نظر مشورتی 7/1403/371 مورخ 1403/07/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا دادرس دادگاهی که رأیش در مرحله تجدیدنظر نقض و قرار عدم استماع صادر شده، برای رسیدگی مجدد ممتنع است؟
پاسخ: بله، دادرسی که سابقاً اظهارنظر ماهوی کرده، مشمول ایراد رد دادرس است؛ اما در صورت صدور حکم بر بی حقی، موضوع مشمول اعتبار امر مختومه است.
به زبانِ ساده
متن دو وضعیت را از هم جدا میکند. اگر رأی به علت شرایط شکلی نقض و قرار عدم استماع صادر شده باشد، طرح دوباره دعوا ممکن است؛ اما قاضیای که قبلاً درباره ماهیت نظر داده، نباید به آن رسیدگی کند. اگر حکم بر بیحقی خواهان صادر شده باشد، همان دعوا قابل طرح مجدد نیست.
چه کسی: نظریه از اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ پرسش را استعلامکننده مطرح کرده و طرفین دعوا در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی دو فرض را بررسی کرده است: نقض حکم و صدور قرار عدم استماع به دلیل شرایط شکلی، و نقض حکم و صدور حکم بر بیحقی. نتیجه هر فرض را جداگانه بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای قاضیان و وکلا در تشخیص امکان رسیدگی دوباره و ایراد رد دادرس کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، ماده ۹۱ بند «د».
مفاهیمِ حقوقی: رد دادرس، اظهارنظر ماهوی، قرار عدم استماع دعوا، حکم بر بیحقی، اعتبار امر مختومه، وحدت دعوا
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر حکم محکومیت نقض و قرار عدم استماع دعوا صادر شود و همان دعوا دوباره مطرح شود، آیا قاضی بدوی میتواند رسیدگی کند؟
خیر؛ اگر قاضی پیشتر ماهوی اظهارنظر کرده باشد، مشمول ایراد رد دادرس است.
اگر دادگاه تجدیدنظر حکم بر بیحقی خواهان صادر کند، آیا همان دعوا دوباره قابل طرح است؟
خیر؛ موضوع مشمول اعتبار امر مختومه است.
چه مرجعی تشخیص میدهد دعوای جدید با دعوای قبلی یکی است؟
مرجع رسیدگیکننده.
کلیدواژهها: رد دادرس، عدم استماع دعوا، اعتبار امر مختومه، دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
موارد مرتبط 31
آرای مرتبط 17
-
رأی
هماستناد
انتساب فعل زیان بار بر مطالبه خسارت تاخیر تادیه شرط مطالبه وجه التزاممصداق عدم استحقاق وجه التزام
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان در این خصوص صادر و اعل
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001064713 مورخ 1403/05/09 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص ممنوعیت قرابت نسبی یا سببی تا درجه
-
رأی
هماستناد
دعوای ابطال رأی داور به علت عدم صلاحیت داور
قانون آیین دادرسی مدنی و وحدت ملاک از ماده 91
-
رأی
هماستناد
رای شماره 171 مورخ 1382/04/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر تراضی در انتخاب اعضا هیئت داوری
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی دراینجا کاربرد دارد
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 828 مورخ 1401/11/11 هیات عمومی دیوان عالی کشور | محدودیتهای قانونی در رد دادرس به دلیل شکایت کیفری علیه قاضی
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی با تغییراتی جزئی است
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 104 مورخ 1369/04/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی مصرح است هر گاه مامور نتواند دادخواست را ب
-
رأی
هماستناد
رای شماره 44 مورخ 1377/02/26 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 90 و 92 قانون آیین دادرسی مدنی مستقیما با اعمال ماده 94 قانون مذکور سبب ت
-
رأی
هماستناد
حقوق حالت اشتغال و شرط از کارافتادگی کلی
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
قرار منع تعقیب
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی صراحتا اشعار داشته است که دادرس سابقا در م
-
رأی
هماستناد
حدود رد دادرس
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دایره شمول ایراد رد دادرس
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی و با توجه به اظهارنظر قاضی در ماهیت دعوی
-
رأی
هماستناد
قرار منع تعقیب
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی صراحتا اشعار داشته است که دادرس سابقا در م
-
رأی
هماستناد
حقوق حالت اشتغال و شرط از کارافتادگی کلی
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای ابطال رأی داور به علت عدم صلاحیت داور
قانون آیین دادرسی مدنی و وحدت ملاک از ماده 91
-
رأی
هماستناد
شماره 110 / 18499 /9000 - 27 / 12 / 1401
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی با تغییراتی جزیی است
-
رأی
هماستناد
بررسی امکان امضای قاضی دادگاه حقوقی دارای ایراد رد دادرس ذیل اجراییه
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی شده و رای توسط دادرس دادگاه صادر شده است
نظریات مشورتی 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/283 مورخ 1399/03/18
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی مربوط می شود که به دلایل رد دادرس می پرداز
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2971 مورخ 1396/12/05
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی در صورتیکه دادگاه بدوی در خصوص دعوی مطروحه
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/136 مورخ 1400/05/31
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379
نشستهای قضایی 8
-
نشست قضایی
هماستناد
طرح دعوی بین دادرس با همسر یا فرزند یکی از طرفین پرونده دعوی حقوقی یا جزایی
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
امکان صدور قرار رد دادرس در صورت واحد بودن موضوع اثبات جعلیت سند علیرغم متفاوت بودن اصحاب دعوا
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی بیان نموده که دادرس سابقا در موضوع دعوای ا
-
نشست قضایی
هماستناد
استعفای کارشناس به علت کثرت پروندههای ارجاعی
قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به مواد 91
-
نشست قضایی
هماستناد
رد دادرس بر مبنای اظهار نظر قبلی به عنوان دادیار
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی خارج است و دادرس جدید می تواند در این خصوص
-
نشست قضایی
هماستناد
تعیین تکلیف در خصوص دو شعبه دادگاه که قرار امتناع از رسیدگی صادر کنند
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی و دادگاه های عمومی و انقلاب
-
نشست قضایی
هماستناد
صدور قرار امتناع از رسیدگی
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص اعضای شورا و همچنین قاضی امکان صدو
-
نشست قضایی
هماستناد
صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا پس از صدور قرار تأمین خواسته در دادگاه های یک محل و درعرض هم
ماده 91 قانون آیین دادرسی در امور مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ابطال رای داور بدلیل شکایت کیفری و حقوقی با یکی از طرفین داوری
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی در صدد تامین آن بوده است به داور نیز سرایت
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 91 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
مقرراتِ مرتبط 2
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه در راستای جلوگیری از سوء استفاده افراد از قانون برای رد قاضی
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های مذکور
-
آییننامه
هماستناد
آیین نامه طرز رسیدگی هیات های حل اختلاف اسناد ثبت احوال
مواد 91، 92، 93 قانون آیین دادرسی مدنی کفایت می کند
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
