نظر مشورتی 7/1398/520 مورخ 1398/10/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص تحقق خیار رویت وتخلف وصف و بررسی امکان مطالبه خسارت از فروشنده. با اصلاحات و الحاقات بعدی

سؤال در صورت تحقق خيار رويت وتخلف وصف چنانچه صاحب خيار نخواهد از حق خيار استفاده نموده و بيع را فسخ نمايد و مبيع را به همان نحو كه هست قبول نمايد با در نظرگرفتن اين امر كه به علت نوسان شديد قيمت ها يا شرايط خاص فسخ بيع و دريافت ثمن موجب تضرر بيشتر خريدار مي¬گردد آيا خريدار مي¬تواند با استناد به قواعد و مقررات عمومي مسئوليت مدني از فروشنده مطالبه خسارت نمايد به عنوان مثال يك راس اسب اصيل را با وصف حامل بودن آن خريداري نموده و بعدا كاشف به عمل مي¬آيد حيوان مذكور آبستن نمي¬باشد آيا مي¬تواند اسب را به همان نحو قبول نموده و جهت دريافت مابه التفاوت قيمت اسب حامل و غيرحامل به فروشنده مراجعه نمايد يا صرفا حق فسخ و استراداد ثمن را دارد ./ع نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه به تصريح <a class="artref" href="/ماده/ماده-410-a_0815110236057">ماده 410 قانون مدني</a> صاحب خيار مختار است كه بيع را فسخ كند يا به همان نحو كه هست قبول نمايد. اخذ ارش امري استثنايي و مختص خيار عيب است. تبعيض در معامله نيز برخلاف مفاد تراضي است و تقسيط ثمن جز در خيار تبعض صفقه ممكن نيست و حسب ظاهر در فرض سوال دادرس خيار رؤيت و تخلف وصف را احراز نموده است، بنابراين علي¬رغم اين¬كه ممكن است وجود اوصافي در مبيع، داعي پرداختن مبلغي بيشتر و يك انگيزش براي بهره¬برداري از آن¬چه در ملكيت شخص درمي¬آيد، باشد، اما عرفا مبادله ميان تمام ثمن و تمام مبيع صورت مي¬پذيرد. در اين حالت وصف ارتباط مستقيم با ثمن كه ركني از اركان عقد است، ندارد و جزء مشخصي از ثمن در مقابل وصف قرار نمي¬گيرد تا امكان تقسيط ثمن و دريافت مابه¬التفاوت براي مشتري وجود داشته باشد. لذا مشتري صرفا مي¬تواند بيع را فسخ كند يا به همان نحو كه هست قبول نمايد.