نظر مشورتی 7/1402/1001 مورخ 1403/03/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : چنانچه رئيس اداره تصفيه امور ورشكستگي استان در راستاي وظايف خود در پرونده‌اي لايحه يا دادخواست تقديم دادگاه كرده باشد، آيا مي‌تواند در همان پرونده به عنوان مستشار دادگاه تجديدنظر اتخاذ تصميم نمايد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : نظر به اين‌كه يك فرد نمي‌تواند همزمان طرف پرونده و يا نماينده وي و دادرس رسيدگي‌كننده به پرونده باشد؛ لذا در فرض سؤال، فردي كه رئيس اداره تصفيه امور ورشكستگي است و در راستاي وظايف خود اقدام به تقديم دادخواست و يا لايحه‌ كرده است، نمي‌تواند به عنوان مستشار دادگاه تجديد نظر به همان پرونده رسيدگي كند. شايسته ذكر است عدم تصريح به اين‌كه فرد نمي‌تواند همزمان جزو اصحاب دعوا تلقي و به عنوان دادرس به پرونده رسيدگي كند، در ماده 91 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 به سبب بداهت موضوع بوده و از اين عدم تصريح نمي‌توان جواز رسيدگي را استنتاج كرد. نظریه مشورتی شماره 7/1402/1001 مورخ 1403/03/19 در استعلامی که به بررسی نقش رئیس اداره تصفیه امور ورشکستگی در پرونده‌های قضایی پرداخته است، پرسش این بود که آیا این مقام می‌تواند پس از ارائه دادخواست یا لایحه به دادگاه، به عنوان مستشار در همان پرونده در مرحله تجدیدنظر حضور یابد. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی خود اعلام کرده است که یک فرد نمی‌تواند همزمان طرف پرونده یا نماینده وی و همچنین قاضی رسیدگی‌کننده به پرونده باشد. بنابراین، رئیس اداره تصفیه امور ورشکستگی که در راستای وظایف خود اقدام به ارائه دادخواست یا لایحه کرده است، نمی‌تواند به عنوان مستشار در دادگاه تجدیدنظر به همان پرونده رسیدگی کند. این موضوع به وضوح در ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 مشخص است و عدم تصریح به این ممنوعیت به دلیل بداهت موضوع، مجوزی برای رسیدگی نیست. تاریخ نظریه: 1403/03/19 شماره نظریه: 7/1402/1001 شماره پرونده: 1402-79-1001ح نظر به این‌که یک فرد نمی‌تواند همزمان طرف پرونده و یا نماینده وی و دادرس رسیدگی‌کننده به پرونده باشد؛ لذا در فرض سوال، فردی که رئیس اداره تصفیه امور ورشکستگی است و در راستای وظایف خود اقدام به تقدیم دادخواست و یا لایحه‌ کرده است، نمی‌تواند به عنوان مستشار دادگاه تجدید نظر به همان پرونده رسیدگی کند. شایسته ذکر است عدم تصریح به این‌که فرد نمی‌تواند همزمان جزو اصحاب دعوا تلقی و به عنوان دادرس به پرونده رسیدگی کند، در ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 به سبب بداهت موضوع بوده و از این عدم تصریح نمی‌توان جواز رسیدگی را استنتاج کرد.