نظر مشورتی 7/1400/777 مورخ 1400/09/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه 1- چنانچه پیش از صدور قرار رد یا عدم استماع دعوی، جلسه دادرسی مطابق مقررات تشکیل شده باشد، پس از نقض ق
پرسش: پس از نقض قرار رد دعوا در تجدیدنظر و بازگشت پرونده به بدوی، وضعیت تشکیل جلسه دادرسی چگونه است؟
پاسخ: تشخیص لزوم تشکیل جلسه مجدد با دادگاه بدوی است و اگر جلسه تشکیل شود، همان جلسه اول محسوب میشود.
به زبانِ ساده
این نظر درباره پروندهای است که دادگاه بدوی پس از برگزاری جلسه، قرار رد یا عدم استماع دعوا صادر کرده و دادگاه تجدیدنظر آن قرار را نقض کرده است. دادگاه بدوی لازم نیست حتماً جلسه دیگری بگذارد؛ اگر هم جلسه دیگری تشکیل دهد، جلسه اول محسوب نمیشود، چون طرفین پیشتر فرصت بیان اظهارات و دفاع را داشتهاند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسش درباره دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر و طرفین دعواست.
چگونه: پس از صدور قرار در دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر قرار را نقض و پرونده را برای رسیدگی ماهوی اعاده میکند؛ اداره کل حقوقی درباره لزوم جلسه مجدد و عنوان آن نظر داده است.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و وکلایی مفید است که پس از نقض قرار باید درباره تشکیل جلسه تازه و حقوق طرفین در آن تصمیم بگیرند.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ در متنِ ارائهشده ماده یا قانون مشخصی ذکر نشده است.
مفاهیمِ حقوقی: قرار رد دعوا، قرار عدم استماع دعوا، نقض قرار، رسیدگی ماهوی، جلسه دادرسی، جلسه اول رسیدگی، حق دفاع
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
پس از نقض قرار رد یا عدم استماع دعوا، آیا دادگاه بدوی باید دوباره جلسه تشکیل دهد؟
الزامی به تعیین وقت رسیدگی مجدد ندارد و تشخیص نیاز به جلسه با دادگاه رسیدگیکننده است.
اگر دادگاه بدوی پس از نقض قرار جلسه دیگری تشکیل دهد، آیا آن جلسه اول رسیدگی است؟
خیر؛ جلسهای که پیش از صدور قرار تشکیل شده، جلسه اول رسیدگی محسوب میشود.
آیا پس از تشکیل جلسه اول، طرفین در جلسه بعد دوباره از حقوق جلسه اول برخوردار میشوند؟
بر اساس متن، جلسه بعد جلسه اول محسوب نمیشود؛ متن جزئیات حقوق مورد پرسش را بیان نکرده است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
دادگاه بدوي پس از تشكيل يك يا چند جلسه رسيدگي، قرار رد يا عدم استماع دعوي صادر مي كند؛ اما دادگاه تجديدنظر با نقض قرار صادره، مقرر مي دارد دادگاه بدوي وارد در ماهيت دعوا شود الف- در صورتي كه پرونده معد صدور حكم باشد، آيا دادگاه مي تواند بدون تشكيل جلسه حكم صادر كند؟ ب- در صورت لزوم به تشكيل جلسه، آيا اين جلسه، جلسه اول تلقي خواهد شد و طرفين دعوا از حقوقي جلسه اول برخوردارند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، در فرض سؤال چنانچه پيش از صدور قرار رد يا عدم استماع دعوي، جلسه دادرسي مطابق مقررات تشكيل شده است، پس از نقض قرار مذكور در دادگاه تجديد نظر و اعاده پرونده جهت رسيدگي ماهوي، تشخيص لزوم تشكيل جلسه مجدد دادرسي يا ادامه رسيدگي بدون تشكيل جلسه با دادگاه رسيدگي كننده است؛ بنابراين دادگاه بدوي در اين فرض الزامي به تعيين وقت رسيدگي مجدد ندارد. ثانياً، در فرض سؤال چنانچه بعد از نقض قرار دادگاه نخستين توسط مرجع تجديد نظر و اعاده پرونده به مرجع بدوي جهت رسيدگي ماهوي، نظر دادگاه بدوي بر تشكيل جلسه رسيدگي باشد، از آن جا كه دادگاه بدوي يك بار با تشكيل جلسه رسيدگي اظهارات و مدافعات طرفين را استماع و در نهايت قرار صادر كرده است و نظر به اين كه در جلسه مذكور موجبات قانوني رسيدگي و طرح و استماع دعواي طرفين فراهم بوده است و خوانده فرصت و امكان دفاع داشته است، بنابراين همان جلسه، جلسه اول رسيدگي بوده است و جلسه رسيدگي بعدي متعاقب نقض قرار مرجع بدوي، جلسه اول رسيدگي محسوب نمي شود.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/777 مورخ 1400/09/24
موضوع استعلام به نحوه رسیدگیدادگاه بدوی پس از نقض قرار رد یا عدم استماع دعوی توسط دادگاه تجدیدنظر مربوط میشود. پرسشهای مطرح شده شامل این موارد است: آیا دادگاه میتواند بدون برگزاری جلسه حکم صادر کند؟ و در صورتی که تشکیل جلسه ضروری باشد، آیا این جلسه به عنوان جلسه اول محسوب میشود و آیا طرفین از حقوق مربوط به جلسه اول برخوردارند یا خیر؟ <br>در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که اگر پیش از صدور قرار، جلسه دادرسی برگزار شده باشد، پس از نقض قرار، تشخیص لزوم تشکیل جلسه مجدد به عهده دادگاه رسیدگیکننده است و نیازی به تعیین وقت مجدد وجود ندارد. همچنین، اگر دادگاه بدوی تصمیم به برگزاری جلسه جدید بگیرد، جلسه قبلی که با حضور طرفین و استماع اظهارات آنان برگزار شده، به عنوان جلسه اول محسوب نمیشود و جلسه بعدی نیز جلسه اول رسیدگی نخواهد بود.
تاریخ نظریه: 1400/09/24
شماره نظریه: 7/1400/777
شماره پرونده: 1400-127-777 ح
اولاً، در فرض سوال چنانچه پیش از صدور قرار رد یا عدم استماع دعوی، جلسه دادرسی مطابق مقررات تشکیل شده است، پس از نقض قرار مذکور در دادگاه تجدید نظر و اعاده پرونده جهت رسیدگی ماهوی، تشخیص لزوم تشکیل جلسه مجدد دادرسی یا ادامه رسیدگی بدون تشکیل جلسه با دادگاه رسیدگیکننده است؛ بنابراین دادگاه بدوی در این فرض الزامی به تعیین وقت رسیدگی مجدد ندارد.
ثانیاً، در فرض سوال چنانچه بعد از نقض قرار دادگاه نخستین توسط مرجع تجدید نظر و اعاده پرونده به مرجع بدوی جهت رسیدگی ماهوی، نظر دادگاه بدوی بر تشکیل جلسه رسیدگی باشد، از آنجا که دادگاه بدوی یک بار با تشکیل جلسه رسیدگی اظهارات و مدافعات طرفین را استماع و در نهایت قرار صادر کرده است و نظر به اینکه در جلسه مذکور موجبات قانونی رسیدگی و طرح و استماع دعوای طرفین فراهم بوده است و خوانده فرصت و امکان دفاع داشته است، بنابراین همان جلسه، جلسه اول رسیدگی بوده است و جلسه رسیدگی بعدی متعاقب نقض قرار مرجع بدوی، جلسه اول رسیدگی محسوب نمیشود.
اولا،ً در فرض سؤال چنانچه پیش از صدور قرار رد یا عدم استماع دعوی، جلسه دادرسی مطابق مقررات تشکیل شده است، پس از نقض قرار مذکور در دادگاه تجدید نظر و اعاده پرونده جهت رسیدگی ماهوی، تشخیص لزوم تشکیل جلسه مجدد دادرسی یا ادامه رسیدگی بدون تشکیل جلسه با دادگاه رسیدگیکننده است؛ بنابراین دادگاه بدوی در این فرض الزامی به تعیین وقت رسیدگی مجدد ندارد. ثانیاً، در فرض سؤال چنانچه بعد از نقض قرار دادگاه نخستین توسط مرجع تجدید نظر و اعاده پرونده به مرجع بدوی جهت رسیدگی ماهوی، نظر دادگاه بدوی بر تشکیل جلسه رسیدگی باشد، از آنجا که دادگاه بدوی یک بار با تشکیل جلسه رسیدگی اظهارات و مدافعات طرفین را استماع و در نهایت قرار صادر کرده است و ن. ب. ا. در جلسه مذکور موجبات قانونی رسیدگی و طرح و استماع دعوای طرفین فراهم بوده است و خوانده فرصت و امکان دفاع داشته است، بنابراین همان جلسه، جلسه اول رسیدگی بوده است و جلسه رسیدگی بعدی متعاقب نقض قرار مرجع بدوی، جلسه اول رسیدگی محسوب نمیشود. دکتر …