نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/1401/54 مورخ 1401/06/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص درخواست موجر مبنی بر تخلیه ملک از شورای حل اختلاف با اصلاحات و الحاقات بعدی
#شورای_حل_اختلاف #تخلیه_ملک #اداره_کل #حل_اختلاف #تخلیه #موجر #ملک #رسیدگی #قرارداد #اجاره #شرط_فاسخ #اثبات #مستأجر #انقضای_مدت_اجاره #اجارهبها #فسخ_قرارداد #خیار #فسخ #قضاییه #صورت #انحلالقرارداد #ترافعی #احراز #موعد #تأیید #نظریهمشورتی #نظریه
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا برای تخلیه ملک بر اساس شرط فسخ در قرارداد اجاره، نیاز به طرح دعوای مستقل اثبات انحلال قرارداد است؟
پاسخ: لزومی به طرح دعوای مستقل برای اثبات انحلال نیست، اما دعوای تخلیه باید به صورت ترافعی رسیدگی شود و از شمول مقررات تخلیه فوری خارج است.
به زبانِ ساده
اگر در قرارداد اجاره نوشته شده باشد که با نپرداختن اجاره، قرارداد خودبهخود فسخ میشود، موجر میتواند مستقیماً دعوای تخلیه بدهد و نیازی به دعوای جداگانه برای اثبات فسخ نیست؛ اما این کار باید از طریق دادگاه و به صورت دعوای رسمی (ترافعی) انجام شود و شورای حل اختلاف با دستور ساده نمیتواند این کار را بکند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه، موجر و مستأجر، شورای حل اختلاف
چگونه: با تفکیک میان درخواستهای فوری تخلیه و دعاوی ترافعی و بررسی ماهیت شرط فاسخ در قراردادهای اجاره.
چرا مهم است: این نظر مشورتی راهنمای مالکان و مراجع قضایی (مانند شوراهای حل اختلاف) در نحوه صحیح طرح دعوای تخلیه است.
قوانینِ مرتبط: ماده ۳ قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶، نامطمئن (در خصوص مواد قانون مدنی درباره شرط فاسخ)
مفاهیمِ حقوقی: شرط فاسخ، خیار تخلف از شرط، تخلیه عین مستأجره، دعوای ترافعی، انحلال قرارداد
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا برای درخواست تخلیه به دلیل شرط فسخ، طرح دعوای مستقل اثبات انحلال قرارداد لازم است؟
خیر، لزومی به طرح دعوای مستقل نیست هرچند انحلال باید در جریان رسیدگی به تخلیه احراز شود.
آیا درخواست تخلیه به خاطر عدم پرداخت اجارهبها در شوراهای حل اختلاف قابل رسیدگی با فرم دستوری (دستگاه تخلیه) است؟
خیر، از شمول ماده ۳ قانون روابط موجر و مستأجر خارج است و باید به صورت ترافعی رسیدگی شود.
کلیدواژهها: تخلیه، شورای حل اختلاف، قرارداد اجاره، شرط فسخ، دعوای ترافعی
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
استعلام :
1- چنانچه در
قرارداد اجاره قيد شود «در
صورت عدم پرداخت
اجارهبها در
موعد مقرر
موجر حق درخواست تخليه را دارد»، آيا موجر رأسا ميتواند از شوراي
حل اختلاف تخليه ملك را درخواست كند يا اينكه بايد به صورت توأمان تأييد
فسخ قرارداد به جهت خيار تخلف از شرط را نيز درخواست كند؟
2- چنانچه در قرارداد قيد شده باشد «در صورت عدم پرداخت اجارهبها در موعد مقرر قرارداد اجاره خود به خود
فسخ ميشود» چه حكمي دارد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- صرفنظر از آنكه شروط مطرحشده در هر دو بند استعلام،
شرط فاسخ تلقي ميشود و داشتن «حق درخواست تخليه» به شرح مندرج در بند يك استعلام فرع بر آن است كه پيش از تحقق حق درخواست تخليه، قرارداد اجاره انحلال يافته باشد، در فرض سؤال لزومي به طرح دعواي
اثبات انحلال قرارداد به صورت مستقل وجود ندارد؛ هرچند انحلال قرارداد به عنوان سبب دعواي تخليه بايد در رسيدگي به دعواي اخيرالذكر
احراز شود.
2- موارد موضوع استعلام از شمول ماده 3
قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376 خروج موضوعي دارد و ب. ت. ب. عبارت «پس از انقضاي مدت اجاره» مندرج در ماده يادشده، در فرض سؤال ادعاي خواهان صرفاً در قالب طرح دعواي تخليه و به صورت ترافعي قابليت طرح و رسيدگي دارد و رسيدگي به آن در قالب درخواست تخليه موضوع ماده يادشده امكانپذير نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/54 مورخ 1401/06/13
موضوع استعلام شامل دو پرسش مرتبط با شرایط قرارداد اجاره و حق درخواست
تخلیه ملک توسط موجر است. در پاسخ به پرسش اول،
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه اعلام میکند که شروط مطرحشده در استعلام به عنوان شرط فاسخ محسوب میشود. بنابراین، موجر میتواند بدون نیاز به طرح دعوای مستقل برای اثبات انحلال قرارداد، درخواست
تخلیه را ارائه دهد، اما لازم است که انحلال قرارداد در جریان
رسیدگی به دعوای تخلیه مورد تایید قرار گیرد. در پاسخ به پرسش دوم، تاکید میشود که موارد ذکر شده از شمول ماده 3 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1376 خارج است و ادعای خواهان تنها در قالب دعوای تخلیه و به صورت
ترافعی قابلیت طرح و رسیدگی دارد. رسیدگی به آن به عنوان درخواست تخلیه امکانپذیر نیست.
تاریخ نظریه: 1401/06/13
شماره نظریه: 7/1401/54
شماره پرونده: 1401-127-54 ح
1- صرفنظر از آنکه شروط مطرحشده در هر دو بند استعلام، شرط فاسخ تلقی میشود و داشتن «حق درخواست تخلیه» به شرح مندرج در بند یک استعلام فرع بر آن است که پیش از تحقق حق درخواست تخلیه، قرارداد اجاره انحلال یافته باشد، در فرض سوال لزومی به طرح دعوای اثبات انحلال قرارداد به صورت مستقل وجود ندارد؛ هرچند انحلال قرارداد به عنوان سبب دعوای تخلیه باید در رسیدگی به دعوای اخیرالذکر احراز شود.
2- موارد موضوع استعلام از شمول ماده 3 قانون روابط موجر و
مستأجر مصوب 1376 خروج موضوعی دارد و ب. ت. ب. عبارت «پس از
انقضای مدت اجاره» مندرج در ماده یادشده، در فرض سوال ادعای خواهان صرفاً در قالب طرح دعوای تخلیه و به صورت ترافعی قابلیت طرح و رسیدگی دارد و رسیدگی به آن در قالب درخواست تخلیه موضوع ماده یادشده امکانپذیر نیست.
-1 صرفنظر از آنکه شروط مطرحشده در هر دو بند استعلام، شرط فاسخ تلقی میشود و داشتن »حق درخواست تخلیه« به شرح مندرج در بند یک استعلام فرع بر آن است که پیش از تحقق حق درخواست تخلیه، قرارداد اجاره انحلال یافته باشد، در فرض سؤال لزومی به طرح دعوای اثبات انحلال قرارداد به صورت مستقل وجود ندارد؛ هرچند انحلال قرارداد به عنوان سبب دعوای تخلیه باید در رسیدگی به دعوای اخیرالذکر احراز شود. -2 موارد موضوع استعلام از شمول ماده 3 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376 خروج موضوعی دارد و ب. ت. ب. عبارت »پس از انقضای مدت اجاره« مندرج در ماده یادشده، در فرض سؤال ادعای خواهان صرفاً در قالب طرح دعوای تخلیه و به صورت ترافعی قابلیت طرح و رسیدگی دارد و رسیدگی به آن در قالب درخواست تخلیه موضوع ماده یادشده امکانپذیر نیست. دکتر …
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.