Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1403/371 مورخ 1403/07/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #تجدیدنظر #رسیدگی #محکومیت #عدم_انطباق #اعتبار_امر_مختومه #تشخیص #قرار_عدم_استماع_دعوا #دادرسی #ایراد_رد_دادرس #دادگاه_تجدید_نظر #قضاییه #دادگاه_بدوی #بدوی #آیین_دادرسی #انقلاب #استماع #دادرس #نظریه‌مشورتی #ماهوی #احراز #تصمیم #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا دادرس دادگاهی که رأیش در مرحله تجدیدنظر نقض و قرار عدم استماع صادر شده، برای رسیدگی مجدد ممتنع است؟

پاسخ: بله، دادرسی که سابقاً اظهارنظر ماهوی کرده، مشمول ایراد رد دادرس است؛ اما در صورت صدور حکم بر بی حقی، موضوع مشمول اعتبار امر مختومه است.

به زبانِ ساده

متن دو وضعیت را از هم جدا می‌کند. اگر رأی به علت شرایط شکلی نقض و قرار عدم استماع صادر شده باشد، طرح دوباره دعوا ممکن است؛ اما قاضی‌ای که قبلاً درباره ماهیت نظر داده، نباید به آن رسیدگی کند. اگر حکم بر بی‌حقی خواهان صادر شده باشد، همان دعوا قابل طرح مجدد نیست.

چه کسی: نظریه از اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ پرسش را استعلام‌کننده مطرح کرده و طرفین دعوا در متن مشخص نشده‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی دو فرض را بررسی کرده است: نقض حکم و صدور قرار عدم استماع به دلیل شرایط شکلی، و نقض حکم و صدور حکم بر بی‌حقی. نتیجه هر فرض را جداگانه بیان کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای قاضیان و وکلا در تشخیص امکان رسیدگی دوباره و ایراد رد دادرس کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، ماده ۹۱ بند «د».

مفاهیمِ حقوقی: رد دادرس، اظهارنظر ماهوی، قرار عدم استماع دعوا، حکم بر بی‌حقی، اعتبار امر مختومه، وحدت دعوا

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

اگر حکم محکومیت نقض و قرار عدم استماع دعوا صادر شود و همان دعوا دوباره مطرح شود، آیا قاضی بدوی می‌تواند رسیدگی کند؟

خیر؛ اگر قاضی پیش‌تر ماهوی اظهارنظر کرده باشد، مشمول ایراد رد دادرس است.

اگر دادگاه تجدیدنظر حکم بر بی‌حقی خواهان صادر کند، آیا همان دعوا دوباره قابل طرح است؟

خیر؛ موضوع مشمول اعتبار امر مختومه است.

چه مرجعی تشخیص می‌دهد دعوای جدید با دعوای قبلی یکی است؟

مرجع رسیدگی‌کننده.

کلیدواژه‌ها: رد دادرس، عدم استماع دعوا، اعتبار امر مختومه، دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : چنانچه دادگاه تجديدنظر حكم بدوي را نقض و قرار عدم استماع دعوا صادر و يا حكم محكوميت را نقض و حكم بر بي‌حقي صادر كند و بار ديگر دعوايي با همان موضوع و بين همان اشخاص مطرح شود، آيا دادرسي كه در دعاوي قبلي اظهارنظر كرده و رأي وي در مرحله تجديدنظر نقض شده است، ممتنع از رسيدگي بوده و مشمول بند «د» ماده 91 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، در فرض سؤال كه قاضي دادگاه بدوي حكم بر محكوميت خوانده صادر؛ اما دادگاه تجديدنظر با تمسك به مقررات راجع ‌به شرايط شكلي دعوا، با نقض حكم، قرار عدم استماع دعواي بدوي را صادر و خواهان نيز بار ديگر همان دعوا را مطرح كرده است، دادرس دادگاه بدوي كه سابقاً اظهار نظر ماهوي كرده است، مشمول ايراد رد دادرس موضوع بند «د» ماده 91 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 است. ثانياً، در فرض سؤال چنانچه دادگاه تجديد نظر با نقض حكم صادره از دادگاه بدوي، حكم بر بي‌حقي خواهان صادر كرده باشد، موضوع مشمول اعتبار امر مختومه بوده و همان دعوا قابل طرح مجدد نيست و تشخيص انطباق يا عدم انطباق دعواي مطرح شده با دعوايي كه سابقاً مورد رسيدگي قرار گرفته است، بر عهده مرجع رسيدگي‌كننده است و احراز اين امر متفاوت از ماهيت دعوايي است كه سابقاً مورد رسيدگي قرار گرفته است و دادرس براي اتخاذ تصميم در خصوص انطباق يا عدم انطباق دعواي جديد با دعواي قبلي، با منعي مواجه نيست. نظریه مشورتی شماره 7/1403/371 مورخ 1403/07/10 موضوع این استعلام درباره وضعیت قاضی دادگاه بدوی است که اگر حکم بدوی توسط دادگاه تجدیدنظر نقض شود و قرار عدم استماع یا حکم بر بی‌حقی صادر شود، آیا می‌تواند به دعوای جدید با همان موضوع و بین همان اشخاص رسیدگی کند یا خیر. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه، اگر دادگاه تجدیدنظر قرار عدم استماع صادر کند، قاضی دادگاه بدوی که قبلاً نظر داده، بر اساس بند «د» ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، نمی‌تواند به دعوای جدید رسیدگی کند. همچنین، اگر دادگاه تجدیدنظر حکم بر بی‌حقی صادر کند، این موضوع به اعتبار امر مختومه مربوط می‌شود و دعوای جدید قابل طرح نخواهد بود. تشخیص این که آیا دعوای جدید با دعوای قبلی مطابقت دارد یا نه، بر عهده مرجع رسیدگی کننده است و قاضی در این خصوص با منعی مواجه نیست. تاریخ نظریه: 1403/07/10 شماره نظریه: 7/1403/371 شماره پرونده: 1403-127-371ح چنانچه دادگاه تجدیدنظر حکم بدوی را نقض و قرار عدم استماع دعوا صادر و یا حکم محکومیت را نقض و حکم بر بی‌حقی صادر کند و بار دیگر دعوایی با همان موضوع و بین همان اشخاص مطرح شود، آیا دادرسی که در دعاوی قبلی اظهارنظر کرده و رای وی در مرحله تجدیدنظر نقض شده است، ممتنع از رسیدگی بوده و مشمول بند «د» ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است؟ اولاً، در فرض سوال که قاضی دادگاه بدوی حکم بر محکومیت خوانده صادر؛ اما دادگاه تجدیدنظر با تمسک به مقررات راجع ‌به شرایط شکلی دعوا، با نقض حکم، قرار عدم استماع دعوای بدوی را صادر و خواهان نیز بار دیگر همان دعوا را مطرح کرده است، دادرس دادگاه بدوی که سابقاً اظهار نظر ماهوی کرده است، مشمول ایراد رد دادرس موضوع بند «د» ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است. ثانیاً، در فرض سوال چنانچه دادگاه تجدید نظر با نقض حکم صادره از دادگاه بدوی، حکم بر بی‌حقی خواهان صادر کرده باشد، موضوع مشمول اعتبار امر مختومه بوده و همان دعوا قابل طرح مجدد نیست و تشخیص انطباق یا عدم انطباق دعوای مطرح شده با دعوایی که سابقاً مورد رسیدگی قرار گرفته است، بر عهده مرجع رسیدگی‌کننده است و احراز این امر متفاوت از ماهیت دعوایی است که سابقاً مورد رسیدگی قرار گرفته است و دادرس برای اتخاذ تصمیم در خصوص انطباق یا عدم انطباق دعوای جدید با دعوای قبلی، با منعی مواجه نیست.

موارد مرتبط 31

آرای مرتبط 17

نظریات مشورتی 3

نشست‌های قضایی 8

مواد مرتبط 1

مقرراتِ مرتبط 2

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین