Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home

جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوق‌دانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونه‌متن را ساده نشانتان می‌دهیم

حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1401/338 مورخ 1401/06/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص ماهیت صدور چک با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #چک #تبدیل_تعهد #تعهد #مطالبه #ظهرنویس #بدهی #قرارداد #فروشنده #تسلیم #لاشه_چک #محکومیت #فروش #خودرو #مبایعه‌نامه #وجه_چک #صادرکننده #انتقال_طلب #خریدار #قرار_عدم_استماع_دعوا #مطالبه_وجه #قضاییه #احراز #استرداد #نظریه‌مشورتی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا صدور چک به معنای تبدیل تعهد است و مانع مطالبه وجه قرارداد پایه می‌شود؟

پاسخ: خیر، چک صرفاً وسیله پرداخت است و تبدیل تعهد محسوب نمی‌شود؛ خواهان می‌تواند با استرداد چک، وجه قرارداد پایه را مطالبه کند.

به زبانِ ساده

پرسش درباره این بود که وقتی خریدار بابت خرید خودرو چک می‌دهد، آیا فروشنده فقط باید وجه چک را بخواهد یا می‌تواند بدهیِ ناشی از قرارداد را مطالبه کند. نظر می‌گوید چک وسیله پرداخت است و به‌خودی‌خود تعهد اصلی را از بین نمی‌برد. اگر فروشنده آماده پس‌دادن چک باشد و دادگاه بازگرداندن آن را احراز کند، می‌تواند بدهی قراردادی را مطالبه کند.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است. اختلاف فرضی میان خریدار خودرو و فروشنده مطرح شده؛ نامی از آنان در متن نیامده است.

چگونه: پرسش در قالب استعلام درباره ماهیت چک و امکان مطالبه طلب قراردادی مطرح شده و اداره کل حقوقی پاسخ داده است که تحویل چک موجب تبدیل تعهد نیست و در صورت فراهم بودن شرط مربوط به استرداد چک، مطالبه بدهی قراردادی مانعی ندارد.

چرا مهم است: این نظر برای فروشندگان و وکلای آنان در انتخاب مبنای مطالبه طلبِ ناشی از قرارداد، با وجود صدور چک، کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون مدنی، ماده ۲۹۲؛ در متن به بند ۲ این ماده اشاره شده است.

مفاهیمِ حقوقی: چک، وسیله پرداخت، تبدیل تعهد، تعهد پایه، قرارداد خریدوفروش، استرداد لاشه چک، مطالبه طلب

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا تحویل چک به متعهدله موجب تبدیل تعهد می‌شود؟

خیر؛ چک صرفاً وسیله پرداخت است و تحویل آن موجب تبدیل تعهد نمی‌شود.

آیا فروشنده می‌تواند با استناد به قرارداد پایه، طلب خود را مطالبه کند؟

بله، اگر خواهان آماده استرداد لاشه چک باشد و دادگاه عودت آن به خوانده را احراز کند، مانعی برای محکومیت خوانده به پرداخت بدهی قراردادی وجود ندارد.

آیا دادگاه باید فروشنده را به مطالبه وجه چک راهنمایی کند؟

بر اساس نظر مشورتی، با توضیحات بالا این پرسش منتفی است.

کلیدواژه‌ها: چک، تبدیل تعهد، قرارداد پایه، مطالبه وجه، وسیله پرداخت

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : 1- ماهيت صدور چك چيست؟ آيا تبديل تعهد است يا انتقال طلب يا هيچ يك از آن‌ها؟ 2- چنانچه در رابطه با فروش خودرو خريدار چك صادر كند، آيا فروشنده مي‌تواند بدون در نظر داشتن چك نسبت به طلب خود، با ارائه مبايعه‌نامه و به استناد تعهد پايه مطالبه طلب كند يا حتما بايد وجه چك را مطالبه كند؟ آيا دادگاه بايد قرار عدم استماع دعوا صادر و فروشنده را به مطالبه وجه چك ارشاد كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1 و 2- اولاً، چك، صرفاً وسيله پرداخت محسوب مي‌شود و با تسليم چك به متعهدله، تبديل تعهد تحقق نمي‌يابد؛ زيرا تبديل تعهد خلاف اصل است و مقتضاي اصل، بقاي تعهد اول و عدم ايجاد تعهد جديد است؛ به ويژه آن‌كه ب. ت. ب. بند 2 ماده 292 قانون مدني، صادر‌كننده از روابط بين ظهرنويس و طرف معامله او بي‌خبر بوده و تعهد پايه را قبول نكرده است؛ لذا از شمول تبديل تعهد خارج است. لذا در فرض سؤال، چنانچه خواهان حاضر به استرداد لاشه چك باشد و دادگاه عودت چك به خوانده را احراز كند، براي محكوميت خوانده به پرداخت بدهي ناشي از قرارداد پايه، با منعي مواجه نيست. ثانياً، ب. ت. ب. مراتب فوق، پرسش مطرح شده منتفي است. نظریه مشورتی شماره 7/1401/338 مورخ 1401/06/05 موضوع استعلام به ماهیت صدور چک و امکان مطالبه طلب در ارتباط با فروش خودرو مربوط می‌شود. سوالات مطرح شده شامل این موارد است که آیا صدور چک به معنای تبدیل تعهد است یا خیر، و اینکه آیا فروشنده می‌تواند بدون توجه به چک، طلب خود را با استناد به مبایعه‌نامه مطالبه کند یا اینکه باید حتماً وجه چک را درخواست نماید. نظر اداره کل حقوقی قوه قضاییه این است که چک صرفاً یک وسیله پرداخت محسوب می‌شود و صدور آن منجر به تبدیل تعهد نمی‌گردد. بر اساس بند 2 ماده 292 قانون مدنی، صادرکننده چک از روابط بین ظهرنویس و طرف معامله بی‌خبر است و تعهد اصلی را قبول نکرده است. بنابراین، در صورتی که خواهان بخواهد چک را مسترد کند و این موضوع در دادگاه احراز شود، می‌تواند بدون هیچ مانعی خوانده را به پرداخت بدهی ناشی از قرارداد اصلی محکوم کند و در نتیجه، پرسش مطرح شده منتفی است. تاریخ نظریه: 1401/06/05 شماره نظریه: 7/1401/338 شماره پرونده: 1401-88-338 ح 1 و 2- اولاً، چک، صرفاً وسیله پرداخت محسوب می‌شود و با تسلیم چک به متعهدله، تبدیل تعهد تحقق نمی‌یابد؛ زیرا تبدیل تعهد خلاف اصل است و مقتضای اصل، بقای تعهد اول و عدم ایجاد تعهد جدید است؛ به ویژه آن‌که ب. ت. ب. بند 2 ماده 292 قانون مدنی، صادر‌کننده از روابط بین ظهرنویس و طرف معامله او بی‌خبر بوده و تعهد پایه را قبول نکرده است؛ لذا از شمول تبدیل تعهد خارج است. لذا در فرض سوال، چنانچه خواهان حاضر به استرداد لاشه چک باشد و دادگاه عودت چک به خوانده را احراز کند، برای محکومیت خوانده به پرداخت بدهی ناشی از قرارداد پایه، با منعی مواجه نیست. 1 و -2 اولا،ً چک، صرفاً وسیله پرداخت محسوب میشود و با تسلیم چک به متعهدله، تبدیل تعهد تحقق نمییابد؛ زیرا تبدیل تعهد خلاف اصل است و مقتضای اصل، بقای تعهد اول و عدم ایجاد تعهد جدید است؛ به ویژه آنکه ب. ت. ب. بند 2 ماده 292 قانون مدنی، صادرکننده از روابط بین ظهرنویس و طرف معامله او بیخبر بوده و تعهد پایه را قبول نکرده است؛ لذا از شمول تبدیل تعهد خارج است. لذا در فرض سؤال، چنانچه خواهان حاضر به استرداد لاشه چک باشد و دادگاه عودت چک به خوانده را احراز کند، برای محکومیت خوانده به پرداخت بدهی ناشی از قرارداد پایه، با منعی مواجه نیست. ثانیا،ً ب. ت. ب. مراتب فوق، پرسش مطرح شده منتفی است. دکتر …

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 41

آرای مرتبط 6

نظریات مشورتی 3

نشست‌های قضایی 7

مواد مرتبط 1

دکترین 24

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین