پرسش: آیا رسیدگی به دعوای الزام به تحویل عین مستأجره در صلاحیت شوراهای حل اختلاف است؟
پاسخ: خیر، با توجه به حصری بودن صلاحیت شوراهای حل اختلاف، رسیدگی به دعوای الزام به تحویل عین مستأجره در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است.
به زبانِ ساده
استعلام درباره این بود که چه دعواهایی مربوط به ملک اجارهای را شورای حل اختلاف میتواند رسیدگی کند. پاسخِ موجود میگوید دعوای مستأجر برای الزام موجر به تحویل ملک، به دلیل محدود و استثنایی بودن صلاحیت شوراها، در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است. ادامه متن که به سایر دعواها و درخواست نهادهای دولتی میپردازد ناقص است.
چه کسی: نظریه در پاسخ به استعلام یک حوزه قضایی صادر شده است؛ پرسش درباره دعاوی مستأجر و موجر و نیز درخواستهای دولت، شهرداری یا نهادهای دولتی است. نام اشخاص و مرجع صادرکننده در متن نیامده است.
چگونه: درباره دامنه صلاحیت شوراها در دعاوی مربوط به تخلیه و تحویل ملک اجارهای استعلام شد. پاسخِ موجود با تأکید بر حصری و استثنایی بودن صلاحیت شورا، دعوای الزام به تحویل عین مستأجره را خارج از صلاحیت آن دانست.
چرا مهم است: این نظر برای مستأجران، موجران و وکلای آنان در انتخاب مرجع صالح برای طرح دعوای تحویل ملک اجارهای کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴، ماده ۹، بند «ب».
مفاهیمِ حقوقی: صلاحیت ذاتی، شورای حل اختلاف، تخلیه عین مستأجره، الزام به تحویل، فسخ قرارداد اجاره، شرط خیار، سرقفلی، حق کسب و پیشه
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا دعوای مستأجر برای الزام موجر به تحویل عین مستأجره در صلاحیت شورای حل اختلاف است؟
خیر؛ طبق پاسخ موجود، این دعوا در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است.
آیا دعوای موجر برای فسخ اجاره و تحویل ملک به سبب تحقق شرط خیار در صلاحیت شورا است؟
متنِ ارائهشده پاسخ این بخش را کامل بیان نمیکند.
آیا درخواست تخلیه از سوی دولت، شهرداری یا نهاد دولتی در صلاحیت شورای حل اختلاف است؟
متنِ ارائهشده پاسخ این بخش را کامل بیان نمیکند.
کلیدواژهها: شورای حل اختلاف، صلاحیت، عین مستأجره، تخلیه، دادگاه عمومی حقوقی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
شماره پرونده: 99-218-68ح
استعلام:
ب. ت. ب. اینکه قانونگذار بند »ب« از ماده 9 قانون شوراهای حل اختلافرسیدگی به تمامی دعاوی مربوط به تخلیه عین مستاجره به جز دعاوی مربوط به سرقفلی و حق کسب و پیشه را در صلاحیت شوراهای حل اختلاف قرار داده است حال سوال آن م. ب. که: اولا:ً رسیدگی به دعوایی که از طرف مستاجر علیه موجر به خواسته الزام به تحویل عین مستاجره مطرح میشود یا دعوایی که از طرف موجر به طرفیت مستاجر به خواسته فسخ قرارداداجاره و الزام به تحویل آن به لحاظ حق فسخ ناشی از تحقق شرط خیار مطرح میشود در صلاحیت آن شوراها م. ب. یا خیر؟ و به طور کلی منظور از دعاوی مربوط به تخلیه عین مستاجره در ماده قانونی یاد شده چه میباشد؟ ثانیا:ً چنانچه ی. ا. ط. دعاوی یاد شده و یا درخواست تخلیه عین استیجاری دولت شهرداری و یا یکی از نهادهای دولتی باشد باز هم رسیدگی به آن دعوا و یا درخواست تخلیه در صلاحیت شورای حل اختلاف قرار دارد یا خیر؟ خواهشمند است دستور فرمایید با طرح موضوع در کمیسیونهای تخصصی مربوطه نظریه آن کمیسیون جهت ارشاد و بهرهبرداری به این حوزه قضایی اعلام و ارسال گردد.
پاسخ:
اولا،ً با عنایت به »حصری و استثنایی بودن صلاحیت شوراهای حل اختلاف در رسیدگی به دعاوی و شکایات« به شرح مندرج در بندهای ذیل ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 16/9/1394 و ضرورت اکتفاء به قدر متیقن رسیدگی به دعوای الزام به تحویل عینمستاجره از صلاحیت شورای حل اختلاف خارج و در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است. ثانیا،ً به موجب بند »ب« ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب » 1394 تمامی دعاوی مربوط به تخلیه عین مستأجره، جز دعاوی مربوط به سرقفلی وحق کسب و پیشه« در صلاحیت قاضی شوراهای حل اختلاف است. طرح دعوای تخلیه ممکن است به سبب انقضاء مدت اجاره باشد و یا فسخ یا انفساخ قرارداد اجاره. عموم و اطلاق عبارت »تمامی دعاوی مربوط به تخلیه« مذکور در بند »ب« یاد شده، شامل تمام این موارد است و بنابراین موضوع در صلاحیت شوراهای حل اختلاف است. ثالثا،ً ب. ت. ب.
بند »ت« ماده 10 قانون یادشده، کلیه دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی از جمله تقاضای صدور دستور تخلیه نسبت به اماکن دولتی، قابل طرح در شوراهای حل اختلاف نیست و تفاوت شیوه رسیدگی به تقاضا و نحوه اتخاذ تصمیم درخصوص تقاضای تخلیه، تأثیری در امر صلاحیت ندارد؛ لذا رسیدگی به تقاضای صدور دستور تخلیه مربوط به اماکن عمومی یا دولتی از صلاحیت شوراهای حل اختلاف که دارای صلاحیت استثنایی است، خارج است و در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی قرار دارد. دکتر …