نظر مشورتی 7/1400/1189 مورخ 1400/12/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص صدور قرار عدم صلاحیت نسبت به دعوای طاری از سوی شورای حل اختلاف با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: تکلیف شورای حل اختلاف در صورت طرح دعوای جلب ثالث علیه شرکت دولتی چیست؟
پاسخ: از آنجا که رسیدگی به دعوای جلب ثالث علیه شرکت دولتی خارج از صلاحیت ذاتی شورای حل اختلاف است، قاضی شورا باید با قرار عدم صلاحیت، پرونده را به مرجع قضایی صالح ارسال کند.
به زبانِ ساده
مالک خودروی آسیبدیده فقط از راننده مقصر خسارت خواسته بود و شورا او را محکوم کرده بود. پس از واخواهی، راننده شرکت بیمه ایران را به دعوا جلب کرد؛ نظریه میگوید شورا صلاحیت این دعوای طاری را ندارد و باید پرونده اصلی و طاری را به مرجع صالح بفرستد.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ اختلاف میان مالک خودروی زیاندیده و راننده مسبب حادثه مطرح بوده و شرکت بیمه ایران بهعنوان مجلوب ثالث معرفی شده است.
چگونه: پس از صدور رأی غیابی علیه راننده و واخواهی او، شرکت بیمه ایران به دعوا جلب شد؛ اداره کل حقوقی با توجه به دولتیبودن شرکت بیمه و مواد قانونی یادشده، رسیدگی شورا را خارج از صلاحیت دانست.
چرا مهم است: این نظریه برای شوراها و طرفین دعاوی خسارت تصادف روشن میکند که در صورت جلب شرکت بیمه دولتی، پرونده باید به مرجع قضایی صالح فرستاده شود.
قوانینِ مرتبط: ماده ۵۰ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ۱۳۹۵؛ بند «ت» ماده ۱۰ و ماده ۲۱ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴
مفاهیمِ حقوقی: دعوای اصلی، دعوای طاری، جلب ثالث، واخواهی، قرار عدم صلاحیت، صلاحیت ذاتی، خسارت ناشی از حادثه رانندگی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا شورای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی به دعوای جلب ثالث علیه شرکت بیمه دولتی را دارد؟
خیر؛ دعوای جلب ثالث از صلاحیت ذاتی شورا خارج است.
شورا در این وضعیت باید چه تصمیمی بگیرد؟
باید با قرار عدم صلاحیت، پرونده دعاوی اصلی و طاری را به مرجع قضایی صالح ارسال کند.
کلیدواژهها: شورای حل اختلاف، جلب ثالث، صلاحیت ذاتی، شرکت دولتی، قرار عدم صلاحیت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در صورتي كه در دعواي مطالبه خسارات ناشي از حوادث رانندگي، مالك خودروي زيان ديده تنها شخص مسبب حادثه را طرف دعواي خود قرار دهد و شوراي حل اختلاف پس از رسيدگي و با رعايت ماده 50 قانون بيمه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه مصوب 1395، راننده مسبب حادثه را به موجب رأي غيابي به جبران خسارات وارده محكوم كند و سپس محكوم عليه ضمن واخواهي نسبت به رأي غيابي، جلب ثالث به طرفيت شركت بيمه ايران را نيز تقديم كند، شوراي حل اختلاف نسبت به اين دعاوي چه تكليفي دارد؟ آيا اين مرجع مي تواند به جهت آن كه صلاحيت رسيدگي به دعواي جلب ثالث را ندارد، حسب ماده 21 قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 1394 با فسخ دادنامه واخواسته در خصوص هر دو دعواي اصلي و طاري قرار عدم صلاحيت به شايستگي محاكم عمومي حقوقي صادر كند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
«مجلوب ثالث» مذكور در فرض استعلام «شركت بيمه ايران» است كه «شركت دولتي است»؛ بنابراين با عنايت به بند «ت» ماده 10 و ماده 21 قانون شوراي حل اختلاف مصوب 1394 دعواي طاري (جلب ثالث) خارج از صلاحيت ذاتي شوراي مذكور است، لذا قاضي شورا بايد با قرار عدم صلاحيت پرونده (دعاوي اصلي و طاري) را نزد مرجع قضايي صالح ارسال كند.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1189 مورخ 1400/12/22
در استعلام مطرح شده، موضوع به دعوای مطالبه خسارات ناشی از حوادث رانندگی مربوط میشود. در این دعوا، مالک خودروی زیاندیده تنها شخص مسبب حادثه را به عنوان طرف دعوا قرار داده است. پس از صدور رای غیابی به محکومیت راننده، م. ع. ب. درخواست واخواهی و جلب ثالث به طرفیت شرکت بیمه ایران مواجه میشود. پرسش اصلی این است که آیا شورای حل اختلاف میتواند به دلیل عدم صلاحیترسیدگی به دعوای جلب ثالث، بر اساس ماده 21 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394، با فسخ دادنامه واخواسته، قرار عدم صلاحیت صادر کند؟ در پاسخ به این پرسش، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میدارد که ب. ت. ب. اینکه «شرکت بیمه ایران» یک شرکت دولتی است و بر اساس بند «ت» ماده 10 و ماده 21 قانون شورای حل اختلاف، دعوای طاری (جلب ثالث) خارج از صلاحیت شورای حل اختلاف میباشد، بنابراین قاضی شورا باید با صدور قرار عدم صلاحیت، پرونده را به مرجع قضایی صالح ارسال کند.
تاریخ نظریه: 1400/12/22
شماره نظریه: 7/1400/1189
شماره پرونده: 1400-218-1189 ح
در صورتی که در دعوای مطالبه خسارات ناشی از حوادث رانندگی، مالک خودروی زیاندیده تنها شخص مسبب حادثه را طرف دعوای خود قرار دهد و شورای حل اختلاف پس از رسیدگی و با رعایت ماده 50 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395، راننده مسبب حادثه را به موجب رأی غیابی به جبران خسارات وارده محکوم کند و سپس م. ع. ضمن واخواهی نسبت به رأی غیابی، جلب ثالث به طرفیت شرکت بیمه ایران را نیز تقدیم کند، شورای حل اختلاف نسبت به این دعاوی چه تکلیفی دارد؟ آیا این مرجع میتواند به جهت آنکه صلاحیت رسیدگی به دعوای جلب ثالث را ندارد، حسب ماده 21 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394 با فسخ دادنامه واخواسته در خصوص هر دو دعوای اصلی و طاری قرار عدم صلاحیت به شایستگیمحاکم عمومی حقوقی صادر کند؟
»مجلوب ثالث« مذکور در فرض استعلام »شرکت بیمه ایران« است که »شرکت دولتی است«؛ بنابراین با عنایت به بند »ت« ماده 10 و ماده 21 قانون شورای حل اختلاف مصوب 1394 دعوای طاری )جلب ثالث( خارج از صلاحیت ذاتی شورای مذکور است، لذا قاضی شورا باید با قرار عدم صلاحیت پرونده )دعاوی اصلی و طاری( را نزد مرجع قضایی صالح ارسال کند. دکتر …