نظر مشورتی 7/97/2810 مورخ 1398/07/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

اولا، نحوه نگارش تبصره اصلاحي ماده 48 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 از حيث چينش كلمات و عبارات و ذكر كلمه «همچنين» بين دو عبارت «جرايم عليه امنيت داخلي و خارجي» و «جرايم سازمانيافته» حكايت از آن دارد كه عبارت «كه مجازات آنها مشمول ماده 302 اين قانون است» به قسمت صدر تبصره مذكور يعني به جرايم عليه امنيت نيز تسري دارد. ثانيا، حكم مذكور در تبصره اصلاحي ماده 48 يادشده، حكمي استثنايي و خلاف اصل است و در تفسير قوانين و مقررات استثنايي بايد به قدر متيقن اكتفا نموده و از تفسير موسع اجتناب شود. بر اين اساس، بايد گفت انحصار مداخله وكلاي مورد تاييد رييس قوه قضاييه فقط در خصوص آن دسته از جرايم عليه امنيت داخلي و خارجي است كه مجازات آن مشمول ماده 302 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 باشد و در ساير جرايم عليه امنيت، كليه وكلاي دادگستري طبق عمومات حق مداخله دارند. نظریه مشورتی شماره 7/97/2810 مورخ 1398/07/16 موضوع استعلام مربوط به تفسیر تبصره اصلاحی ماده 48 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 است. در این استعلام، پرسش اصلی درباره چگونگی تعمیم حکم مربوط به مداخله وکلای مورد تایید رئیس قوه قضاییه به جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی و جرایم سازمان‌یافته مطرح شده است. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام می‌کند که عبارت «که مجازات آنها مشمول ماده 302 این قانون است» به جرایم علیه امنیت نیز گسترش می‌یابد و این حکم استثنایی و برخلاف اصل است. بنابراین، انحصار مداخله وکلای مورد تایید فقط به جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی با مجازات مشمول ماده 302 محدود می‌شود و در سایر جرایم علیه امنیت، تمامی وکلای دادگستری حق مداخله دارند. تاریخ نظریه: 1398/07/16 شماره نظریه: 7/97/2810 شماره پرونده: 97-168-2810 نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: شماره پرونده: 97-168-2810ك با عنایت به حکم تبصره ماده 48 قانون آیین دادرسی کیفری آیا قید »که مجازات آنها مشمول ماده 302 این قانون است«، آیا فقط ناظر به جرایم سازمانیافته است یا جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی را هم در برمیگیرد؟ به عبارت دیگر، جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی با هر میزان مجازات مشمول حکم تبصره ماده 48 میگردند یا این که فقط آن دسته از جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی که مجازات آنها مشمول ماده 302 این قانون است، مشمول تبصره ماده 48 میباشد؟ بازگشت به استعلام شماره 9001/1964/201 مورخ 1397/10/10 به شماره ثبت وارده 2810 مورخ ، 1397/10/11 نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی کیفری ) (2 این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: اولا، نحوه نگارش تبصره اصلاحی ماده 48 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 از حیث چینش کلمات و عبارات و ذکر کلمه »همچنین« بین دو عبارت »جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی« و »جرایم سازمانیافته« حکایت از آن دارد که عبارت »که مجازات آنها مشمول ماده 302 این قانون است« به قسمت صدر تبصره مذکور یعنی به جرایم علیه امنیت نیز تسری دارد. ثانیا، حکم مذکور در تبصره اصلاحی ماده 48 یادشده، حکمی استثنایی و خلاف اصل است و در تفسیر قوانین و مقررات استثنایی باید به قدر متیقن اکتفا نموده و از تفسیر موسع اجتناب شود. بر این اساس، باید گفت انحصار مداخله وکلای مورد تایید رییس قوه قضاییه فقط در خصوص آن دسته از جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی است که مجازات آن مشمول ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 باشد و در سایر جرایم علیه امنیت، کلیه وکلای دادگستری طبق عمومات حق مداخله دارند. دکتر … حیدری پور