نشست قضایی
وضعیت بیعی که ثمن آن (به تشخیص عرف) معلوم نیست
خلاصه
در عقد بیع، ثمن باید معلوم باشد و ملاک تشخیص آن عرف است. اگر ثمن مشخص نباشد، بیع فاسد بوده و اثری در تملک ندارد.
اصلِ حقوقی: بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم؛ لذا در صورت مجهول بودن ثمن، معامله فاسد و فاقد اثر تملیکی است.
مستند: ماده ۳۳۸ قانون مدنی، ماده ۳۶۵ قانون مدنی
کلیدواژهها: عقد بیع، ثمن، معلوم بودن ثمن، بیع فاسد، عرف
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
وضعیت بیعی که ثمن آن (به تشخیص عرف) معلوم نیست
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1390/02/09 در استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع بررسی وضعیت بیعی که ثمن آن به تشخیص عرف مشخص نیست، مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا در صورتی که در عقد بیع، ثمن مشخص نشده باشد اما ضابطهای برای تعیین آن وجود داشته باشد، بیع صحیح است یا خیر. نظر هیات عالی بر اساس ماده 338 قانون مدنی بیان میکند که بیع به معنای تملیک عین در مقابل عوض معلوم است و در صورتی که ثمن مشخص نباشد، بیع فاسد بوده و بر اساس ماده 365 قانون مدنی، فاقد اثر در تملک خواهد بود. ملاک تعیین معلوم بودن ثمن، عرف است. نظر اتفاقی نیز تاکید میکند که بر اساس ماده 338، ثمن باید مشخص باشد و در غیر این صورت، معامله به دلیل غرری بودن باطل است. بنابراین، اگر ضابطهای برای تعیین ثمن وجود داشته باشد، بیع تنها در صورتی صحیح است که ثمن از طریق آن ضابطه مشخص گردد و معامله از نظر عرفی غرری نباشد. در غیر این صورت، مانند حالتی که تعیین ثمن به فرد ثالث واگذار شود، بیع باطل خواهد بود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1390/02/09
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریزموضوع
وضعیت بیعی که ثمن آن (به تشخیص عرف) معلوم نیستپرسش
اگر در عقد بیع، ثمن مشخص نشده باشد؛ ولی برای آن ضابطه تعیین شده باشد بیع صحیح است؟
نظر هیئت عالی
مطابق ماده 338 قانون مدنی بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم. در صورتی که عوض معامله و در فرض سوال، ثمن معامله معلوم نباشد بیع فاسد است و بر طبق ماده 365 قانون مدنی چنین بیعی اثری در تملک ندارد. ملاک و تشخیص معلوم بودن ثمن معامله، داوری عرف است. بنابراین، اعمال هرگونه ضابطهای در این خصوص بر اساس ملاک مرقوم قابل تعیین است.
نظر اتفاقی
مطابق نص صریح ماده 338 قانون مدنی در تعریف بیع، ثمن باید معلوم باشد؛ در غیر اینصورت معامله به علت غرری بودن باطل است. بر این اساس اگر برای ثمن ضابطهای مشخص شده باشد در صورتی بیع صحیح است که اولاً؛ در نتیجه اعمال ضابطه ثمن معین باشد. ثانیاً؛ این معامله عرفاً غرری نباشد، مانند خرید سکه به قیمت بازار. ولی اگر اعمال ضابطه ثمن را هم از نظر عرف و هم برای خود طرفین معین و معلوم نکند بیع باطل است، مانند اینکه تعیین ثمن به فرد ثالث واگذار شود تا هر میزان معین کند برای طرفین لازمالاتباع باشد.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 73
آرای مرتبط 25
-
رأی
هماستناد
دعوای اثبات بیع اموال منقول
ماده 338 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
برائت متهم از اتهام خیانت در امانت در پرونده فروش کامپیوترها بهعنوان عقد بیع و تایید در تجدیدنظر
ماده 338 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تمیز ایجاب و قبول در پیش خرید اتومبیل و نحوه تفسیر آن
مواد 338 ، 225 ، 190 ، 10 و 362 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
زمان اعتراض به درخواست ثبت ملک
مواد 338، 220، 219 و 223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر عدم تعیین عوض (ثمن) در قراردادهای معوض
مواد 338 و 265 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حقوق خریدار در فرض ابطال بیع نامه
مواد 338، 348 و 361 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شهادت بر امر عدمی
مواد 338 و 362 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوی الزام به تنظیم سند رسمی ملک مرهونه
مواد 338، 339، 362 و 367 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دلالت تفویض وکالت نامه تعویض پلاک و تحویل مدارک اتومبیل بر وقوع بیع
ماده 338 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رد دعوی خواهان به دلیل عدم تحقق عقد بیع و انتقال ملک به شخص ثالث قبل از فروش به خواهان
ماده 338 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای اثبات مالکیت املاک دارای سابقه ثبتی
ماده 338 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
طرح دعوی به طرفیت محجور در فرض تعدد قیم
ماده 338 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
آثار شرط ابتدایی
مواد 338 و 339 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتبار مبایعه نامه فاقد کد رهگیری
مواد 338، 362 و 367 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای دعوای تنفیذ بیع عادی ملک دارای سند رسمی
ماده 338 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط مطالبه وجه التزام در تعهدهای متقابل
مواد 338، 361، 367 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
زمان اعتراض به درخواست ثبت ملک
مواد 338، 220، 219، 223 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شهادت بر امر عدمی
مواد 338 و 271 و 272 و 362 و 674 و 683 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حقوق خریدار در فرض ابطال بیع نامه
مواد 338 و 348 و 361 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای اثبات بیع اموال منقول
ماده 338 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تمیز ایجاب و قبول در پیشخرید اتومبیل و نحوه تفسیر آن
مواد 338، 225، 190، 10 و 362 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای اثبات مالکیت املاک دارای سابقه ثبتی
ماده 338 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی: #دادنامه_بدوى_و_تجدیدنظر_حقوقى (1392/05/29)
ماده 338 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی شماره 203 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال مصوبه شماره 7585 /63/ 131ـ 18/ 8 /1390 سازمان صنعت، معدن و تجارت استان گیلان با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 338 قانون مدنی که بیع را ( اختصاصی یا مشاعی
-
رأی
هماستناد
رأی شماره 80 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال بخشنامه شماره 10914/34/1 مورخ 17/4/1383 سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 338، 341، 344 و 362 قانون مدنی میباشد
نظریات مشورتی 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3620 مورخ 1384/06/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 338 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1037 مورخ 1367/02/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 338، 339، 752 و 753 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/3039 مورخ 1396/12/08
ماده 365 قانون مدنی
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
هماستناد
ابطال قرارداد به لحاظ مبهم بودن مبیع - نشست قضایی (2)
ماده 338 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
اثر کلاهبرداری بر صحت معامله
ماده 338 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی امکان صدور حکم اثبات وقوع عقد بیع و اعلام بطلان عقد بیع در قالب یک رای واحد
ماده 338 قانون مدنی
مواد مرتبط 2
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 365 — قانون مدنی
ماده 365 قانون مدنی
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 338 — قانون مدنی
بر اساس ماده 338 قانون مدنی بیان می کند که بیع به معنای تملیک عین در مقابل عوض معل
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
محدود شدن بازداشت مدنی برای دستیابی به میزان ۱۱۰ سکه بهار آزادی
مواد 338، 361 و 362 ق.م
-
مقاله
هماستناد
با این ارزش درخواست بازداشت پذیرفتنی نیست
مواد 338، 361 و 362 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۲ ماده ۳۶۷ ق. آ. د.م — ماده ۴۸۶ ق
ماده 338 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۲ ماده ۳۶۷ ق. آ. د.م — ه گیومه (
ماده 338 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۲ ماده ۳۶۷ ق. آ. د.م — ه گیومه (
ماده 338 ق.م
-
مقاله
هماستناد
وضعیت حقوقی فروش اقساطی و آثار مترتب بر آن — سؤال - یک دستگاه آپارتمان به صورت
ماده 338 ق.م
-
مقاله
هماستناد
وضعیت حقوقی فروش اقساطی و آثار مترتب بر آن
ماده 338 ق.م
-
مقاله
هماستناد
وضعیت حقوقی فروش اقساطی و آثار مترتب بر آن
ماده 338 ق.م
-
مقاله
هماستناد
و در اختیار داد برده جدید داد باخته حکم قطعی منقوض قرار
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
با رخداد پیش آمده داد برده دادنامه نهایی ناچار است به استناد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
با رخداد پیش آمده داد برده دادنامه نهایی ناچار است به استناد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
و نقل و انتقال عادی چنین مالی اثر حقوقی در مشروعیت نداشته
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
احکام قانونی ناظر بر عقود فاسد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
احکام قانونی ناظر بر عقود فاسد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مسکن به دست آمده از جرم یا مناسبات نامشروع
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مسکن به دست آمده از جرم یا مناسبات نامشروع — مال به دست آمده از طریق نامشروع
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
دگرگونی مقررات و تشریفات قانونی — گاه در فاصله شروع به اجرای حکم
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ماده ۳۶۵ ق
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بطلان نقل و انتقال مال توقیف شده — از تاریخ صدور دستور موقت و تامین
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بطلان نقل و انتقال مال توقیف شده — توقیف شده و ایجاد تعهد نسبت به
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بطلان نقل و انتقال مال توقیف شده — توقیف شده و ایجاد تعهد نسبت به
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — معیار آسان و در دسترس برای یافتن
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — یا به موجب ماده ۶۵۴ ق
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
معیار نامشروع بودن موضوع ادعا — یا به موجب ماده ۶۵۴ ق
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم جریان دادرسی فوری بر موضوع نامشروع — دادرسی اقتضاء دارد
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم جریان دادرسی فوری بر موضوع نامشروع — بنابراین چنانچه در دعوای مبتنی بر خرید
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم جریان دادرسی فوری بر موضوع نامشروع — بنابراین چنانچه در دعوای مبتنی بر خرید
ماده 365 ق.م
-
مقاله
هماستناد
سرقفلی و دعاوی ناشیه از آن
ماده 338 قانون مدنی است که میگوید«بیع عبارتست از تملیک عین بعوض معلوم»
-
مقاله
هماستناد
بیع اموال غیر مادی در حقوق ایران با مطالعه تطبیعی در فقه امامیه و حقوق مصر
ماده 338 قانون مدنی در تعریف بیع است
-
مقاله
هماستناد
تحلیل شرط تقدیم انتقال مالکیت مبیع و آثار آن در حقوق ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 338 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
تعارض تعریف قانونی عقد با بیع با رویکردی به فقه و حقوق غرب (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده338ق.م
-
مقاله
هماستناد
۲ ماهیت حقوقی مزایده
ماده 338 ق.م
-
مقاله
هماستناد
۲ ماهیت حقوقی مزایده — مزایده را نمیتوان عقد بیع تلقی کرد
ماده 338 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نظر به این که دادگاه در صدور رأی تکلیفی را بر عهده
مواد 338 قانون مدنی لغایت 383 به صورت مفصل اشاره شده است که از ذکر این موا
-
مقاله
هماستناد
صدور حکم الزام خوانده به انتقال سند
مواد 338 قانون مدنی لغایت 383 به صورت مفصل اشاره شده است که از ذکر این موا
-
مقاله
هماستناد
صدور حکم الزام خوانده به انتقال سند
مواد 338 قانون مدنی لغایت 383 به صورت مفصل اشاره شده است که از ذکر این موا
-
مقاله
هماستناد
ماده ۳۳۸ قانون مدنی تعریف عقد بیع را چنین بیان نموده بیع
ماده 338 قانون مدنی تعریف عقد بیع را چنین بیان نموده بیع عبارت است از تملی
-
مقاله
هماستناد
عین بودن مبیع
ماده 338 قانون مدنی که بیان می دارد: بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معل
-
مقاله
هماستناد
عین بودن مبیع
ماده 338 قانون مدنی که بیان می دارد: بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معل
-
مقاله
هماستناد
بیع: بیع اموال فکری
ماده 338 قانون مدنی بیع را تملیک عین به عوض معلوم تعریف کرده است
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
