جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: آیا پرداخت ثمن معامله با چک شخص ثالث به منزله تبدیل تعهد است؟
پاسخ: خیر، چک صرفاً وسیله پرداخت است و جنبه تبدیل تعهد ندارد مگر اینکه توافق طرفین بر تبدیل تعهد در دادگاه احراز شود.
به زبانِ ساده
موضوع این نظر، چک شخص ثالثی است که خریدار برای پرداخت بهای معامله به فروشنده داده اما وصول نشده است. در این وضعیت، فروشنده همچنان میتواند ثمن را از خریدار مطالبه کند، مگر آنکه دادگاه توافق بر تبدیل تعهد را احراز کند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ در فرض مطرحشده خریدار و فروشنده طرف معاملهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی توضیح داده است که چک وسیله پرداخت و به منزله وجه نقدِ قابل وصول هنگام مطالبه است؛ بنابراین، نپرداختن چک موجب ازبینرفتن حق فروشنده برای مطالبه از خریدار نمیشود، مگر توافق بر تبدیل تعهد ثابت شود.
چرا مهم است: این نظر برای فروشندگان و خریدارانی مفید است که پرداخت ثمن را با چک شخص ثالث انجام میدهند.
قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، ماده ۲۹۲.
مفاهیمِ حقوقی: ثمن معامله، چک شخص ثالث، گواهی عدم پرداخت، تبدیل تعهد، انتقال طلب، مطالبه ثمن
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر خریدار برای پرداخت ثمن، چک شخص ثالث بدهد و چک به علت نبود موجودی پرداخت نشود، آیا فروشنده میتواند از خریدار ثمن را مطالبه کند؟
بله؛ فروشنده حق مراجعه به خریدار و مطالبه ثمن را دارد.
آیا قبول چک شخص ثالث بهخودیخود به معنای تبدیل تعهد یا انتقال طلب است؟
خیر؛ مگر اینکه توافق طرفین بر تبدیل تعهد با رسیدگی قضایی احراز شود.
کلیدواژهها: ثمن معامله، چک، تبدیل تعهد، پرداخت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
در فرض مطروحه كه خريدار بابت ثمن معامله، چك شخص ثالثي را در اختيار فروشنده قرارداده كه در سر رسيد به علت فقدان موجودي، گواهي عدم پرداخت صادر شده است، فروشنده حق مراجعه به خريدار جهت دريافت ثمن معامله را دارد زيرا چك صرفاً وسيله پرداخت و به منزله وجه نقدي است كه به محض مطالبه، قابل وصول باشد و عرفاً قبول چك شخص ثالث مبتني بر فرض وصول شدن وجه آن ميباشد و جنبه تبديل تعهد يا انتقال طلب ندارد مگر اينكه براي دادگاه توافق طرفين بر تبديل تعهد طبق ماده 292 قانون مدني با رسيدگي قضائي احراز شود
نظریه مشورتی شماره 7/96/2247 مورخ 1396/09/21
موضوع این استعلام بررسی حق فروشنده برای مطالبه ثمن معامله در صورتی است که چکی که خریدار به عنوان بخشی از ثمن ارائه داده، نقد نشده است. پرسش این است که آیا فروشنده میتواند به دلیل عدم نقد شدن چک، دعوای مطالبه ثمن را علیه خریدار به دادگاه ارائه دهد. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که فروشنده حق دارد به خریدار مراجعه کرده و ثمن معامله را مطالبه کند، زیرا چک تنها به عنوان وسیلهای برای پرداخت تلقی میشود و به منزله وجه نقدی است که میتوان آن را مطالبه کرد. همچنین، پذیرفتن چک شخص ثالث بر این فرض استوار است که وجه آن وصول خواهد شد و به منزله تغییر تعهد یا انتقال طلب نیست، مگر اینکه طرفین توافق کنند که تعهد طبق ماده 292 قانون مدنی تغییر یابد و این توافق به اثبات برسد.
تاریخ نظریه: 1396/09/21
شماره نظریه: 7/96/2247
شماره پرونده: 1526-76-96
فرض مسئله: الف منزل خود را طی مبایعه نامه به ب میفروشد و خریدار بخشی از ثمن را تقدا و برای پرداخت باقی ثمن، ج چکی را برای چند روز بعد به فروشنده، تحویل میدهد. و شماره چک در مبایعهنامه درج شده و مورد قبول فروشنده قرار گرفته است. در سررسید، چک نقد نشده و گواهی عدم پرداخت چک صادر شده است.
سوال: با فرض عدم نقد شدن چک مذکور، آیا فروشنده میتواند دعوای مطالبه ثمن به طرفیت خریدار با استناد به مبایعهنامه، تقدیم دادگاه نماید؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض مطروحه که خریدار بابت ثمن معامله، چک شخص ثالثی را در اختیار فروشنده قرارداده که در سر رسید به علت فقدان موجودی، گواهی عدم پرداخت صادر شده است، فروشنده حق مراجعه به خریدار جهت دریافت ثمن معامله را دارد زیرا چک صرفاً وسیله پرداخت و به منزله وجه نقدی است که به محض مطالبه، قابل وصول باشد و عرفاً قبول چک شخص ثالث مبتنی بر فرض وصول شدن وجه آن م. ب. و جنبه تبدیل تعهد یا انتقال طلب ندارد مگر اینکه برای دادگاه توافق طرفین بر تبدیل تعهد طبق ماده 292 قانون مدنی با رسیدگی قضائی احراز شود.