سؤال
آيا درصورت فوت وثيقهگذار قبل از
ابلاغ احضاريه به متهم يا قبل از ابلاغ اخطاريه به وي (وثيقهگذار) قرار تامين ملغيالاثر وقرار قبولي وثيقه منتفي و وثيقه توديعي بايد آزاد گردد يا اينكه
وراث وثيقهگذارتعهد به حضور ومعرفي محكومعليه داشته وبايد وي را تسليم نمايند يا خير؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
بنا بر نظر فقهاي اماميه با فوت كفيل در امور مدني تعهد وي ساقط مي شود، زيرا تعهد ناشي از كفالت، قائم به شخص كفيل است وحاضر نمودن مكفول احتياج به
اطلاعات لازم راجع به مكفول دارد و
تعهد مزبور نيز حق مالي مستقيماً براي مكفولٌ له ايجاد نمي كند تا با فوت كفيل، دين او به
ارث برعهده
ورثه قرار گيرد. در فرض سؤال تعهد وثيقه گذار مبني بر حاضر نمودن متهم نزد مرجع قضائي، مشابه تعهد كفيل است. ولي همانطور كه در صدر نظريه مشورتي 7184 مورخ 30/1/1382 اين اداره كل بيان شده است تعهد وثيقه گذار مبني بر معرفي متهم به مرجع قضائي قائم به شخص اوست كه متهم را مي شناخته و اطلاعات لازم را از وي داشته است و به ورثه وي منتقل نمي شود؛ به همين جهت ورثه را نمي توان به معرفي متهم مكلف نمود. لذا چنانچه فوت وثيقه گذار قبل از اعمال ماده 140 قانون آئين دادرسي دادگاه هاي عمومي و
انقلاب در امور كيفري مصوب 1378 و
ثبوت تخلف وي در
زمان حياتش واقع شده باشد، ب. ت. ب. اينكه ماهيت وثيقه قضايي به شرحي كه گفته شد، متفاوت از
رهن مدني بوده و مورد وثيقه، گرو بدهي وثيقه گذار نبوده و تعهد وي نيز به حاضر نمودن متهم با فوت وي ساقط گرديده (چون قائم به شخص وي بوده است) لذا وثيقه فك مي شود. ضمناً از كليه نظريه هاي قبلي مغاير عدول شده است./الف
نظریه مشورتی شماره 7/93/0698 مورخ 1393/03/26
موضوع این استعلام درباره وضعیت
وثیقهگذار در
صورت فوت او پیش از ابلاغ
احضاریه یا
اخطاریه به متهم است. پرسش اصلی این است که آیا در این شرایط، قرار تامین لغو میشود و
وثیقه باید آزاد گردد یا وراث وثیقهگذار موظف به معرفی متهم هستند. بر اساس نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه، با فوت وثیقهگذار، تعهد او برای حاضر کردن متهم نزد مرجع
قضایی لغو میشود، زیرا این تعهد به شخص وثیقهگذار وابسته است و به ورثه منتقل نمیشود. بنابراین، در صورت فوت وثیقهگذار پیش از اعمال ماده 140 قانون
آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در
امور کیفری مصوب 1378، وثیقه آزاد میشود و وراث نمیتوانند به معرفی متهم ملزم شوند. این نظریه بر اساس نظریه مشورتی شماره 7184 مورخ 1382/01/30 صادر شده و تمام نظریههای قبلی مغایر با آن کنار گذاشته شدهاند.
تاریخ نظریه: 1393/03/26
شماره نظریه: 7/93/0698
شماره پرونده: 92-168/1-1650
آیا در صورت فوت وثیقهگذار قبل از ابلاغ احضاریه به متهم یا قبل از ابلاغ اخطاریه به وی (وثیقهگذار) قرار تامین ملغیالاثر وقرار
قبولی وثیقه منتفی و وثیقه تودیعی باید آزاد گردد یا اینکه وراث وثیقهگذارتعهد به حضور ومعرفی م. ع. داشته وباید وی را
تسلیم نمایند یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
بنا بر نظر فقهای امامیه با فوت
کفیل در امور مدنی تعهد وی ساقط میشود، زیرا تعهد ناشی از کفالت، قائم به شخص کفیل است وحاضر نمودن
مکفول احتیاج به اطلاعات لازم راجع به مکفول دارد و تعهد مزبور نیز حق مالی مستقیماً برای مکفولٌ له ایجاد نمی کند تا با فوت کفیل،
دین او به ارث برعهده ورثه قرار گیرد. در فرض سوال تعهد وثیقه گذار مبنی بر حاضر نمودن متهم نزد مرجع قضائی، مشابه تعهد کفیل است. ولی همانطور که در صدر نظریه مشورتی 7184 مورخ 1382/1/30 این اداره کل بیان شده است تعهد وثیقه گذار مبنی بر معرفی متهم به مرجع قضائی قائم به شخص اوست که متهم را می شناخته و اطلاعات لازم را از وی داشته است و به ورثه وی منتقل نمی شود؛ به همین جهت ورثه را نمی توان به معرفی متهم مکلف نمود. لذا چنانچه فوت وثیقه گذار قبل از اعمال ماده 140 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب 1378 و ثبوت تخلف وی در زمان حیاتش واقع شده باشد، ب. ت. ب. اینکه ماهیت وثیقه قضایی به شرحی که گفته شد، متفاوت از رهن مدنی بوده و مورد وثیقه، گرو
بدهی وثیقه گذار نبوده و تعهد وی نیز به حاضر نمودن متهم با فوت وی ساقط گردیده (چون قائم به شخص وی بوده است) لذا وثیقه فک میشود. ضمناً از کلیه نظریه های قبلی مغایر عدول شده است./الف