نظر مشورتی 7/93/487 مورخ 1393/03/04 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص مرور زمان و تاثیر مجازات قانونی بر حقوق اجتماعی در قانون مجازات اسلامی 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: ملاک احتساب مرور زمان و محرومیت از حقوق اجتماعی، مجازات قانونی است یا مجازات مندرج در حکم؟
پاسخ: برای محرومیت از حقوق اجتماعی، مجازات مندرج در حکم ملاک است، اما برای مرور زمان اجرای حکم، مجازات قانونی جرم ملاک عمل میباشد.
به زبانِ ساده
متن میان محرومیت از حقوق اجتماعی، مرور زمان تعقیب و مرور زمان اجرای حکم تفاوت میگذارد. برای محرومیت از حقوق اجتماعی، مجازات درجشده در حکم ملاک است؛ اما برای مرور زمان اجرای حکم، مجازات قانونی جرم ملاک قرار میگیرد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسشکننده و طرفین پرونده در متن مشخص نیستند.
چگونه: نظر، وضعیت صدور حکم با تخفیف را از وضعیت پیش از صدور حکم و نیز از مرور زمان اجرای حکم جدا کرده و برای هرکدام ملاک متفاوتی بیان میکند.
چرا مهم است: این نظر برای تشخیص مجازات ملاک در محرومیت از حقوق اجتماعی و محاسبه مرور زمان اجرای حکم به کار میآید.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مواد ۱۰۵ و ۱۰۷
مفاهیمِ حقوقی: جهات تخفیف، مجازات درجه پایینتر، حقوق اجتماعی، مجازات تبعی، مرور زمان تعقیب، مرور زمان اجرای حکم
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر دادگاه با اعمال جهات تخفیف، مجازات درجه پایینتری تعیین کند، کدام مجازات مبنای محرومیت از حقوق اجتماعی است؟
مجازات مندرج در حکم.
برای محاسبه مرور زمان اجرای حکم، کدام مجازات ملاک است؟
مجازات قانونی جرم.
آیا پرسش درباره ملاک مجازات در مرور زمان تعقیب موضوع ماده ۱۰۵ در این فرض قابل پاسخ است؟
متن میگوید با توجه به اینکه هنوز حکمی صادر نشده و موضوع، موقوف شدن تعقیب است، پرسش منتفی است.
کلیدواژهها: مرور زمان، مجازات تبعی، حقوق اجتماعی، جهات مخففه، قانون مجازات اسلامی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظر به اينكه دادگاه ممكن است در مقام صدور حكم ب. ت. ب. جهات مخففه، مرتكب را به جاي مجازات مقرر در قانون به مجازات قانوني درجه پايين تر محكوم كند، در چنين فرضي آنچه موجب محروميت از حقوق اجتماعي (مجازات تبعي) مي شود، مجازات مندرج در حكم است. اما در مورد ماده 105 قانون مجازات اسلامي 1392 چون هنوز حكمي صادر نشده و آنچه موقوف مي شود، تعقيب متهم است، بنابراين موضوع پرسش كه آيا مجازات قانوني ملاك عمل است يا مجازات مقرر در حكم، منتفي است. لكن در مورد مرور زمان اجراي حكم موضوع ماده 107 قانون فوق الذكر، ملاك احتساب مرور زمان اجراي حكم، همان مجازات قانوني جرم مي باشد.
نظریه مشورتی شماره 7/93/487 مورخ 1393/03/04
موضوع استعلام به تعیین معیار مجازات در مواردی مربوط میشود که دادگاه ب. ت. ب. دلایل تخفیفدهنده، مرتکب را به مجازات درجه پایینتری محکوم میکند. در نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه آمده است که در این شرایط، محرومیت از حقوق اجتماعی بر اساس مجازات ذکر شده در حکم خواهد بود. اما در مورد ماده 105 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، از آنجایی که هنوز حکمی صادر نشده و تنها تعقیب متهم متوقف میشود، بحث درباره معیار مجازات قانونی یا مجازات تعیین شده در حکم مطرح نیست. همچنین در خصوص مرور زمان اجرای حکم، طبق ماده 107 همان قانون، معیار محاسبه مرور زمان، مجازات قانونی جرم خواهد بود.
تاریخ نظریه: 1393/03/04
شماره نظریه: 7/93/487
شماره پرونده: 93-186/1-251
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ن. ب. ا. دادگاه ممکن است در مقام صدور حکم ب. ت. ب. جهات مخففه، مرتکب را به جای مجازات مقرر در قانون به مجازات قانونی درجه پایینتر محکوم کند، در چنین فرضی آنچه موجب محرومیت از حقوق اجتماعی (مجازات تبعی) میشود، مجازات مندرج در حکم است. اما در مورد ماده 105 قانون مجازات اسلامی 1392 چون هنوز حکمی صادر نشده و آنچه موقوف میشود، تعقیب متهم است، بنابراین موضوع پرسش که آیا مجازات قانونی ملاک عمل است یا مجازات مقرر در حکم، منتفی است. لکن در مورد مرور زمان اجرای حکم موضوع ماده 107 قانون فوقالذکر، ملاک احتساب مرور زمان اجرای حکم، همان مجازات قانونی جرم م. ب..