Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1402/1049 مورخ 1403/04/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #جراحت #دیه #مجازات #تشخیص #رای_وحدت_رویه #مرتکب #قتل #بیت_المال #حد #هاشمه #منقله #گزارش_پزشکی_قانونی #دامیه #محقق #تفسیر #قضاییه #صورت #جرح #عضو #نظریه‌مشورتی #دیات #دو_یا #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا جراحات ناشی از اصابت ساچمه تفنگ، مشمول جراحت نافذه موضوع ماده ۷۱۳ قانون مجازات اسلامی است؟

پاسخ: بله، ساچمه از مصادیق «وسیله» در ماده ۷۱۳ قانون مجازات اسلامی است و در صورت فرو رفتن در دست یا پا، جراحت نافذه محسوب می‌شود.

به زبانِ ساده

پرسش درباره نحوه دسته‌بندی جراحات ناشی از اصابت ساچمه بود. نظر می‌گوید نوع وسیله به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست و ساچمه‌ای که در دست یا پا فرو برود می‌تواند جراحت نافذه ایجاد کند. سایر جراحات ساچمه‌ای نیز با توجه به عمق و محل اصابت، ممکن است عنوان‌های دیگری داشته باشند.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ استعلام‌کننده، معاون حقوقی و امور مجلس وزارت دادگستری معرفی شده است.

چگونه: معاون حقوقی و امور مجلس وزارت دادگستری درباره جراحات ناشی از ساچمه و انطباق آن‌ها با قانون پرسش کرده و اداره کل حقوقی نظر خود را بر پایه ماده ۷۱۳ و نوع و محل جراحت بیان کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای تشخیص عنوان قانونی جراحات ساچمه‌ای و آثار آن در ارزیابی خسارت به کار می‌آید.

قوانینِ مرتبط: ماده ۷۱۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲

مفاهیمِ حقوقی: جراحت نافذه، جائفه، حارصه، دامیه، متلاحمه، سمحاق، موضحه، هاشمه، منقله

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا ساچمه‌ای که در دست یا پا فرو می‌رود می‌تواند جراحت نافذه ایجاد کند؟

بله؛ طبق نظر، هر ساچمه‌ای که در دست یا پا فرو رود می‌تواند مشمول تعریف جراحت نافذه باشد.

آیا همه جراحات ناشی از ساچمه، نافذه محسوب می‌شوند؟

خیر؛ عنوان جراحت بسته به عمق و محل اصابت ممکن است یکی از عناوین ذکرشده در متن باشد.

کلیدواژه‌ها: جراحت نافذه، قانون مجازات اسلامی، ساچمه، دیه، جراحات، وسیله جارحه

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : ب. ت. ب. مباحث مطروحه توسط معاون حقوقي و امور مجلس وزارت دادگستري در خصوص جراحات حاصل از اصابت گلوله‌هاي ساچمه به اندام و نحوه تطبيق آنها با قانون مجازات اسلامي كه گاه بر اساس معاينه مصدوم، بالغ بر ده‌ها جرح نافذه در نظر گرفته شده و متضمن پرداخت خسارتي معادل حداقل چند ميليارد تومان مي‌شود و اين در حالي است كه نظر دفتر مطالعات فقهي اين سازمان آن است كه شرط اطلاق جرح نافذه، بيشتر بودن عمق آن از حد جرح موضحه است و ب. ت. ب. اين‌كه متن صريح قانون در ماده 713 چنين عمقي را براي جرح نافذه به ذهن متبادر نمي‌كند، خواهشمند است در اين خصوص اعلام نظر نماييد. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1- به صراحت ماده 713 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، «نافذه» جراحتي است كه با فرو‌رفتن وسيله‌اي مانند نيزه يا گلوله در دست يا پا ايجاد مي‌شود ... . با عنايت به كلمه يا واژه «مانند» در اين ماده نوع وسيله جارحه در تحقق جراحت نافذه موضوعيت ندارد؛ لذا در اثر اصابت ساچمه شليك شده از تفنگ ساچمه‌زن هر يك از ساچمه‌ها كه در دست يا پا فرو رود طبق ماده پيش‌گفته جراحت نافذه را به وجود مي‌آورد؛ به عبارت ديگر «ساچمه» نيز مي‌تواند يكي از مصاديق «وسيله» موضوع ماده پيش‌گفته باشد و اين به منزله تلقي كردن ساچمه به‌عنوان نيزه يا گلوله نيست. 2- جراحات ناشي از «ساچمه» در بدن بسته به عمق آن و محل اصابت ممكن است منطبق به يكي از عناوين جائفه، نافذه، حارصه، داميه، متلاحمه، سمحاق، موضحه، هاشمه يا منقله باشد. تشخيص نوع هر جراحت بايد براساس تعريفي باشد كه در قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 ذكر شده است كه در هر پرونده تشخيص نوع هر جراحت پس از وصول گزارش پزشكي قانوني كه در آن مشخصات كامل صدمات، نوع و تعداد صدمات محل و ابعاد و در صورت لزوم عمق صدمات بايستي ذكر شود، با قاضي رسيدگي‌كننده به پرونده است و در صدق عنوان «نافذه» به جراحت حاصله در دست يا پا، نفوذ عرفي آلت جارحه در گوشت به «مقدار قابل ملاحظه» و به ميزاني كه عرفاً نفوذ ناميده شود، كافي است و در موارد شك حكم نافذه جاري نمي‌شود. ب. ت. ب. آنچه بيان شد، در خصوص جراحات ناشي از برخورد ساچمه، ب. ت. ب. عمق جراحات، اگر ساچمه اندكي وارد گوشت شده و همراه با جريان كم يا زياد خون باشد، «داميه» و اگر موجب بريدگي عميق گوشت شود؛ ولي به پوست نازك روي استخوان نرسد «متلاحمه» خواهد بود؛ بنابراين صرف فرورفتن ساچمه در دست يا پا باعث تحقق عنوان «نافذه» نيست؛ چه آنكه جراحت نافذه ب. ت. ب. ميزان ديه متعلقه (يك دهم ديه كامل) و در مقام مقايسه با ديه جراحات ديگر، بايد عميق‌تر از جراحت موضحه باشد؛ به عبارت ديگر، هرچند با ايجاد جراحت در دست يا پا، داميه، متلاحمه و ... محقق مي‌شود؛ اما تا جراحت عميقاً در گوشت ايجاد نشده باشد نافذه صدق نمي‌كند. 3- چنانچه در اثر اصابت ساچمه ناشي از شليك تفنگ ساچمه‌زن جراحت‌هاي متعددي ايجاد شود، هر يك از ساچمه‌ها كه در دست يا پا فرو رفته باشد طبق تعريف مذكور در ماده 713 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 جراحت حاصله جراحت نافذه مي‌باشد و در صورت تـعدد جراحـت نافذه چنـانچه اين جراحت‌ها متصل به هم يا به گونه‌اي نزديك به هم باشد كه عرفاً يك آسيب محسوب شود مطابق ماده 543 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 در صورت وجود مجموع شرايط چهارگانه ذيل اين ماده، ديه آسيب‌هاي متعدد تداخل مي‌كند و تنها ديه يك آسيب ثابت مي‌شود؛ در غير اين ‌صورت مشمول ذيل ماده 541 قانون يادشده بوده و هر جراحت نافذه ديه جداگانه خواهد داشت؛ حتي اگر مجموع ميزان ديه تعيين شده براي جراحت‌هاي متعدد نافذه بيش از ديه همان عضو (دست يا پا) باشد؛ بويژه اينكه در ماده 538 قانون مزبور به اصل «تعدد ديات و عدم تداخل آن» در تعدد جنايات اشاره شده است و در قسمت آخر ماده 541 اين قانون نيز تصريح شده اگر در اثر يك ضربه يا هر رفتار ديگر آسيب‌هاي متعددي در دو يا چند محل جداگانه از يك عضو به وجود آيد، هر آسيب ديه جداگانه دارد و ب. ت. ب. صراحت رأي وحدت رويه شماره 790 مورخ 10/4/1399 در مواردي كه مرتكب صدمه عمدي مادون قتل شناسايي نشده باشد، پرداخت ديه به عهده بيت‌المال است. نظریه مشورتی شماره 7/1402/1049 مورخ 1403/04/05 استعلامی در خصوص تفسیر جراحات ناشی از اصابت گلوله‌های ساچمه و تطبیق آن با قانون مجازات اسلامی، به ویژه ماده 713 این قانون، مطرح شده است. سوال اصلی درباره تعریف جراحت نافذه و شرایط تحقق آن است، به خصوص در مواردی که عمق جراحت به اندازه‌ای نیست که بتوان آن را نافذه دانست. اداره کل حقوقی قوه قضاییه به وضوح بیان می‌کند که بر اساس ماده 713، جراحت نافذه به جراحتی گفته می‌شود که با فرو رفتن وسیله‌ای مانند گلوله در دست یا پا ایجاد می‌شود و در این مورد، ساچمه نیز به عنوان وسیله جارحه شناخته می‌شود. همچنین، نوع جراحت باید بر اساس معیارهای قانونی تعیین شود و اگر جراحت عمیق‌تر از موضحه نباشد، عنوان نافذه بر آن صدق نمی‌کند. در نهایت، در صورت بروز جراحات متعدد، دیه آن‌ها بر اساس شرایط مقرر در مواد 543 و 541 قانون مجازات اسلامی تعیین می‌شود و در موارد خاص، دیه‌ها می‌توانند تداخل کنند. تاریخ نظریه: 1403/04/05 شماره نظریه: 7/1402/1049 شماره پرونده: 1402-186/1-1049ک 3- چنانچه در اثر اصابت ساچمه ناشی از شلیک تفنگ ساچمه‌زن جراحت‌های متعددی ایجاد شود، هر یک از ساچمه‌ها که در دست یا پا فرو رفته باشد طبق تعریف مذکور در ماده 713 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جراحت حاصله جراحت نافذه م. ب. و در صورت تعدد جراحت نافذه چنانچه این جراحت‌ها متصل به هم یا به گونه‌ای نزدیک به هم باشد که عرفاً یک آسیب محسوب شود مطابق ماده 543 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در صورت وجود مجموع شرایط چهارگانه ذیل این ماده، دیه آسیب‌های متعدد تداخل می‌کند و تنها دیه یک آسیب ثابت می‌شود؛ در غیر این ‌صورت مشمول ذیل ماده 541 قانون یادشده بوده و هر جراحت نافذه دیه جداگانه خواهد داشت؛ حتی اگر مجموع میزان دیه تعیین شده برای جراحت‌های متعدد نافذه بیش از دیه همان عضو (دست یا پا) باشد؛ بویژه اینکه در ماده 538 قانون مزبور به اصل «تعدد دیات و عدم تداخل آن» در تعدد جنایات اشاره شده است و در قسمت آخر ماده 541 این قانون نیز تصریح شده اگر در اثر یک ضربه یا هر رفتار دیگر آسیب‌های متعددی در دو یا چند محل جداگانه از یک عضو به وجود آید، هر آسیب دیه جداگانه دارد و ب. ت. ب. صراحت رای وحدت رویه شماره 790 مورخ 1399/04/10 در مواردی که مرتکب صدمه عمدی مادون قتل شناسایی نشده باشد، پرداخت دیه به عهده بیت‌المال است.

موارد مرتبط 74

آرای مرتبط 22

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 6

مواد مرتبط 2

دکترین 4

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین