نظر مشورتی 7/1402/933 مورخ 1402/12/02 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص اینکه نقض رأی دادگاه کیفری توسط دیوان عالی کشور پرونده را به قبل از صدور رأی برمی‌گرداند. تشریفات قبلی معتبر

استعلام : ب. ت. ب. بندهاي «الف» و «پ» ماده 470 قانون آيين دادرسي كيفري ارشاد فرماييد در مواردي كه ديوان عالي كشور در راستاي شقوق 2 و 4 ماده 469 قانون آيين دادرسي كيفري، رأي فرجام‌خواسته را نقض مي‌نمايد، آيا شعبه مرجوع‌اليه (اعم از دادگاه صادركننده يا دادگاه هم‌عرض) موظف به تعيين وقت رسيدگي و برگزاري جلسه دادرسي است يا مي‌تواند با ملاحظه محتويات پرونده (من جمله اظهارات اصحاب دعوا و وكلاي ايشان در مراحل قبل، لوايح تقديمي، تحقيقات ضابطين، نظريات كارشناسي و ...) بدون تشكيل جلسه دادرسي، مبادرت به صدور رأي نمايد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : نقض رأي دادگاه كيفري از سوي شعبه ديوان عالي كشور و ارجاع به شعبه هم‌عرض، وضعيت پرونده را به زمان قبل از صدور رأي برمي‌گرداند و در واقع ديوان عالي كشور صرفاً رأي را نقض مي‌كند و لذا تشريفاتي كه دادگاه قبلي انجام داده است؛ از جمله تشريفات مربوط به جلسه مقدماتي و نتيجه جلسات رسيدگي، معتبر بوده و نيازي به تكرار آن نيست و از آن‌جا كه رسيدگي شعبه هم‌عرض پس از نقض رأي پيشين توسط ديوان عالي كشور، ادامه رسيدگي سابق است و با عنايت به عبارت «دادگاه (هم‌عرض) مي‌تواند بر مفاد رأي دادگاه قبلي اصرار كند» مذكور در بند «پ» ماده 470 قانون آيين دادرسي كيفري، اقداماتي كه قبلاً انجام شده است قابل ترتيب اثر است؛ بنابراين تعيين وقت رسيدگي و تشكيل جلسه دادگاه و يا صدور رأي صرفاً بر اساس اقدامات دادگاه قبلي، منوط به تشخيص شعبه هم‌عرض است. نظریه مشورتی شماره 7/1402/933 مورخ 1402/12/02 موضوع استعلام به وظیفه شعبه مرجوع‌الیه در شرایطی مربوط می‌شود که دیوان عالی کشور بر اساس بندهای 2 و 4 ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری، رای فرجام‌خواسته را نقض می‌کند. سوال اصلی این است که آیا شعبه مرجوع‌الیه موظف به تعیین وقت رسیدگی و برگزاری جلسه دادرسی است یا می‌تواند بدون برگزاری جلسه و صرفاً بر اساس محتویات پرونده، رای صادر کند. طبق نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، نقض رای دادگاه کیفری و ارجاع به شعبه هم‌عرض، وضعیت پرونده را به زمان قبل از صدور رای بازمی‌گرداند و تشریفات قبلی همچنان معتبر است. بنابراین، شعبه هم‌عرض می‌تواند ب. ت. ب. اقدامات قبلی، بدون نیاز به تکرار آنها، رای صادر کند و تعیین وقت رسیدگی و تشکیل جلسه نیز به تشخیص این شعبه بستگی دارد. این موضوع در بند «پ» ماده 470 قانون آیین دادرسی کیفری ذکر شده است. تاریخ نظریه: 1402/12/02 شماره نظریه: 7/1402/933 شماره پرونده: 1402-168-933ک ب. ت. ب. بندهای «الف» و «پ» ماده 470 قانون آیین دادرسی کیفری ارشاد فرمایید در مواردی که دیوان عالی کشور در راستای شقوق 2 و 4 ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری، رای فرجام‌خواسته را نقض می‌نماید، آیا شعبه مرجوع‌الیه (اعم از دادگاه صادرکننده یا دادگاه هم‌عرض) موظف به تعیین وقت رسیدگی و برگزاری جلسه دادرسی است یا می‌تواند با ملاحظه محتویات پرونده (من جمله اظهارات اصحاب دعوا و وکلای ایشان در مراحل قبل، لوایح تقدیمی، تحقیقات ضابطین، نظریات کارشناسی و...) بدون تشکیل جلسه دادرسی، مبادرت به صدور رای نماید؟ نقض رای دادگاه کیفری از سوی شعبه دیوان عالی کشور و ارجاع به شعبه هم‌عرض، وضعیت پرونده را به زمان قبل از صدور رای برمی‌گرداند و در واقع دیوان عالی کشور صرفاً رای را نقض می‌کند و لذا تشریفاتی که دادگاه قبلی انجام داده است؛ از جمله تشریفات مربوط به جلسه مقدماتی و نتیجه جلسات رسیدگی، معتبر بوده و نیازی به تکرار آن نیست و از آن‌جا که رسیدگی شعبه هم‌عرض پس از نقض رای پیشین توسط دیوان عالی کشور، ادامه رسیدگی سابق است و با عنایت به عبارت «دادگاه (هم‌عرض) می‌تواند بر مفاد رای دادگاه قبلی اصرار کند» مذکور در بند «پ» ماده 470 قانون آیین دادرسی کیفری، اقداماتی که قبلاً انجام شده است قابل ترتیب اثر است؛ بنابراین تعیین وقت رسیدگی و تشکیل جلسه دادگاه و یا صدور رای صرفاً بر اساس اقدامات دادگاه قبلی، منوط به تشخیص شعبه هم‌عرض است.