جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: آیا پس از ملغیالاثر شدن حکم تخلیه، دادگاه میتواند مجدداً به همان دعوا رسیدگی کند؟
پاسخ: بله، حکم ملغیالاثر شده اعتبار امر مختومه ندارد و دادگاه مکلف به رسیدگی مجدد و تعیین حق کسب و پیشه به نرخ روز است.
به زبانِ ساده
موضوع درباره حکم تخلیهای است که بهدلیل اجرا نشدن در مهلت مقرر، ملغیالاثر شده است. طبق نظریه، این اتفاق مانع طرح دوباره دعوای تخلیه به همان دلیل قبلی نیست و بهخودیخود به معنای انصراف موجر یا از بین رفتن حق او نیست. در دعوای تازه، دادگاه باید رسیدگی کند و حق کسب یا پیشه یا تجارت را بر اساس قیمت روز تعیین کند.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ استعلامکننده در متن مشخص نشده و موضوع درباره موجر و مستأجر است.
چگونه: پس از صدور حکم تخلیه بهسبب تخلف مستأجر، حکم بهدلیل سپری شدن مهلت اجرا ملغیالاثر شده و موجر دوباره دادخواست داده است. اداره کل حقوقی اعلام کرده دادگاه باید به دعوای تازه رسیدگی کند و میتواند از تحقیقات پرونده پیشین بهره ببرد.
چرا مهم است: این نظریه برای موجر، مستأجر و وکلای آنان درباره امکان طرح دوباره دعوای تخلیه و نحوه تعیین حق کسب یا پیشه یا تجارت راهگشاست.
قوانینِ مرتبط: ماده ۲۸ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۵۶
مفاهیمِ حقوقی: حکم تخلیه، ملغیالاثر شدن حکم، اعتبار امر مختومه، فسخ اجاره، دعوای مجدد تخلیه، حق کسب یا پیشه یا تجارت، قیمت روز
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر حکم تخلیه بهسبب نگذشتن زمان اجرای آن ملغیالاثر شود، آیا موجر میتواند دوباره دعوای تخلیه مطرح کند؟
بله؛ میتواند به همان جهتِ تخلف سابق دوباره درخواست تخلیه کند.
آیا دادگاه در دعوای جدید میتواند بدون رسیدگی مجدد فقط به پرونده قبلی اتکا کند؟
دادگاه مکلف به تعیین وقت و رسیدگی به دعوای جدید است، اما میتواند از تحقیقات پرونده قبلی استفاده کند.
حق کسب یا پیشه یا تجارت در دعوای جدید چگونه تعیین میشود؟
دادگاه باید آن را بر اساس قیمت روز تعیین کند.
کلیدواژهها: تخلیه، اعتبار امر مختومه، حق کسب و پیشه، قانون روابط موجر و مستاجر، ملغیالاثر شدن حکم
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در پروندهاي حكم به تخليه به سبب احراز تخلف مستأجر صادر شده است؛ اما به سبب سپري شدن مدت زمان اجرا، حكم ملغي اثر شده و خواهان بار ديگر دادخواست تخليه تقديم دادگاه كرده است. آيا دادگاه ميتواند به استناد محتويات پرونده قبلي با تعيين وقت رسيدگي و بدون رسيدگي مجدد، در خصوص خواسته تخليه كه همان جهت مذكور در پرونده قبلي ميباشد، اتخاذ تصميم كند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، در صورت ملغي اثر شدن حكم تخليه موضوع ماده 28 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356، مالك ميتواند بار ديگر فسخعقد اجاره و تخليه عين مستأجره را به همان جهت تخلف سابق خواستار شود؛ زيرا حكمي كه ملغي اثر شده است، ديگر واجد اعتبار امر مختومه نميباشد و دادگاه در صورت طرح دعواي مجدد تخليه مكلف به رسيدگي است. همچنين عدم اقدام موجر ظرف سه ماه و يا يك سال موضوع اين ماده، به معناي انصراف وي از تخليه عين مستأجره نبوده و باعث سقوط حق براي طرح مجدد دعواي تخليه نميشود. ثانياً، از آنجا كه در اجراي ماده 28 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356، حكم تخليه عين مستأجره با پرداخت حق كسب يا پيشه و يا تجارت صادر و قطعي شده است، با ملغي اثر شدن اين حكم و طرح دعواي جديد در اين زمينه، دادگاه مكلف به تعيين وقت و رسيدگي به دعوا و تعيين حق كسب يا پيشه و يا تجارت بر اساس قيمت روز است و در هر صورت دادگاه ميتواند از تحقيقات صورت گرفته در پرونده قبلي استفاده و بر اين اساس اتخاذ تصميم كند.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/783 مورخ 1403/11/02
موضوع استعلام به امکان رسیدگی مجدد دادگاه به دعوای تخلیه مستاجر پس از لغو حکم تخلیه به دلیل تخلف مستاجر مرتبط است. طبق نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، اگر حکم تخلیه بر اساس ماده 28 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 لغو شود، مالک میتواند دوباره درخواست تخلیه را به همان دلیل تخلف قبلی ارائه کند. این به این دلیل است که حکم لغو شده دیگر اعتبار امر مختومه ندارد و دادگاه موظف است به دعوای جدید رسیدگی کند. همچنین، عدم اقدام مالک در مهلتهای مقرر به معنای انصراف از حق تخلیه نیست و حق طرح مجدد دعوا برای او محفوظ است. در صورت طرح دعوای جدید، دادگاه باید با تعیین وقت رسیدگی، به موضوع حق کسب یا پیشه و تجارت بر اساس قیمت روز رسیدگی کند و میتواند از تحقیقات پرونده قبلی استفاده کند.
تاریخ نظریه: 1403/11/02
شماره نظریه: 7/1403/783
شماره پرونده: 1403-127-783ح
در پروندهای حکم به تخلیه به سبب احراز تخلف مستاجر صادر شده است؛ اما به سبب سپری شدن مدت زمان اجرا، حکم ملغی اثر شده و خواهان بار دیگر دادخواست تخلیه تقدیم دادگاه کرده است. آیا دادگاه میتواند به استناد محتویات پرونده قبلی با تعیین وقت رسیدگی و بدون رسیدگی مجدد، در خصوص خواسته تخلیه که همان جهت مذکور در پرونده قبلی میباشد، اتخاذ تصمیم کند؟
اولاً، در صورت ملغی اثر شدن حکم تخلیه موضوع ماده 28 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356، مالک میتواند بار دیگر فسخ عقد اجاره و تخلیه عین مستاجره را به همان جهت تخلف سابق خواستار شود؛ زیرا حکمی که ملغی اثر شده است، دیگر واجد اعتبار امر مختومه نمیباشد و دادگاه در صورت طرح دعوای مجدد تخلیه مکلف به رسیدگی است. همچنین عدم اقدام موجر ظرف سه ماه و یا یک سال موضوع این ماده، به معنای انصراف وی از تخلیه عین مستاجره نبوده و باعث سقوط حق برای طرح مجدد دعوای تخلیه نمیشود.
ثانیاً، از آنجا که در اجرای ماده 28 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356، حکم تخلیه عین مستاجره با پرداخت حق کسب یا پیشه و یا تجارت صادر و قطعی شده است، با ملغی اثر شدن این حکم و طرح دعوای جدید در این زمینه، دادگاه مکلف به تعیین وقت و رسیدگی به دعوا و تعیین حق کسب یا پیشه و یا تجارت بر اساس قیمت روز است و در هر صورت دادگاه میتواند از تحقیقات صورت گرفته در پرونده قبلی استفاده و بر این اساس اتخاذ تصمیم کند.