نداشتن قدرت تسلیم ثمن هنگام قرارداد

نداشتن قدرت تسلیم ثمن هنگام قرارداد خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1391/08/07 در استان مازندران برگزار شد، موضوع نداشتن قدرت تسلیم ثمن در زمان قرارداد بیع مورد بحث قرار گرفت. سوال مطرح شده این بود که آیا ناتوانی خریدار در پرداخت ثمن پس از انعقاد عقد بیع و تحویل اتومبیل می‌تواند منجر به بطلان معامله شود یا خیر. نظر هیات عالی این بود که ب. ت. ب. مواد 394 و 395 قانون مدنی، عدم توانایی در پرداخت ثمن در زمان انعقاد قرارداد به خودی خود موجب بطلان معامله نمی‌شود. بنابراین، بایع می‌تواند بر اساس خیار تخلف از شرط فعل یا خیار تاخیر ثمن، معامله را فسخ کند یا از حاکم درخواست اجبار مشتری به پرداخت ثمن را داشته باشد. در مقابل، نظر دیگری مطرح شد که بیان می‌کرد ناتوانی خریدار در پرداخت ثمن باید به عنوان حالتی مشابه با فقدان ثمن یا تلف آن پیش از عقد تلقی شود و به همین دلیل می‌تواند منجر به بطلان بیع گردد. در نهایت، دو نظر متفاوت درباره تاثیر نداشتن قدرت تسلیم ثمن بر اعتبار معامله ابراز شد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1391/08/07 برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر گلوگاه موضوع نداشتن قدرت تسلیم ثمن هنگام قرارداد پرسش (الف) اتومبیل خ. ر. ب. (ب) می‌فروشد و بعد از انعقاد عقد بیع و تحویل اتومبیل متوجه شد که وضع مالی (ب) ضعیف است و توانایی پرداخت ثمن را ندارد و تقاضای بطلان بیع را مطرح می‌کند، آیا بر فرض این‌که (ب) توانایی پرداخت ثمن را هنگام عقد نداشته باشد این موضوع از موارد بطلان می‌باشد؟ نظر هیئت عالی نشست قضایی (1) مدنی: ب. ت. ب. مبحث چهارم از باب سوم قانون مدنی در عقود معینه مختلفه و آثار بیع و شرایط تأدیه ثمن، مطابق <a class="artref" href="/ماده/ماده-394-a_0815110236041">ماده 394 قانون مدنی</a> مشتری باید ثمن را در موعد و در محل و بر طبق شرایطی که در عقد بیع مقرر شده است تأدیه نماید و به موجب ماده 395 همان قانون، اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر تأدیه نکند بایع حق خواهد داشت که بر طبق مقررات راجع به خیار تأخیر ثمن معامله را فسخ یا از حاکم اجبار مشتری را به تأدیه ثمن بخواهد. بنابراین، موردی برای بطلان معامله به نظر نمی‌رسد. خریدار با استفاده از مفاد قرارداد حسب مورد به استناد خیار تخلف از شرط فعل یا خیار تأخیر ثمن، معامله را فسخ یا لزوم به تأدیه ثمن را خواستار شود. نظر اتفاقی ناتوانایی خریدار (ب) در پرداخت ثمن هنگام بیع را باید در حکم موردی دانست که ثمن وجود خارجی ندارد یا پیش از عقد تلف شده است هر چند قانون مدنی در این‌باره حکمی ندارد ولی از معاوضی بودن بیع و شباهت کامل احکام مربوط به مبیع و ثمن می‌توان به خوبی فهمید که نداشتن قدرت تسلیم ثمن هنگام قرارداد نیز باعث بطلان بیع می‌شود.