Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1398/20 مورخ 1398/09/17 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص امکان مطالبه قیمت بدون مطالبه مثل مال تلف شده، در صورت تخلف عین با وجود مثلی بودن مال و موجود بودن آن. با اصل

#اداره_کل #قیمت #مطالبه #مثلی #قانون_مدنی #غاصب #مالک #ناظر #ضرورت #محکومیت_های_مالی #تراضی #رد_مال #رد_عین #مسئولیت_مدنی #اجرای_احکام_مدنی #خسارت #تشخیص #رسیدگی #مثل‌مال #صورت #قضاییه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا در اموال مثلی، امکان مطالبه قیمت بدون مطالبه عین مال وجود دارد؟

پاسخ: در اموال مثلی اولویت با رد عین یا مثل است و مطالبه قیمت تنها در صورت تعذر رد عین یا مثل یا تراضي طرفین امکان‌پذیر است.

به زبانِ ساده

این متن درباره اموال «مثلی» (مثل گندم یا برنج که شبیه هم دارند) است که غصب شده‌اند. قانون می‌گوید مالک باید ابتدا «مثل» مالش را بگیرد و نمی‌تواند بدون توافق با غاصب، مستقیماً پول (قیمت) آن را بخواهد، مگر اینکه مثل آن موجود نباشد.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (پاسخ‌دهنده)؛ پرسش‌کننده (احتمالاً یک مقام قضایی).

چگونه: اداره حقوقی با بررسی مواد قانونی مربوط به غصب و مسئولیت مدنی، به این نتیجه رسید که ترتیب قانونی (رد عین، سپس مثل، سپس قیمت) باید رعایت شود.

چرا مهم است: این متن برای وکلا و قضات مهم است تا بدانند در دعاوی غصب، نمی‌توان بدون دلیل قانونی یا توافق، مستقیماً مطالبه قیمت کرد.

قوانینِ مرتبط: مواد ۳۱۱ و ۳۱۲ قانون مدنی، ماده ۱ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب ۱۳۹۴، مواد ۱ و ۳ قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹، ماده ۴۶ قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶.

مفاهیمِ حقوقی: مال مثلی، غصب، تراضی، قیمت حین‌الاداء، رد عین، بدل حیلوله.

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا مالک مال مغصوبه می‌تواند بدون درخواست مثل مال، مستقیماً قیمت آن را مطالبه کند؟

خیر، مگر اینکه غاصب با این امر موافقت کند و تراضی حاصل شود.

در صورت تلف مال مثلی، غاصب مکلف به پرداخت چه چیزی است؟

غاصب مکلف به پرداخت مثل مال است و اگر مثل آن پیدا نشود، مکلف به پرداخت قیمت حین‌الاداء است.

کلیدواژه‌ها: مال مثلی، غصب، رد عین، قانون مدنی، مطالبه قیمت

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

سؤال با عنايت به مواد 311 و 312 قانون مدني آيا در صورت تخلف عين با وجود مثلي بودن مال و موجود بودن آن امكان مطالبه قيمت بدون مطالبه مثل مال تلف شده ميسور است يا خير./ع نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه نظر نخست: به لحاظ حكم اوليه و ترتيبي قانون گذار مبني بر ضرورت رد مثل مال مغصوبه و در صورت تعذر، پرداخت قيمت حين الادا (مذكور در مواد 311 و 312 قانون مدني و مستفاد از ماده يك قانون نحوه اجراي محكوميت هاي مالي مصوب 1394)، در فرضي كه موجبات رد مثل فراهم مي باشد، صاحب مال نمي تواند بدوا مطالبه قيمت مال مغصوبه را بنمايد؛ مگر آن كه غاصب با اين امر موافقت نموده و ميان آن ها در اين خصوص تراضي حاصل شود. نظر دوم: قانون گذار ايران در مواد 311 و 312 قانون مدني در خصوص رد مال مغصوبه تعيين تكليف نموده و به نحو ترتيبي در اين راستا تقرير حكم نموده است؛ لذا تكليف غاصب در اموال مثلي در وهله نخست ناظر به رد عين مال مغصوبه و در صورت تلف عين، رد مثل آن است؛ زيرا بدل بايد اقرب به آن مال از حيث ماليت، صفات و خصوصيات باشد و در مال مثلي، اقرب رد مثل است و وفق ماده 312 همين قانون در فرضي كه مثل مال مغصوب پيدا نشود، غاصب مكلف به پرداخت قيمت حين الادا است. با اين حال، ب. ت. ب. مجموع مقررات مربوط در قانون مدني و نيز مقررات قانون مسئوليت مدني مصوب 1339 به ويژه مواد 1 و 3 آن و ماده 46 قانون اجراي احكام مدني مصوب 1356، در موارد تلف عين بايد خسارت مالك جبران شود و تشخيص طريقه و كيفيت جبران بر عهده دادگاه است و مثلي بودن مال مانع رسيدگي و صدور حكم از سوي دادگاه به دعواي مطالبه قيمت از سوي مالك نيست. فتواي برخي فقها مانند ميرزا حبيب الله رشتي در كتاب الغصب و مشكلات عملي ناظر به يافتن مثل (در صورت اختلاف مالك و غاصب) و تمايل رويه قضايي به صدور حكم به قيمت در موارد مشابه فرض سؤال، تقويت كننده اين نظر است./

موارد مرتبط 37

آرای مرتبط 15

نظریات مشورتی 5

نشست‌های قضایی 2

مواد مرتبط 1

  • تفسیر از این صفحه ماده 311 — قانون مدنی مواد 311 و 312 قانون مدنی آیا در صورت تخلف عین با وجود مثلی بودن مال و موجود بود

دکترین 14

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین