نظر مشورتی 7/1400/435 مورخ 1400/05/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص ارسال پیام به عنوان ابلاغ و وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب با اصلاحات و الحاقات بعدی

استعلام : به موجب ماده 13 آيين نامه نحوه استفاده از سامانه هاي رايانه ايي و مخابراتي مصوب 1395/5/24 رياست محترم قوه قضاييه، وصول الكترونيكي اوراق قضايي به حساب كاربري مخاطب در سامانه ابلاغ؛ ابلاغ محسوب مي شود رويت اوراق قضايي در سامانه ابلاغ با ثبت زمان و ساير جزييات ذخيره مي شود و كليه آثار واقعي بر آن مترتب مي گردد و مطابق تبصره 2 اين ماده خودداري از مراجعه به سامانه ابلاغ به منزله استنكاف از قبول اوراق قضايي موضوع ماده 70 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني محسوب مي شود. حال در موردي كه اوراق در سامانه ابلاغ بارگذاري و مراتب از طريق پيامك به طور معمول در دو مرحله با گزارش دريافت پيامك ثبت و به خوانده اعلام مي شود كه به سامانه ابلاغ مراجعه كند؛ اما خوانده از مراجعه به اين سامانه خودداري مي كند، نوع ابلاغ واقعي است يا قانوني؟ چنانچه خوانده خط تلفن همراه ثبت شده در سامانه ابلاغ الكترونيكي را خاموش كرده باشد و گزارش تحويل پيامك ثبت نشود، آيا اين امر در نوع ابلاغ مؤثر است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : الف- به موجب بند «ز» ماده 1 آيين نامه نحوه استفاده از سامانه هاي رايانه اي و مخابراتي مصوب 24/5/1395 رياست محترم قوه قضاييه، ابلاغ الكترونيكي عبارت است از ارسال الكترونيكي اوراق قضايي و آگهي ها از طريق سامانه ابلاغ، و برابر ماده 12 آيين نامه يادشده وصول الكترونيكي اوراق قضايي به حساب كاربري مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب مي شود و مطابق ماده 14 همين آيين نامه مركز موظف است چنانچه از مخاطب شماره تلفن همراه يا پست الكترونيكي در دسترس باشد، ارسال اوراق قضايي به سامانه ابلاغ را از اين طريق اطلاع رساني كند؛ بنابراين بر اساس مقررات مزبور، اولاً، آنچه ملاك ابلاغ الكترونيكي محسوب مي شود، وصول الكترونيكي اوراق قضايي به حساب كاربري مخاطب است و ارسال پيامك به تلفن همراه وي صرفاً جهت اطلاع رساني است و ملاك ابلاغ نيست. ثانياً، تاريخ وصول الكترونيكي اوراق قضايي به حساب كاربري مخاطب، تاريخ ابلاغ محسوب مي شود؛ در نتيجه مبدأ احتساب مهلت هاي اعتراض و تجديد نظرخواهي نيز همين تاريخ است. ب- ب. ت. ب. ماده 13 پيش گفته «وصول الكترونيكي اوراق قضايي به حساب كاربري مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب مي شود. رويت اوراق قضايي در سامانه ابلاغ، با ثبت زمان و ساير جزئيات، ذخيره مي شود و كليه آثار ابلاغ واقعي بر آن مترتب مي گردد. ورود به سامانه ابلاغ از طريق حساب كاربري و رؤيت اوراق از اين طريق به منزله رسيد است» و وفق تبصره 2 همين ماده «خودداري از مراجعه به سامانه ابلاغ به منزله استنكاف از قبول اوراق قضايي موضوع ماده 70 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني محسوب مي گردد»؛ بنابراين همان گونه كه استنكاف از قبول اوراق قضايي موضوع ماده 70 قانون اخيرالذكر به منزله ابلاغ واقعي نيست، خودداري از مراجعه به سامانه ابلاغ و رؤيت اوراق را نيز نمي توان به منزله ابلاغ واقعي دانست؛ اما ابلاغ قانوني انجام شده است. نظریه مشورتی شماره 7/1400/435 مورخ 1400/05/10 موضوع استعلام به نوع ابلاغ اوراق قضایی در سامانه ابلاغ الکترونیکی و تاثیر عدم مراجعه خوانده به این سامانه بر نوع ابلاغ مربوط می‌شود. بر این اساس، طبق ماده 13 آیین‌نامه نحوه استفاده از سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی مصوب 24 مرداد 1395، وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ، به عنوان ابلاغ محسوب می‌شود و خودداری از مراجعه به این سامانه به معنای استنکاف از پذیرش اوراق قضایی است. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه تاکید می‌کند که ابلاغ الکترونیکی به معنای وصول اوراق به حساب کاربری مخاطب است و ارسال پیامک تنها به منظور اطلاع‌رسانی انجام می‌شود. بنابراین، تاریخ وصول الکترونیکی اوراق، تاریخ ابلاغ به شمار می‌رود. در نتیجه، اگر خوانده از مراجعه به سامانه ابلاغ خودداری کند، ابلاغ به صورت قانونی انجام شده است، اما نمی‌توان آن را به عنوان ابلاغ واقعی تلقی کرد. تاریخ نظریه: 1400/05/10 شماره نظریه: 7/1400/435 شماره پرونده: 1400-127-435 ح به موجب ماده 13 آیین‌نامه نحوه استفاده از سامانه‌های رایانه‌‌ایی و مخابراتی مصوب 1395/5/24 ریاست محترم قوه قضاییه، وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ؛ ابلاغ محسوب می‌شود رویت اوراق قضایی در سامانه ابلاغ با ثبت زمان و سایر جزییات ذخیره می‌شود و کلیه آثار واقعی بر آن مترتب می‌گردد و مطابق تبصره 2 این ماده خودداری از مراجعه به سامانه ابلاغ به منزله استنکاف از قبول اوراق قضایی موضوع ماده 70 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی محسوب می‌شود. حال در موردی که اوراق در سامانه ابلاغ بارگذاری و مراتب از طریق پیامک به طور معمول در دو مرحله با گزارش دریافت پیامک ثبت و به خوانده اعلام می‌شود که به سامانه ابلاغ مراجعه کند؛ اما خوانده از مراجعه به این سامانه خودداری می‌کند، نوع ابلاغ واقعی است یا قانونی؟ چنانچه خوانده خط تلفن همراه ثبت شده در سامانه ابلاغ الکترونیکی را خاموش کرده باشد و گزارش تحویل پیامک ثبت نشود، آیا این امر در نوع ابلاغ موثر است؟ الف- به موجب بند «ز» ماده 1 آیین‌نامه نحوه استفاده از سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی مصوب 1395/5/24 ریاست محترم قوه قضاییه، ابلاغ الکترونیکی عبارت است از ارسال الکترونیکی اوراق قضایی و آگهی‌ها از طریق سامانه ابلاغ، و برابر ماده 12 آیین‌نامه یادشده وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب می‌شود و مطابق ماده 14 همین آیین‌نامه مرکز موظف است چنانچه از مخاطب شماره تلفن همراه یا پست الکترونیکی در دسترس باشد، ارسال اوراق قضایی به سامانه ابلاغ را از این طریق اطلاع‌رسانی کند؛ بنابراین بر اساس مقررات مزبور، اولاً، آنچه ملاک ابلاغ الکترونیکی محسوب می‌شود، وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب است و ارسال پیامک به تلفن همراه وی صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و ملاک ابلاغ نیست. ثانیاً، تاریخ وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب، تاریخ ابلاغ محسوب می‌شود؛ در نتیجه مبدأ احتساب مهلت‌های اعتراض و تجدید نظرخواهی نیز همین تاریخ است. ب- ب. ت. ب. ماده 13 پیش‌گفته «وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب می‌شود. رویت اوراق قضایی در سامانه ابلاغ، با ثبت زمان و سایر جزئیات، ذخیره می‌شود و کلیه آثار ابلاغ واقعی بر آن مترتب می‌گردد. ورود به سامانه ابلاغ از طریق حساب کاربری و رویت اوراق از این طریق به منزله رسید است» و وفق تبصره 2 همین ماده «خودداری از مراجعه به سامانه ابلاغ به منزله استنکاف از قبول اوراق قضایی موضوع ماده 70 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی محسوب می‌گردد»؛ بنابراین همان‌گونه که استنکاف از قبول اوراق قضایی موضوع ماده 70 قانون اخیرالذکر به منزله ابلاغ واقعی نیست، خودداری از مراجعه به سامانه ابلاغ و رویت اوراق را نیز نمی‌توان به منزله ابلاغ واقعی دانست؛ اما ابلاغ قانونی انجام شده است. الف- به موجب بند »ز« ماده 1 آییننامه نحوه استفاده از سامانههای رایانهای و مخابراتی مصوب 24/5/1395 ریاست محترم قوه قضاییه، ابلاغ الکترونیکی عبارت است از ارسال الکترونیکی اوراق قضایی و آگهیها از طریق سامانه ابلاغ، و برابر ماده 12 آییننامه یادشده وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب میشود و مطابق ماده 14 همین آییننامه مرکز موظف است چنانچه از مخاطب شماره تلفن همراه یا پست الکترونیکی در دسترس باشد، ارسال اوراق قضایی به سامانه ابلاغ را از این طریق اطلاعرسانی کند؛ بنابراین بر اساس مقررات مزبور، اولا،ً آنچه ملاک ابلاغ الکترونیکی محسوب میشود، وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب است و ارسال پیامک به تلفن همراه وی صرفاً جهت اطلاعرسانی است و ملاک ابلاغ نیست. ثانیا،ً تاریخ وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب، تاریخ ابلاغ محسوب میشود؛ در نتیجه مبدأ احتساب مهلتهای اعتراض و تجدید نظرخواهی نیز همین تاریخ است. ب- ب. ت. ب. ماده 13 پیشگفته »وصول الکترونیکی اوراق قضایی به حساب کاربری مخاطب در سامانه ابلاغ، ابلاغ محسوب میشود. رویت اوراق قضایی در سامانه ابلاغ، با ثبت زمان و سایر جزئیات، ذخیره میشود و کلیه آثار ابلاغ واقعی بر آن مترتب میگردد. ورود به سامانه ابلاغ از طریق حساب کاربری و رؤیت اوراق از این طریق به منزله رسید است« و وفق تبصره 2 همین ماده »خودداری از مراجعه به سامانه ابلاغ به منزله استنکاف از قبول اوراق قضایی موضوع ماده 70 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی محسوب میگردد«؛ بنابراین همانگونه که استنکاف از قبول اوراق قضایی موضوع ماده 70 قانون اخیرالذکر به منزله ابلاغ واقعی نیست، خودداری از مراجعه به سامانه ابلاغ و رؤیت اوراق را نیز نمیتوان به منزله ابلاغ واقعی دانست؛ اما ابلاغ قانونی انجام شده است. روح اله رئیسی