نظر مشورتی 7/4085 مورخ 1382/08/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه و چگونگی پرداخت دیه و ارش در قتل و جراحات خطئی توسط عاقله و یا جانی با توجه به مواد 15 و 367 قانون مجازات ا
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا پرداخت ارش در قتل و جراحات خطئی بر عهده عاقله است یا مرتکب؟
پاسخ: ارش بر عهده شخص مرتکب است، زیرا دیه طبق ماده ۱۵ قانون مجازات اسلامی تعریف خاصی دارد و ارش مشمول آن تعریف نمیشود.
به زبانِ ساده
در جنایات غیرعمدی (خطئی)، معمولاً بستگان قاتل یا ضارب (عاقله) باید دیه را بپردازند. اما این متن توضیح میدهد که «ارش» (که نوعی خسارت برای جراحات است و مقدارش دقیقاً در قانون تعیین نشده) با «دیه» متفاوت است. بنابراین، عاقله فقط مسئول پرداخت دیه است و خودِ فردِ ضارب باید ارش را بپردازد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه (صادرکننده)؛ مرتکب جرم و عاقله (طرفین).
چگونه: با تفکیک ماهیت حقوقی «دیه» از «ارش» و استناد به اصول مسئولیت شخصی، مشخص شده که عاقله مسئولیتی در قبال ارش ندارد.
چرا مهم است: این متن برای تعیین مسئول پرداخت خسارت در پروندههای جنایی غیرعمدی بسیار مهم است. ---
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی (ماده ۱۵ قانون مصوب ۱۳۷۰).
مفاهیمِ حقوقی: دیه، ارش، جنایت خطئی، عاقله، مسئولیت کیفری.
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا پرداخت «ارش» در قتل و جراحات خطئی بر عهده عاقله است؟
خیر، بر عهده خود مرتکب (جانی) است.
چرا ارش بر عهده عاقله نیست؟
چون دیه مجازاتی است که شارع تعیین کرده و ارش مشمول تعریف دیه نیست و اصل بر مسئولیت خود جانی است.
دیه طبق ماده ۱۵ قانون مجازات اسلامی (۱۳۷۰) چیست؟
مالی است که از طرف شارع برای جنایت تعیین شده است.
کلیدواژهها: ارش، عاقله، جنایت خطئی، دیه، مسئولیت کیفری
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
موارد مرتبط 40
آرای مرتبط 19
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 823 مورخ 1401/04/28 هیات عمومی دیوان عالی کشور | تعارض اعمال تخفیف مجازات با حق تجدیدنظرخواهی شاکی در قانون آیین دادرسی کیفری
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بند ب ماده 15
-
رأی
هماستناد
قابلیت تعلیق بزه تحریک و ترغیب دیگری به ارتکاب عمل منافی عفت از طریق سامانه رایانه ای
قانون مجازات اسلامی «ماده 15
-
رأی
هماستناد
تعدد مادی در ارتکاب جعل و استفاده از سند مجعول به منظور کلاهبرداری
قانون مجازات اسلامی و ماده 15
-
رأی
هماستناد
ورود غیر مجاز به کشور به عنوان مقدمه بزه اقامت غیر مجاز
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و همچنین مواد 15
-
رأی
هماستناد
محکومیت متهمان به کلاهبرداری و جعل اسناد سجلی با استفاده از مدارک هویتی غیر و صدور حبس و جزای نقدی
قانون مجازات اسلامی و مواد 15
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 859 مورخ 1403/11/23 هیات عمومی دیوان عالی کشور | مجازات جاسوسی در نیروهای مسلح تعزیری است و نه حدی، مگر با وجود سایر شرایط و به تصریح دادگاه
مواد 15، 217، 218 و 219 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
قابلیت تعلیق بزه تحریک و ترغیب دیگری به ارتکاب عمل منافی عفت از طریق سامانه رایانه ای
قانون مجازات اسلامی «ماده 15
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
قانون مجازات اسلامی و مواد 15
-
رأی
هماستناد
پذیرش فرجامخواهی متهم به دلیل ادعای زوجیت در جرم زنا(م 223 ق.م.ا)
مواد 15 و 18 و 160 و 211 و 221 و 227 و 230 و 401 و 447 از قانون مجازات اسلامی مصوب 614 قانون تعزیرات 1375 و رعایت بند الف م
-
رأی
هماستناد
مصادیق کودک آزاری
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 کتاب دیات و تعزیرات و ماده 15
-
رأی
هماستناد
رفع مسئولیت کیفری به جهت مسلوب الاختیار شدن
قانون مجازات اسلامی و مواد 15
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه 9809979010400059 دیوان عالی کشور
مواد 15، 217، 218 و 219 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
شماره 9000 /7974 / 110 – 30 /5 / 140 1
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بند ب ماده 15
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره 859 هیأت عمومی دیوان عالی کشور در خصوص تعزیری بودن مجازات نفی بلد برای جرم جاسوسی موضوع بندهای الف و ج ماده 24 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح با اصلاحات و الحا
مواد 15 ، 217 ، 218 و 219 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره 823 هیأت عمومی دیوان عالی کشور درخصوص عدم اعمال تخفیف مجازات موضوع ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری در مواردی که شاکی خصوصی از حکم صادر شده تجدیدنظرخواهی کرده ب
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بند ب ماده 15
-
رأی
هماستناد
تاثیر جمع جرائم حدی و تعزیری در تشدید مجازات
مواد 15 و 18 و 134 و 135 و 136 و 160 و 162 و 166 و 167 و 172 و 217 و 221 و 230 قانون مجازات اسلامی و نیز مواد 641
-
رأی
هماستناد
استناد به شهادت شهود به عنوان دلیل اعاده دادرسی
مواد 15 و 294 و 295 و 297 و 302 و 367 و 382 و 403 و 406 و 431 و 480 و 481 و 484 و 714 و 718 قانون مجازات اسلامی با رعایت بند 5 ماده 22 قانون مرقوم به لحاظ فق
-
رأی
هماستناد
استناد به شهادت شهود بهعنوان دلیل اعاده دادرسی
مواد 15 و 294 و 295 و 297 و 302 و 367 و 382 و 403 و 406 و 431 و 480 و 481 و 484 و 714 و 718 قانون مجازات اسلامی با رعایت بند 5 ماده 22 قانون مرقوم به لحاظ فق
-
رأی
هماستناد
فاقد ارزش تکراری
قانون مجازات اسلامی و بند ب و ث ماده 15
نظریات مشورتی 9
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/613 مورخ 1399/05/29
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 15
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/452 مورخ 1401/07/09
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ارتباط آن با ماده 15
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3438 مورخ 1381/04/25 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 15 و 294 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3497 مورخ 1381/05/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: ماده 15
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/391 مورخ 1388/01/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 15 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
عنوان مجرمانه اعتیاد به مواد مخدر و امکان صدور قرار تعلیق تعقیب برای متهمین اعتیاد به مواد مخدر -هماهنگ استانی 2 از 8
قانون مجازات اسلامی در تعریف جرم و ملاحظه ی قسمت اخیر ماده 15
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/797 مورخ 1399/06/05
قانون مجازات اسلامی موضوع ماده 15
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2707 مورخ 1395/10/22
قانون مجازات اسلامی آیا ماده 15
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/532 مورخ 1398/05/27
قانون مجازات اسلامی متهم را محکوم به پرداخت کند یا طبق ماده 15
نشستهای قضایی 6
-
نشست قضایی
هماستناد
شروع به جرم در مواد 122 قانون مجازات اسلامی و 15 قانون شکار و صید
قانون مجازات اسلامی، ماده 15
-
نشست قضایی
هماستناد
اجرای اصل 167 قانون اساسی در مورد جرائم تعزیزی غیرمنصوص - نشست قضایی (1)
ماده 15 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (این قانون
-
نشست قضایی
هماستناد
جرم انگاری ترغیب طفل یا نوجوان به خودکشی یا تهدید منجر به خودکشی
قانون مجازات اسلامی (ماده 15
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی نسخ مجازات معاونت در افساد فیالارض با توجه به ماده 15 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری
ماده 15 قانون مجازات اسلامی نیز شامل مجازات معاونت در افساد فی الارض موضو
-
نشست قضایی
هماستناد
مجازات اعدام در درجه بندی مجازات های تعزیری
ماده 15 قانون مجازات اسلامی در ماده در تعریف حد آمده است « حد مجازاتی است
-
نشست قضایی
هماستناد
تبدیل حبس کمتر از سه ماه
قانون مجازات بود آن را در ماده 15
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 15 — قانون مجازات اسلامی
ماده 15 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370: دیه
دکترین 5
-
مقاله
هماستناد
ارتباط صندوق و بیت المال — در مورد محکومیت بیت المال به پرداخت
ماده 15 قانون مجازات اسلامی ماده 17 قانون جدید دیه ذاتا مال است
-
مقاله
هماستناد
ارتباط صندوق و بیت المال — پاسخ داده اند
ماده 15 قانون مجازات اسلامی ماده 17 قانون جدید دیه ذاتا مال است
-
مقاله
هماستناد
ارتباط صندوق و بیت المال — پاسخ داده اند
ماده 15 قانون مجازات اسلامی ماده 17 قانون جدید دیه ذاتا مال است
-
مقاله
هماستناد
دیه (حقوق): تعریف دیه
ماده 15 قانون مجازات اسلامی ماده 15 قانون مجازات اسلامی در تعریف دیه می گ
-
مقاله
هماستناد
حدود
ماده 15 قانون مجازات اسلامی از مجازات های حدی ارایه داده است
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
