Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

وضعیت نکاح منقطع محجور (سفیه) در صورت عدم تنفیذ قیم

سبدِ من

#نکاح_منقطع #محجور #سفیه #نکاح #قیم #تنفیذ #عقد #عقد_نکاح #بطلان #تصرفات_مالی #تصرف #قانون_مدنی #حجر #اقلیت #اجازه_ولی #نفقه #مهرالمثل #ازدواج #اکثریت #نکاح_موقت #اضطرار #بطلان_نکاح #صورتجلسه #حکم_حجر #طلا #مطالبه #دادخواست #ازدواج_موقت #هیئت #مهر_المثل #حقوق_مالی #علقه #ایجاب #عدم_نفوذ #گونه #ضرورت #مهرالمسمی #صورت #باطل #صحت #زن_صیغه #اموال #ولی #قضایی #استان

خلاصه

در این پرونده، محجوری (سفیه) اقدام به انعقاد نکاح موقت بدون اذن قیم کرده است. اختلاف در این است که آیا این عقد صحیح است یا باطل و آیا مهریه به زن تعلق می‌گیرد. نظر اکثریت بر صحت عقد نکاح محجور است، زیرا حجر ناشی از سفاهت مانع از اصل نکاح نیست.

اصلِ حقوقی: سفاهت مانع از صحت عقد نکاح نیست و نکاح محجور (سفیه) صحیح است، هرچند در تصرفات مالی محدودیت دارد.

مستند: ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: نکاح منقطع، محجور، سفیه، تنفیذ قیم، مهریه، صحت عقد

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
وضعیت نکاح منقطع محجور (سفیه) در صورت عدم تنفیذ قیم خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1390/06/07 در استان مرکزی برگزار شد، موضوع وضعیت نکاح منقطع محجور (سفیه) در صورت عدم تنفیذ قیم مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا عقد نکاح موقت محجور که بدون اذن قیم منعقد شده، صحیح است یا باطل و آیا مَهر به زن صیغه‌ای تعلق می‌گیرد یا خیر. نظر هیات عالی بر این بود که بر اساس ماده 1095 قانون مدنی، عدم ذکر مَهر موجب بطلان عقد می‌شود و اگر قیم ازدواج را تنفیذ نکند، عقد نکاح باطل خواهد بود. در مقابل، نظر اکثریت بر صحت عقد محجور تاکید داشت و بیان کرد که نکاح دارای دو جنبه است و حجر به سبب سفاهت نمی‌تواند اصل نکاح را باطل کند؛ زیرا سفیه در تصرفات مالی ممنوع است، اما نکاح به خودی خود صحیح است. نظر اقلیت نیز بر بطلان عقد نکاح موقت محجور تاکید داشت و به سکوت قانون مدنی در خصوص صحت یا بطلان نکاح سفیه اشاره کرد و استدلال نمود که نکاح نوعی تصرف در مال است و از آنجا که سفیه از تصرفات مالی ممنوع است، نکاح موقت بدون اجازه ولی باطل است. در نهایت، بر اساس مواد قانونی، در صورتی که نزدیکی واقع نشده باشد، زن حق مَهر ندارد و اگر مَهر را دریافت کرده باشد، باید آن را مسترد کند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1390/06/07 برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر اراک
موضوع
وضعیت نکاح منقطع محجور (سفیه) در صورت عدم تنفیذ قیم
پرسش
محجوری که حکم حجر وی به علت سفاهت صادر شده (و یک زن دائم نیز دارد)، مجدداً یک زن دیگر را با مَهر 55 سکه طلا صیغه 99 ساله کرده و قید شده نفقه زن موقت را نیز باید بپردازد. زن صیغه ای مطالبه نفقه و مَهر کرده و قیم زوج که زن اول و دائم وی است تقاضای (دادخواست) ابطال ازدواج موقت همسرش را کرده است. آیا عقد محجور در فرض سوال صحیح است یا باطل؟ آیا مَهر به زن صیغه ای محجور تعلق می‌گیرد یا چون محجور در امور مالی نمی تواند تصرف کند، مَهر زن صیغه ای باطل است؟ و مستنداً بر اساس ماده 1095 قانون مدنی که بیان داشته در نکاح منقطع عدم مَهر در عقد موجب بطلان است، عقد نیز باطل است؟
نظر هیئت عالی
طبق ماده 1095 قانون مدنی که در نکاح منقطع عدم ذکر مَهر در عقد را موجب بطلان دانسته است و نیز تصریح ماده 1214 همان قانون به غیرنافذ بودن معاملات و تصرفات غیررشید در اموال خود؛ بنابراین در فرض سوال، چنان‌چه قیم ازدواج را به لحاظ آثار مالی آن تنفیذ نکند، در این‌صورت عقد نکاح منقطع، بدون ذکر مَهر منعقد شده و باطل است. علی هذا ضمن تأیید نظر اقلیت طبق ماده 1098 قانون مدنی در فرض سوال، اگر نزدیکی واقع نشده باشد زن مَهر ندارد و اگر مَهر را گرفته باید مسترد کند و در صورت جهل زوجه به فساد عقد نکاح و وقوع نزدیکی، زن مستحق مَهر المثل و در صورت علم زن به محجوریت زوج و فساد نکاح، مستحق مَهر نخواهد بود.
نظر اکثریت
عقد محجور که بدون اذن قیم واقع شده، صحیح است. حجر به سبب سفاهت صادر شده و ب. ت. ب. تعاریفی که از سفاهت شده است می توان گفت سفیه فردی غیررشید است که تصرفات او در اموال و حقوق مالی خود عقلایی نباشد (ماده 1208 ق.م.) با تصریح ماده 1214 نیز، معاملات و تصرفات غیررشید در اموال خود نافذ نیست؛ مگر با اجازه ولی یا قیم. نکاح دارای دو جنبه است: یکی اختیار همسر و دوم تکالیف مالی که به وسیله ایجاد علقه نکاح به وجود می‌آید. فرد محجور سفیه، از تصرفات مالی بدون اذن ولی ممنوع است پس نمی‌توان اصل نکاح را باطل دانست. ب. ت. ب. عمومات شرایط نکاح، باید قائل به صحت نکاح باشیم. در عبارت فقها که قائل به فساد عقد هستند قید تبذیر آمده است. در فرض سوال، سفیه مبذر نبوده است. بعضی از فقها قائل به صحت هستند؛ کما این‌که مرحوم شیخ انصاری در کتاب النکاح خود فرموده: وجهان بل قولان.
نظر اقلیت
عقد نکاح موقت محجور سفیهی که بدون اذن ولی خود مبادرت به ایجاب یا قبول آن کرده باطل است. دلایل: قانون مدنی در خصوص صحت یا بطلان عقد نکاح سفیه، ساکت است؛ بنابراین باید به کتب معتبر یا فتاوای معتبر مراجعه کرد. صاحب شرایع: «محجور که حجرش به خاطر تبذیر است ازدواجش جایز نیست؛ مگر در صورت اضطرار و اگر عقد را واقع کند فاسد است». صاحب جواهر ادعای بلاخلاف می کند (ج 29 ص 191) و مرحوم حکیم، وجه عدم نفوذ نکاح سفیه را این گونه بیان می‌کند: «نکاح تصرف در مال است؛ چون نفقه و مَهر مترتب بر آن است و سفیه از تصرف مالی اجماعاً محجور است» مرحوم آیت‌الله … در حاشیه عروه فرموده: «قید تبذیر توضیحی است نه احترازی». یکی از ارکان عقد نکاح موقت تعیین مَهر است و ب. ت. ب. این‌که سفیه از تصرفات مالی ممنوع است، به طریق اولیٰ در نکاح موقت باید قائل به بطلان آن در صورت عدم اجازه ولی باشیم. در فرض سوال ب. ت. ب. این‌که سفیه محجور متأهل بوده اضطرار مورد نداشته است و اگر ضرورت برای نکاح سفیه نباشد، حتی اذن ولی هم موجب صحت آن نمی شود و مرحوم حکیم ادعای لاخلاف کرده است (مستمسک‌العروه، ج 14، ص 459). بنابر نظر اکثریت، چنان‌چه مَهرالمسمی با مهرالمثل یکی باشد یا کمتر باشد، مَهر نیز صحیح است و اگر زائد بر مهرالمثل باشد، زائد باطل است. بنابر نظریه اقلیت، بر طبق ماده 1048 در صورتی‌که نزدیکی واقع نشده زن حق مَهر ندارد و اگر مَهر را گرفته مسترد می‌شود و در صورت جهل زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی، زن مستحق مهرالمثل است و در صورت علم زن به حجر مرد و فساد نکاح، زن مستحق چیزی نیست.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2

موارد مرتبط 51

آرای مرتبط 18

نظریات مشورتی 1

نشست‌های قضایی 7

مواد مرتبط 3

دکترین 22

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین