Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1402/828 مورخ 1402/11/02 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص اینکه اگر قاضی بدوی حکم محکومیت دهد و تجدیدنظر به دلیل نقص شکلی، قرار عدم استماع دعوا صادر کند و خواهان دوبا

سبدِ من

#قرار_عدم_استماع_دعوا #عدم_استماع_دعوا #اداره_کل #محکومیت #تجدیدنظر #رسیدگی #رد_دادرس #ایراد_رد_دادرس #دادگاه_تجدید_نظر #صلاحیت #رسیدگی_مجدد #بدوی #استماع #دادگاه_بدوی #تصمیم #ماهوی #نظریه‌مشورتی #آیین_دادرسی #انقلاب #قضاییه #صحت #رسیدگی_ماهوی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا قاضی که حکم ماهوی صادر کرده و توسط تجدیدنظر نقض شده، می‌تواند دوباره رسیدگی کند؟

پاسخ: خیر، این مورد از موجبات رد دادرس موضوع بند «د» ماده ۹۱ قانون آیین دادرسی مدنی است.

به زبانِ ساده

پرونده‌ای با رأی محکومیت در دادگاه بدوی آغاز شده، اما دادگاه تجدیدنظر به دلیل رعایت‌نشدن شرایط شکلی، رأی را نقض و قرار عدم استماع دعوا صادر کرده است. اگر خواهان همان دعوا را دوباره مطرح کند، قاضی‌ای که قبلاً درباره ماهیت آن تصمیم گرفته نباید دوباره رسیدگی کند. دلیل این است که او پیش‌تر در ماهیت پرونده نظر داده است.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است. متن از خواهان، خوانده، قاضی دادگاه بدوی و دادگاه تجدیدنظر نام می‌برد؛ نام اشخاص مشخص نشده است.

چگونه: پس از صدور حکم محکومیت در دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر به دلیل رعایت‌نشدن شرایط شکلی حکم را نقض و قرار عدم استماع صادر کرده است. با طرح دوباره دعوا، نظر مشورتی رسیدگی توسط همان قاضی را از موارد رد دادرس دانسته است.

چرا مهم است: این نظر برای اصحاب دعوا و قضات روشن می‌کند که تصمیم ماهوی قبلی قاضی می‌تواند مانع رسیدگی دوباره او به همان دعوا شود.

قوانینِ مرتبط: بند «د» ماده ۹۱ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹.

مفاهیمِ حقوقی: رد دادرس، امتناع از رسیدگی، رسیدگی ماهوی، قرار عدم استماع دعوا، نقض رأی، ایراد شکلی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا قاضی‌ای که پیش‌تر درباره ماهیت دعوا رأی محکومیت داده، می‌تواند به طرح دوباره همان دعوا رسیدگی کند؟

خیر؛ مورد از موارد رد دادرس و امتناع از رسیدگی است.

آیا نقض رأی در تجدیدنظر به دلیل ایراد شکلی، این نتیجه را تغییر می‌دهد؟

خیر؛ نظر مشورتی می‌گوید قاضی پیشین به سبب تصمیم ماهوی قبلی مشمول ایراد رد دادرس است.

کلیدواژه‌ها: رد دادرس، آیین دادرسی مدنی، نقض حکم، رسیدگی ماهوی، امتناع از رسیدگی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : چنانچه قاضي دادگاه بدوي حكم بر محكوميت خوانده صادر؛ اما دادگاه تجديدنظر به لحاظ عدم رعايت شرايط شكلي، با نقض حكم، قرار عدم استماع دعواي بدوي را صادر كند و خواهان بار ديگر موضوع همان دعوا را مطرح كند، آيا قاضي دادگاه بدوي صادر كننده رأي محكوميت مي‌تواند به اين دعوا رسيدگي كند يا از موارد امتناع از رسيدگي است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه قاضي دادگاه بدوي حكم بر محكوميت خوانده صادر؛ اما دادگاه تجديدنظر به لحاظ عدم رعايت شرايط شكلي، با نقض حكم، قرار عدم استماع دعواي بدوي را صادر و خواهان بار ديگر موضوع همان دعوا را مطرح كند، مشمول ايراد رد دادرس موضوع بند «د» ماده 91 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 است؛ زيرا، در اين فرض دادگاه به موضوع دعوا رسيدگي ماهيتي كرده و در ماهيت قضيه نفياً يا اثباتاً اتخاذ تصميم كرده است؛ اما دادگاه تجديد نظر صرف‌نظر از صحت يا سقم تصميم ماهوي دادگاه از حيث انطباق با دعواي مطروحه و ادله اثباتي آن، صرفاً موجبات رسيدگي ماهوي را فراهم نديده و قراري شكلي صادر كرده است و لذا طرح بعدي دعوا از سوي خواهان و ارجاع پرونده به همان قاضي صادر‌كننده رأي ماهوي بدوي سابق، از موجبات صدور قرار امتناع از رسيدگي و رد دادرس است. نظریه مشورتی شماره 7/1402/828 مورخ 1402/11/02 موضوع این استعلام درباره صلاحیت قاضی دادگاه بدوی پس از نقض حکم توسط دادگاه تجدیدنظر به دلیل عدم رعایت شرایط شکلی و صدور قرار عدم استماع دعوا است. سوال این است که آیا قاضی دادگاه بدوی می‌تواند دوباره به این دعوا رسیدگی کند یا اینکه این موضوع از موارد امتناع از رسیدگی است. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این سوال بیان می‌کند که در این شرایط، قاضی دادگاه بدوی به دلیل صدور حکم محکومیت و رسیدگی ماهیتی به دعوا، مشمول بند «د» ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است. بنابراین، ب. ت. ب. صدور قرار شکلی توسط دادگاه تجدیدنظر و عدم صلاحیت قاضی بدوی برای رسیدگی مجدد به همان موضوع، اگر خواهان دوباره دعوا را مطرح کند و پرونده به همان قاضی ارجاع شود، قرار امتناع از رسیدگی و رد دادرس صادر خواهد شد. تاریخ نظریه: 1402/11/02 شماره نظریه: 7/1402/828 شماره پرونده: 1402-127-828ح چنانچه قاضی دادگاه بدوی حکم بر محکومیت خوانده صادر؛ اما دادگاه تجدیدنظر به لحاظ عدم رعایت شرایط شکلی، با نقض حکم، قرار عدم استماع دعوای بدوی را صادر کند و خواهان بار دیگر موضوع همان دعوا را مطرح کند، آیا قاضی دادگاه بدوی صادر کننده رای محکومیت می‌تواند به این دعوا رسیدگی کند یا از موارد امتناع از رسیدگی است؟ در فرض سوال که قاضی دادگاه بدوی حکم بر محکومیت خوانده صادر؛ اما دادگاه تجدیدنظر به لحاظ عدم رعایت شرایط شکلی، با نقض حکم، قرار عدم استماع دعوای بدوی را صادر و خواهان بار دیگر موضوع همان دعوا را مطرح کند، مشمول ایراد رد دادرس موضوع بند «د» ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است؛ زیرا، در این فرض دادگاه به موضوع دعوا رسیدگی ماهیتی کرده و در ماهیت قضیه نفیاً یا اثباتاً اتخاذ تصمیم کرده است؛ اما دادگاه تجدید نظر صرف‌نظر از صحت یا سقم تصمیم ماهوی دادگاه از حیث انطباق با دعوای مطروحه و ادله اثباتی آن، صرفاً موجبات رسیدگی ماهوی را فراهم ندیده و قراری شکلی صادر کرده است و لذا طرح بعدی دعوا از سوی خواهان و ارجاع پرونده به همان قاضی صادر‌کننده رای ماهوی بدوی سابق، از موجبات صدور قرار امتناع از رسیدگی و رد دادرس است.

موارد مرتبط 31

آرای مرتبط 17

نظریات مشورتی 3

نشست‌های قضایی 8

مواد مرتبط 1

مقرراتِ مرتبط 2

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین