جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
نظر مشورتی 7/1400/623 مورخ 1401/01/31 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص باطل بودن شرط عدم تعلق سود سهام خریداری شده به خریدار با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا درج شرط عدم تعلق سود سهام به خریدار در شرکتهای سهامی صحیح است؟
پاسخ: شرط عدم تعلق سود سهام به خریدار باطل است، زیرا تعلق سود از حقوق مهم صاحبان سهام بوده و تقسیم حداقل ده درصد سود ویژه طبق قانون الزامی است.
به زبانِ ساده
پرسش این بود که آیا خریدار سهام شرکت سهامی خاص را میتوان از حق دریافت سود محروم کرد. نظر مشورتی میگوید چنین شرطی باطل است؛ بنابراین نمیتوان با درج آن در قرارداد یا هنگام پذیرهنویسی، حق سود سهامدار را بهطور کامل حذف کرد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده و به استعلام پاسخ داده است؛ هویت استعلامکننده و طرفین اختلاف مشخص نشدهاند.
چگونه: در پاسخ به پرسش درباره اعتبار شرط محرومکردن خریدار سهام از سود، اداره کل حقوقی شرط را باطل دانسته و به اهمیت حق سود، ماده ۹۰ و احتمال تعارض شرط با حمایت از طرف ضعیف قرارداد استناد کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای خریداران سهام، شرکتها و وکلایی مفید است که درباره اعتبار شرط محرومیت از سود در فروش سهام یا پذیرهنویسی تصمیم میگیرند.
قوانینِ مرتبط: قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱؛ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، ماده ۹۰؛ ماده ۱۰ قانون مدنی، بهعنوان مبنای مورد اشاره در استعلام.
مفاهیمِ حقوقی: سهام شرکت سهامی خاص، سود سهام، پذیرهنویسی، شرط قراردادی، بطلان شرط، حقوق سهامدار، تقسیم سود ویژه
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا میتوان در فروش سهام شرکت سهامی خاص شرط کرد که خریدار هیچ سودی نگیرد؟
خیر؛ شرط عدم تعلق سود به خریدار سهام باطل است.
آیا میتوان چنین شرطی را هنگام پذیرهنویسی درج کرد؟
خیر؛ درج آن هنگام پذیرهنویسی نیز باطل است.
بر چه مبنایی شرط باطل دانسته شده است؟
سود از حقوق مهم سهام است و ماده ۹۰، در صورت وجود منافع، تقسیم ده درصد از سود ویژه سالانه را بین صاحبان سهام الزامی میداند.
کلیدواژهها: سود سهام، شرکت سهامی، پ پذیرهنویسی، لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، حقوق صاحبان سهام، باطل
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
آيا شرط عليه خريدار سهام شركت سهامي خاص مبني بر اين كه سهام خريداري شده فاقد حق سود است و فقط مالكيت اسمي براي خريدار ايجاد مي كند، صحيح است؟ آيا مي توان با درج چنين شرطي حين پذيره نويسي اين سهام را طراحي كرد كه سهامداران آن فاقد حق مطالبه سود شركت باشند؟ توضيه آن كه در اين خصوص دو عقيده است، برخي قضات معتقدند كه مطابق عمومات قانون مدني اين شرط صحيح است؛ اما عده اي بر اين عقيده اند كه اين شرط نادرست است؛ زيرا اولاً، در قانون تجارت مصوب 1311 به اين قالب سهام اشاره نشده است و موازين تجارت؛ از جمله ماده 90 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347 دلالت بر حق اخذ حداقل سود تعلق گرفته به سهام دارد؛ ثانياً، اقتضاي شركت، مشاركتو در سود و زيان حداقلي است و محروميت كامل با ذات عقد شركت منافات دارد؛ خواهشمند است در اين خصوص اعلام نظر فرماييد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
شرط عدم تعلق سود سهام خريداري شده به خريدار يا درج چنين شرطي حين پذيره نويسي، باطل است؛ زيرا اولاً، تعلق سود به سهام از مهم ترين حقوق وابسته به سهام است؛ ثانياً، وفق ماده 90 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347، در صورت وجود منافع، تقسيم ده درصد از سود ويژه سالانه بين صاحبان سهام الزامي است. ثالثاً، درج چنين شرطي ممكن است با قواعد و الزامات راجع به حمايت از طرف ضعيف قرارداد در تعارض باشد. بديهي است خريدار مي تواند پس از تعلق سود به خود، حق هرگونه دخل و تصرف در آن را به غير از جمله فروشنده سهام واگذار كند و يا آن را به اموري چون تحقيق و پژوهش، توسعه شركت و يا امور عام المنفعه تخصيص دهد.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/623 مورخ 1401/01/31
موضوع استعلام به بررسی صحت شرطی میپردازد که در قرارداد خرید سهام یک شرکت سهامی خاص درج میشود. بر اساس این شرط، سهام خریداری شده فاقد حق سود بوده و تنها مالکیت اسمی برای خریدار ایجاد میکند. در این زمینه، دو دیدگاه متفاوت وجود دارد: برخی از قضات معتقدند که این شرط مطابق با اصول قانون مدنی صحیح است، در حالی که گروهی دیگر آن را نادرست میدانند، زیرا قانون تجارت مصوب 1311 به چنین سهامی اشاره نکرده و ماده 90 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، تقسیم حداقل ده درصد از سود ویژه سالانه بین صاحبان سهام را الزامی میداند. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام میکند که شرط عدم تعلق سود به خریدار باطل است، زیرا تعلق سود از حقوق اساسی وابسته به سهام محسوب میشود و درج چنین شرطی با الزامات حمایت از طرف ضعیف قرارداد نیز در تضاد است.
تاریخ نظریه: 1401/01/31
شماره نظریه: 7/1400/623
شماره پرونده: 1400-115-623 ح
شرط عدم تعلق سود سهام خریداری شده به خریدار یا درج چنین شرطی حین پذیرهنویسی، باطل است؛ زیرا اولاً، تعلق سود به سهام از مهمترین حقوق وابسته به سهام است؛ ثانیاً، وفق ماده 90 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، در صورت وجود منافع، تقسیم ده درصد از سود ویژه سالانه بین صاحبان سهام الزامی است. ثالثاً، درج چنین شرطی ممکن است با قواعد و الزامات راجع به حمایت از طرف ضعیف قرارداد در تعارض باشد. بدیهی است خریدار میتواند پس از تعلق سود به خود، حق هرگونه دخل و تصرف در آن را ب. غ. از جمله فروشنده سهام واگذار کند و یا آن را به اموری چون تحقیق و پژوهش، توسعه شرکت و یا امور عامالمنفعه تخصیص دهد.
شرط عدم تعلق سود سهام خریداری شده به خریدار یا درج چنین شرطی حین پذیرهنویسی، باطل است؛ زیرا اولا،ً تعلق سود به سهام از مهمترین حقوق وابسته به سهام است؛ ثانیا،ً وفق ماده 90 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ، 1347 در صورت وجود منافع، تقسیم ده درصد از سود ویژه سالانه بین صاحبان سهام الزامی است. ثالثاً، درج چنین شرطی ممکن است با قواعد و الزامات راجع به حمایت از طرف ضعیف قرارداد در تعارض باشد. بدیهی است خریدار میتواند پس از تعلق سود به خود، حق هرگونه دخل و تصرف در آن را ب. غ. از جمله فروشنده سهام واگذار کند و یا آن را به اموری چون تحقیق و پژوهش، توسعه شرکت و یا امور عامالمنفعه تخصیص دهد. دکتر …