نظر مشورتی 7/1400/384 مورخ 1400/06/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص شرط صدور قرار اتیان سوگند توسط خوانده و امکان رد آن به طرف مقابل با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : خواهان جهت اثبات ادعاي مالي (استرداد لوازم و كالا) در دادخواست تقديمي به شهادت شهود استناد مي كند؛ در جلسه اول دادرسي اظهارات طرفين اخذ و خوانده منكر مورد ادعا مي شود و قرار استماع شهادت شهود صادر و در جلسه دوم دادرسي اظهارات شهود خواهان اخذ مي شود؛ خواهان با اطلاع از اين موضوع كه اظهارات شهود جامع و كامل نيست، اتيان سوگند توسط خود جهت اثبات مورد ادعا و خوانده نيز اتيان سوگند توسط خود جهت برائت ذمه خويش را درخواست مي كنند. الف- با عنايت به اين كه اصولاً دادگاه نبايد به ادله و اسبابي كه اصحاب دعوي خارج از مواعد مقرر به دادگاه اعلام مي كنند، توجه كند، آيا بايددادگاه به درخواست اتيان سوگند خواهان و خوانده كه در جلسه دوم دادرسي مطرح مي شود ترتيب اثر دهد؟ ب- در صورت پذيرش درخواست اتيان سوگند، آيا بايد قرار اتيان سوگند و اجراي اتيان سوگند نسبت به خواهان و خوانده ب. ت. ب. درخواست هر يك از آنان از دادگاه صادر و اجرا شود يا اين كه وفق قاعده «البينه علي المدعي و اليمين علي من انكر» صرفاً بايد قرار اتيان سوگند نسبت به خوانده جهت برائت ذمه وي صادر و اجرا شود؟ ج- آيا دادگاه مي تواند قرار اتيان سوگند خواهان و خوانده را صادر و سپس اين قرار را اجرا كند و در نهايت در رأي صادره وفق قاعده فقهي مذكور به فقدان ارزش اثباتي سوگند خواهان اشاره و تصميم مقتضي صادر كند يا اين كه بايد از سوگند دادن خواهان امتناع كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : الف- ب. ت. ب. اين كه طبق <a class="artref" href="/ماده/ماده-1335-a_0815110237002">ماده 1335 قانون مدني</a> توسل به قسم وقتي ممكن است كه دعواي مدني نزد حاكم به موجب اقرار يا شهادت يا علم قاضي بر مبناي اسناد يا امارات ثابت نشده باشد و با در نظر گرفتن اين كه ماده 284 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 به متقاضي سوگند اجازه داده است درخواست كتبي يا شفاهي خود را تا پايان دادرسي تقديم دادگاه كند، لذا دادگاه بايد درخواست سوگند را بررسي كرده و مطابق مقررات قانوني عندالاقتضاء با صدور قرار اتيان سوگند و اجراي تشريفات مربوط به آن رأي خود را صادر كند. ب- در فرض سؤال درخواست اتيان سوگند از سوي خوانده منتفي است و صرفاً در صورت توجه سوگند به او مي تواند اتيان سوگند را به طرف مقابل رد كند؛ لذا دادگاه به درخواست خواهان قرار اتيان سوگند توسط خوانده را صادر و در صورت رد سوگند از سوي خوانده به خواهان، صدور قرار مجدد ضرورتي نداشته و خواهان مي تواند سوگند يادكند. ج- ب. ت. ب. بند «ب»، پاسخ به اين پرسش منتفي است. نظریه مشورتی شماره 7/1400/384 مورخ 1400/06/16 موضوع استعلام مربوط به درخواست اتیان سوگند از سوی خواهان و خوانده در یک دعوای مالی است که خواهان به استناد شهادت شهود و اتیان سوگند، قصد اثبات ادعای خود را دارد. در پاسخ به این پرسش‌ها، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به شرح زیر است: &lt;br&gt;الف) بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-1335-a_0815110237002">ماده 1335 قانون مدنی</a> و ماده 284 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، دادگاه موظف است درخواست اتیان سوگند را بررسی کرده و در صورت لزوم، قرار اتیان سوگند صادر کند. &lt;br&gt;ب) درخواست اتیان سوگند از سوی خوانده امکان‌پذیر نیست و تنها در صورتی که سوگند به او تعلق گیرد، می‌تواند آن را رد کند؛ بنابراین، فقط قرار اتیان سوگند برای خواهان صادر خواهد شد. &lt;br&gt;ج) ب. ت. ب. پاسخ بند ب، بررسی درخواست اتیان سوگند از سوی خوانده امکان‌پذیر نیست و از این رو، دادگاه نیازی به صدور قرار برای خوانده ندارد. تاریخ نظریه: 1400/06/16 شماره نظریه: 7/1400/384 شماره پرونده: 1400-127-384 ح ب- در فرض سوال درخواست اتیان سوگند از سوی خوانده منتفی است و صرفاً در صورت توجه سوگند به او می‌تواند اتیان سوگند را به طرف مقابل رد کند؛ لذا دادگاه به درخواست خواهان قرار اتیان سوگند توسط خوانده را صادر و در صورت رد سوگند از سوی خوانده به خواهان، صدور قرار مجدد ضرورتی نداشته و خواهان می‌تواند سوگند یادکند.