نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/99/809 مورخ 1399/07/01 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه (1)- پس از طرح دعوای خلع ید از طرف یکی از مالکان مشاع، اگر خوانده سهم مشاعی ملک مزبور را از دیگر مالکان
استعلام :
1- خواهان كه يكي از مالكان مشاعي است، دعواي خلع يد از مالي غير منقول معين عليه خوانده كه فاقد مالكيت است، مطرح مي كند. پس از وصول نظر كارشناس ثبتي مبني بر عدم مالكيت خوانده، وي سهم ديگر مالكان مشاعي را خريداري و سند رسمي اخذ مي كند. دادگاه در مواجهه با اين رفتار خوانده چه تصميمي بايد اتخاذ كند؟ آيا ملاك دادگاه تاريخ تنظيم دادخواست است و بايد حكم بر محكوميت خوانده صادر كند يا ملاك تاريخ انشاء رأي است و چون خوانده در آن زمان مالك مشاعي است، و از طرفي خواسته خلع يد مشاعي نيست، بايد حكم بر بي حقي خواهان صادر كند؟ آيا اين رفتار خوانده حيله مشروع است؟
2- خواهان (خريدار يك ويلاي مسكوني) دعواي الزام به تعهد (ساخت و تحويل ويلاي مسكوني در اراضي معين) عليه خوانده مطرح مي كند. خوانده متعهد به ساخت تعدادي ويلاي مسكوني در ملكي با كاربري زراعي (در مناطق كشاورزي روستايي) است كه مستلزم اخذ موافقت كميسيون ماده 5 قانون حفظ كاربري اراضي و باغ ها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدي است. آيا اين دعوا قابل استماع است؟ چنانچه دعوا را از لحاظ شكلي درست تلقي كنيم و نيازي به حضور خوانده ديگر (جهاد كشاورزي) نداشته باشيم، دادگاه بايد چه تصميمي اتخاذ كند؟ توضيح آن كه برخي معتقدند كه بايد حكم الزام به انجام تعهد صادر كند؛ زيرا حداقل شرايط يك تعهد مدني را دارد. برخي بر اين عقيده اند كه اين دعوا حيله است و براي مشروعيت دهي به تعهدي است كه در توان خوانده (متعهد) نيست؛ به علاوه اين كه قبول اين دعوا تجويز جرم تغيير كاربري است. اين توضيح ضروري است كه ملك مذكور در منطقه اي است كه وضعيت خاصي دارد و تغيير كاربري آن از مزروعي به مسكوني مورد پذيرش قرار نمي گيرد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- در فرض سؤال كه يكي از مالكان مشاعي دعواي خلع يد به طرفيت خوانده طرح كرده است و پس از وصول نظر كارشناس، خوانده سهم مشاعي ملك مزبور را از ديگر مالكان خريداري كرده و سند رسمي انتقال را نيز دريافت كرده است، دادگاه با احراز مالكيت رسمي و مشاعي خواهان و تصرف فيزيكي و عدواني خوانده، پس از وصول نظر كارشناس و قطعيت آن حكم بر خلع يد مشاعي خوانده به ميزان سهم مشاعي خواهان صادر مي كند؛ اما وفق ماده 43 قانون اجراي احكام مدني مصوب 1356 حين اجراي حكم، خوانده از تمام ملك خلع يد مي شود و تصرفات بعدي طرفين مشمول مقررات املاك مشاعي خواهد بود.
2- در فرض سوال كه خوانده به ساخت و تحويل ويلاي مسكوني در اراضي با كاربري زراعي متعهد شده است، ب. ت. ب. احكام مقرر در قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغات مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدي، نظر به اينكه پيش از موافقت كميسيون مربوطه با تغيير كاربري، اجراي تعهد ممكن نيست و احداث هرگونه بنا و مستحدثاث مسكوني در اراضي با كاربري زراعي ممنوع است، دعواي الزام به انجام تعهد در اين وضعيت قابل استماع نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/99/809 مورخ 1399/07/01
در استعلام اول، خواهان که یکی از مالکان مشاعی است، دعوای خلع ید از مالی غیرمنقول را علیه خواندهای که در ابتدا مالکیتی نداشت، مطرح کرده است. پس از آنکه کارشناس اعلام کرد خوانده مالک نیست، خوانده اقدام به خرید سهم سایر مالکان مشاعی کرده و سند رسمی دریافت نموده است. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که دادگاه با تایید مالکیت رسمی و مشاعی خواهان و تصرف عدوانی خوانده، حکم به خلع ید مشاعی خوانده به میزان سهم مشاعی خواهان خواهد داد و طبق ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، خوانده از کل ملک خلع ید میشود. در استعلام دوم، خواهان دعوای الزام به تعهد ساخت ویلای مسکونی در اراضی با کاربری زراعی را علیه خوانده مطرح کرده است. بر اساس قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغات مصوب 1374، قبل از دریافت موافقت کمیسیون مربوطه، اجرای تعهد ممکن نیست و بنابراین، دعوای الزام به انجام تعهد در این شرایط قابل استماع نیست.
تاریخ نظریه: 1399/07/01
شماره نظریه: 7/99/809
شماره پرونده: 99-127-809 ح
1- در فرض سوال که یکی از مالکان مشاعی دعوای خلع ید به طرفیت خوانده طرح کرده است و پس از وصول نظر کارشناس، خوانده سهم مشاعی ملک مزبور را از دیگر مالکان خریداری کرده و سند رسمی انتقال را نیز دریافت کرده است، دادگاه با احراز مالکیت رسمی و مشاعی خواهان و تصرف فیزیکی و عدوانی خوانده، پس از وصول نظر کارشناس و قطعیت آن حکم بر خلع ید مشاعی خوانده به میزان سهم مشاعی خواهان صادر میکند؛ اما وفق ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 حین اجرای حکم، خوانده از تمام ملک خلع ید میشود و تصرفات بعدی طرفین مشمول مقررات املاک مشاعی خواهد بود.
2- در فرض سوال که خوانده به ساخت و تحویل ویلای مسکونی در اراضی با کاربری زراعی متعهد شده است، ب. ت. ب. احکام مقرر در قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغات مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی، ن. ب. ا. پیش از موافقت کمیسیون مربوطه با تغییر کاربری، اجرای تعهد ممکن نیست و احداث هرگونه بنا و مستحدثاث مسکونی در اراضی با کاربری زراعی ممنوع است، دعوای الزام به انجام تعهد در این وضعیت قابل استماع نیست.
-1 در فرض سؤال که یکی از مالکان مشاعی دعوای خلع ید به طرفیت خوانده طرح کرده است و پس از وصول نظر کارشناس، خوانده سهم مشاعی ملک مزبور را از دیگر مالکان خریداری کرده و سند رسمی انتقال را نیز دریافت کرده است، دادگاه با احراز مالکیت رسمی و مشاعی خواهان و تصرف فیزیکی و عدوانی خوانده، پس از وصول نظر کارشناس و قطعیت آن حکم بر خلع ید مشاعی خوانده به میزان سهم مشاعی خواهان صادر میکند؛ اما وفق ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 حین اجرای حکم، خوانده از تمام ملک خلع ید میشود و تصرفات بعدی طرفین مشمول مقررات املاک مشاعی خواهد بود. -2 در فرض سوال که خوانده به ساخت و تحویل ویلای مسکونی در اراضی با کاربری زراعی متعهد شده است، ب. ت. ب. احکام مقرر در قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغات مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی، ن. ب. ا. پیش از موافقت کمیسیون مربوطه با تغییر کاربری، اجرای تعهد ممکن نیست و احداث هرگونه بنا و مستحدثاث مسکونی در اراضی با کاربری زراعی ممنوع است، دعوای الزام به انجام تعهد در این وضعیت قابل استماع نیست. دکتر …
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
