نظر مشورتی 7/98/700 مورخ 1398/06/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

درخواست تكميل تحقيقات موضوع ماده 266 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 ناظر به تمام مواردي است كه تحقيقات از نظر دادستان كامل نباشد و نوع قرار بازپرس اعم از منع يا موقوفي تعقيب، جلب به دادرسي، عدم صلاحيت، اناطه و غيره، موثر در مقام نيست. نظریه مشورتی شماره 7/98/700 مورخ 1398/06/03 موضوع استعلام مربوط به نحوه اقدام دادستان در شرایطی است که بازپرس قرار عدم صلاحیت صادر کرده و دادستان معتقد است تحقیقات ناقص است. بر اساس ماده 266 قانون آیین دادرسی کیفری، دادستان موظف است جزئیات لازم برای کشف حقیقت و تعیین مرجع صالح را به طور کامل در پرونده ثبت کند. با این حال، نقص تحقیقات مرتبط با قرارهای منع و موقوفی تعقیب است و به قرار عدم صلاحیت ارتباطی ندارد. بنابراین، دادستان باید طبق مواد 265 و 267 همین قانون، تنها نظر خود را درباره قرار عدم صلاحیت بیان کند و اختیار درخواست تکمیل تحقیقات را ندارد. در پرونده‌ای که شکایات از افراد متعدد و اتهامات مختلف مطرح شده، اگر مشخص نباشد که هر یک از متهمان در کدام بخش و به چه دلیلی مورد شکایت قرار گرفته‌اند، مرجع صالح برای رسیدگی به اتهامات باید دادسرای غیر مرکز استان باشد. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه تاکید می‌کند که درخواست تکمیل تحقیقات در تمام مواردی که تحقیقات ناقص است، صدق می‌کند و نوع قرار بازپرس در این زمینه بی‌تاثیر است. تاریخ نظریه: 1398/06/03 شماره نظریه: 7/98/700 شماره پرونده: 98-168-700 ک 1- در صورتی که بازپرس نسبت به صدور قرار عدم صلاحیت اقدام نماید و دادستان در مقام اظهار نظر تحقیقات را به نحوی ناقص بداند که تشخیص صلاحیت ممکن نباشد و جهت اینکه مرجع صلاحیت دار مشخص شود نیاز به یکسری اقداماتی بداند چه باید بکند؟ الف-وفق اطلاق ماده 266 قانون آیین دادرسی کیفری دادستان باید مواردی که برای کشف حقیقت در جهت مشخص شدن مرجع صالح را به تفصیل و بدون هر گونه ابهام در پرونده درج کند و تکمیل آن را بخواهد. ب-از آنجایی که نقص تحقیقات منظور ماده 266 قانون یاد شده صرفا مربوط به قرارهای منع و موقوفی تعقیب م. ب. و ارتباطی به قرار عدم صلاحیت صادره ندارد لذا دادستان مکلف است وفق مواد 265 و 267 قانون مذکور صرفا اعلام مخالفت یا موافقت با قرار عدم صلاحیت صادره نماید و اختیار اعلام نقص تحقیقات به بازپرس را ندارد. سوال مصداق پرونده‌ای: اشخاص الف و ب شکایتی از ح. د.ها. و. خ با موضوع تصرف عدوانی، جعل و.. نسبت به قطعات متعدد زمین می‌نمایند و یکی از مشتکی‌عنهم (خ) از مقامات منعکس در ماده 308 قانون آیین دادرسی کیفری است و دادستان قبل از ارجاع به بازپرس با این استدلال که هر چند مرجع صالح به رسیدگی به اتهامات شخص «خ» و طبعا معاونین و شرکاء جرم دادسرای مرکز استان م. ب. لیکن از آنجایی که شکات شکایت خ. ر. ب. طور کلی مطرح نموده‌اند و مشخص نشده است از هر کدام از مشتکی‌عنهم در کدام یک از قطعات بابت چه چیزی شاکی هستند و چه بسا از شتکی‌عنهم یک یا دو نفری باشند که در هیچ یک از قطعات مورد نظر و یا اتهامات موضوع شکایت با شخص «خ» مشارکت و معاونت نداشته باشند که در این صورت مرجع صالح نسبت به ایشان و موضوعات منتسب به ایشان دادسرای حاضر دادسرای غیر مرکز استان که همان محل وقوع جرم است م. ب. با صدور قرار کارشناسی موضوع به کارشناس ارجاع شده تا تمام زوایای امر را مشخص کنند لیکن پس از چند روز بدون انجام موضوع کارشناسی پرونده از سوی دادیاری ارجاع به شعبه بازپرسی ارجاع شده و بازپرس شعبه نیز بلافاصله به صورت کلی قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادسرای مرکز استان صادر می‌نمایند لذا در این فرض تکلیف دادستان در مقام اظهار نظر چیست. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: -در صورتی که بازپرس نسبت به صدور قرار عدم صلاحیت اقدام نماید و دادستان در مقام اظهار نظر تحقیقات را به نحوی ناقص بداند که تشخیص صلاحیت ممکن نباشد و از این جهت انجام اقداماتی را ضروری بداند تکلیف چیست؟ بازگشت به استعلام شماره 9031/14622/1 مورخ 1398/04/30 به شماره ثبت وارده 700 مورخ ، 1398/05/01 نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: درخواست تکمیل تحقیقات موضوع ماده 266 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 ناظر به تمام مواردی است که تحقیقات از نظر دادستان کامل نباشد و نوع قرار بازپرس اعم از منع یا موقوفی تعقیب، جلب به دادرسی، عدم صلاحیت، اناطه و غیره، موثر در مقام نیست. دکتر … حیدری پور