
ششم - اعلام درخواست خواهان — اگر چه رویه قضایی در دادگاه های
مواد 51، 3 و 54 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
ششم - اعلام درخواست خواهان — اگر چه رویه قضایی در دادگاه های
مواد 51، 3 و 54 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
قرار امتناع از رسیدگی
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
قرار امتناع از رسیدگی — است که قرار امتناع از رسیدگی توسط
ماده 3 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
جهات رد دادرس — نکته آخر در مورد جهات رد دادرس
ماده 3 ق.آ.د.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
