مقدمه
رسیدگی به شهادت کذب نسبت به پرونده جریانی یا قطعی توسط دادسرا
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1401/02/08 در استان اردبیل برگزار شد و موضوع آن رسیدگی به شهادت کذب بود، پرسشهایی درباره مجوز دادسرا برای رسیدگی به شکایت شهادت کذب در شرایط مختلف مطرح گردید. هیات عالی بر این عقیده است که دادسرا مجاز به بررسی شهادت کذب است، حتی در صورتی که حکم برائت صادر شده باشد. زیرا شهادت کذب به معنای ارائه عمدی اطلاعات نادرست است و این موضوع مستقل از نتیجه دادگاه م. ب.. اکثریت اعضای هیات بر این نکته تاکید دارند که شهادت کذب باید پیش از مرحله تحقیقات مقدماتی ثابت شود و ادامه تحقیقات دادسرا در این زمینه مجاز نیست. همچنین، صدور رای برائت به معنای کذب بودن شهادت نیست و تضاد در شهادتها نمیتواند دلیلی بر کذب بودن یک شاهد محسوب شود. از سوی دیگر، اقلیت معتقد است که دادسرا میتواند به شکایت شهادت کذب رسیدگی کند، حتی اگر حکم قطعی صادر نشده باشد. زیرا شهادت کذب یک جرم مطلق است و نیازی به اثبات در دادگاه ندارد. در نهایت، نظر اقلیت این است که عدم صدور رای قطعی نمیتواند مانع از ورود دادسرا به موضوع شهادت کذب شود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/02/08
برگزار شده توسط: استان اردبیل/ شهر مشگین شهرموضوع
رسیدگی به شهادت کذب نسبت به پرونده جریانی یا قطعی توسط دادسراپرسش
اگر حکم در مرحله بدوی بر اساس شهادت شهود ثابت شود و دادگاه تجدیدنظر شهادت شهود را وارد و تائید نماید یا با همان شهادت شهود در مرحله بدوی قطعی شود، دادسرا مجاز به رسیدگی به شکایت شهادت کذب شهود این پرونده در دادسرا میباشد؟
اگر دادگاه بدوی به استناد اینکه از شهادت شهود یقین قضایی حاصل نمیشود و تعارض بین شهادت وجود داشته و شهادت تعلیمی و کذب است حکم صادر و قطعی شود یا اینکه بعد از صدور رای بدوی، دادگاه تجدیدنظر با چنین استدلالی شهادت را رد کند، آیا دادسرا مجاز به رسیدگی به شکایت شهادت کذب شهود این پرونده در دادسرا میباشد؟ آیا دادسرا فیالبداهه با شکایت اولیه شاکی میتواند تحقیقات لازم را بعد از شهادت در شعبه مربوطه و درحالیکه پرونده جریانی بوده و حکم قطعی صادر نشده رسیدگی کند؟
نظر هیات عالی
دادسرا مجاز است که در صورت اعلام شهادت کذب جهت بررسی دلایل اثبات شهادت خلاف واقع وارد رسیدگی شود و نفیاً و یا اثباتاً اعلام نظر نماید. مراد از شهادت کذب این است که شاهد عامداً عالماً خلاف حقیقت و آنچه را رخ داده شهادت دهد. چه به این شهادت ترتیب اثر داده شود یا نشود و این امر، تاثیری در رسیدگی به شهادت کذب نخواهد داشت. بدیهی است صدور رای برائت در دادگاه علیرغم شهادت شهود و تعارض شهادت صرفاً دلیل بر شهادت کذب نمیباشد.نظر اکثریت
دلایل اعتقاد به لزوم ثابت بودن شهادت کذب قبل از مرحله تحقیقات مقدماتی:1. دلالت تفسیر مضیق و تفسیر به نفع متهم و قاعده دراء وقتی شک میکنیم که آیا علاوه بر محقق شدن شهادت کذب با ثبوت آن، شهادت دیگری نیز قابل تعقیب است بر همان موضوع مضیق به سنده میکنیم.
2. در صورت اعتقاد به امکان تعقیب شهود به صرف شهادت یکی از دلایل اثباتی قرانی و معمول عملاً از عداد دلایل خارج میشود و هیچ فرد مشاهده کنندهای به عنوان شاهد در محکمه حاضر نخواهد شد.
3. هدف قانونگذار از ماده 650 تعزیرات این نبود که شهادت کذب از طریق وکیل یا هر شاکی و یا هر متضرری به عنوان اهرمی برای فشار نسبت به شهود قرار گیرد فی الحال بخشی از پروندههای کیفری دادسرا، شهادت کذب در دادسرا م. ب..
4. قبول نظر مخالف باعث میشود به پروندههایی رسیدگی گردد که قبلاً در مورد همان موضوعات رسیدگی و اکثراً رای قطعی صادر شده است.
5. دلالت نظریه مشورتی شماره 7/878 مورخ 72/2/17 نیز بر همین موضوع م. ب.. سوگند دروغ هنگامی قابل تعقیب است که توسط دادگاه دروغ بودن آن احراز شده باشد.
6. یکی از منابع فرعی حقوق دکترین م. ب. که معتقدند باید کذب بودن شهادت در دادگاه صالح به حکم قطعی به اثبات رسیده باشد.
7. رای دادگاه انتظامی، برای احدی از همکاران کیفرخواست صادر شده است مبنی بر اینکه کذب بودن شهادت باید در دادگاه صالح بدواً ثابت گردد.
8. رای دادگاه تجدیدنظر شهرستان تهران با این محتوا که: شهادت کذب یعنی شاهد عالماً و عامداً خلاف حقیقت و آنچه رخ داده را شهادت دهد. صدور رای برائت، تعارض شهادات و... دلیل بر شهادت کذب نمیباشد؛ زیرا برائت به خاطر عدم اقناع وجدانی قاضی و عدم وجود دلیل کافی بر مجرمیت است مگر اینکه علت برائت، کذب بودن شهادت شهود باشد که در این صورت در رای به آن اشاره میشود، تعارض صریح شهادات گرچه نشان از کذب بودن احدی از شهود دارد؛ لکن چون مشخص نیست کدامیک شهادت کذب دادهاند؛ لذا نمیتوان کسی را متهم کرد؛
بنابراین جواب سوال اول: خیر، دادسرا حق ادامه تحقیقات مقدماتی را نخواهد داشت.
جواب سوال دوم: بلی، در این مورد دادسرا قطعاً و یقیناً مجاز به تعقیب فرد متهم را خواهد داشت.
جواب سوال سوم: خیر، به خاطر ادله فوقالذکر.نظر اقلیت
در خصوص قسمت اول سوال دادسرا مجاز به رسیدگی به شکایت شهادت کذب میباشد؛ علت بر اینکه اگر قائل بر این باشیم که صحت شهادت در مرجع قضایی رسیدگی کننده احراز شده و به همین خاطر دادسرا حق ورود ندارد که در این صورت بند ((ث)) ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری که از موارد اعاده دادرسی اثبات شهادت خلاف واقع میباشد، بیمعنی خواهد بود و هر دادگاهی که به دعوی اصلی رسیدگی میکند موظف خواهد بود در خصوص صحت و سقم شهادت نیز اظهارنظر نماید.
در مورد قسمت دوم سوال اولاً؛ صرف اینکه برای دادگاه از شهادت شهود یقین قضایی حاصل نشده است؛ دلیل بر کذب بودن شهادت نمیباشد و چهبسا شهادت به واقع ادا شود ولی برای دادگاه اقناع کننده نباشد یا حتی تعارض در شهادت به معنی شهادت کذب نمیباشد. ثانیاً؛ کذب بودن شهادت در دادگاه حقوقی یا کیفری ممکن است به معنی شهادت کذب کیفری نباشد و احتمالاً شاهد سوءنیت در شهادت کذب نداشته و فاقد عنصر معنوی باشد و به هنگام رسیدگی مواجه با قرار منع تعقیب شود. بااینحال باز مشکلی در رسیدگی به شکایت شهادت کذب در دادسرا و ورود به موضوع ندارد.
در مورد اینکه به صرف شهادت شهود در دادگاه و قبل از اتخاذ تصمیم و شکایت شخص، دادسرا حق ورود به رسیدگی دارد به نظر میرسد باز ایرادی برای رسیدگی دادسرا و ورود به موضوع حتی اتخاذ تصمیم قبل از حکم قطعی نیست؛ چراکه؛ اولاً جرم شهادت کذب یک جرم مطلق است نه مقید و با شهادت کذب جرم محقق میشود و موثر بودن و موثر نبودن آن در حکم تاثیری در مجازات شخص نخواهد داشت. ثانیاً؛ در این مورد نمیتوانیم قرار اناطه صادر کنیم و رسیدگی به شهادت کذب را منوط به صدور حکم قطعی دادگاه نماییم چون درهرحال تاثیری در قضیه نخواهد داشت؛ چراکه چه در حکم به شهادت ترتیب اثر داده شود یا ترتیب اثر داده نشود؛ چنانچه در سوالهای قبلی پاسخ داده شد تاثیری در رسیدگی به شهادت کذب وجود نخواهد داشت. در بسیاری از موارد مشخص شده است که بعد از شهادت در دادگاه با عذاب وجدان اقرار به کذب بودن شهادت نموده است؛ آیا دادسرا در چنین مواردی نمیتواند وارد رسیدگی شود. النهایه در تمام موارد فوق در سوال دادسرا نمیتواند به بهانه عدم صدور رای قطعی یا احراز صحت شهادت را مانع رسیدگی به شکایت شهادت کذب قرار دهد و رای موردی دادگاه انتظامی قضات را نمیتوان دلیل بر تفسیر به صورت نظر اکثریت دانست.موارد مرتبط 38
آرای مرتبط 15
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
عدول شاهد از شهادت
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
موجبات تجویز اعاده دادرسی
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
شرط تجویز اعاده دادرسی بر مبنای خلاف واقع بودن شهادت شهود
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
ضرورت احراز مالکیت شاکی در بزه انتقال مال غیر
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
صدور حکم قلع و قمع در صورت برائت متهم از اتهام بزه تغییر کاربری
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
فاقد نکته
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
پذیرش اعاده دادرسی در بزه اخلال در نظام اقتصادی
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
عدم قابلیت پذیرش اعاده دادرسی تصمیم دادگاه
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
عدم تجویز اعاده دادرسی به موجب ارائه نظریه کارشناس رسمی در اجرای تقاضای تامین دلیل
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
نظریات مشورتی 7
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/625 مورخ 1403/11/01
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2953 مورخ 1397/09/18
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/643 مورخ 1400/10/27
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1705 مورخ 1399/11/11
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری آمده است و امکان پذیرش دلیل جدید در مراحل
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/575 مورخ 1400/09/06
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2406 مورخ 1396/10/12
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 نمی شود و فرض سوال از شمول رای وحدت
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/944 مورخ 1402/02/24
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری و اخف شدن قانون موخر
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 474 — قانون آیین دادرسی کیفری
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری که از موارد اعاده دادرسی اثبات شهادت خلاف
دکترین 15
-
مقاله
هماستناد
شمول اعتبار امر مختوم بر امکان تعقیب متهم در یک مرجع قضایی
بند ب ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
در قوانین مربوط به مراجع غیر قضایی نیز حکومت این قاعده و
بند ب ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
در قوانین مربوط به مراجع غیر قضایی نیز حکومت این قاعده و
بند ب ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
الف - محکوم علیه یا نماینده قانونی وی — آیین دادرسی مدنی — جلد ۱ (نهرینی)
بند چ ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
الف - محکوم علیه یا نماینده قانونی وی — آیین دادرسی مدنی — جلد ۱ (نهرینی)
بند چ ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
الف - محکوم علیه یا نماینده قانونی وی — آیین دادرسی مدنی — جلد ۱ (نهرینی)
بند چ ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ماده ۲۷۳ قانون مزبور بطور خاص از م
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
دادستان کل کشور
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
دادستان کل کشور — قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲/۱۲/۴ در
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
فریدون نهرینی مقاله اصول حاکم بر اعاده دادرسی
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
فریدون نهرینی مقاله اصول حاکم بر اعاده دادرسی
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
قطعیت حکم کیفری — الف رای قطعی که دادگاه نخستین صادر
بند (ت) ماده 474 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
قطعیت حکم کیفری — پ رایی که مرجع تجدیدنظر آن را
بند (ت) ماده 474 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اعتبار امر مختوم کیفری
بند (ت) ماده 474 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اعتبار امر مختوم کیفری — برابر بند (ج) ماده ۱۳ ق
بند (ت) ماده 474 ق.آ.د.ک
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
