نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/1402/1104 مورخ 1403/04/23 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
استعلام :
به استحضار ميرساند انستيتو پاستور ايران نهادي دولتي و از توابع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ميباشد و به سبب ارائه خدمات عامالمنفعه در جهت حفظ سلامت عمومي، برخي افراد خير با اطمينان خاطر به واسطه شخصيت حقوقي دولتي انستيتو، در ادوار مختلف اموال خود را بويژه در قالب عقد وقف به اين انستيتو واگذار كرده و رئيس وقت انستيتو پاستور ايران (به عنوان شخصيت حقوقي دولتي و نه خصوصي يا شخص حقيقي) كه از كاركنان دولت ميباشد و با حكم وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي منصوب ميشود را به عنوان متولي منصوص موقوفه بدون دخالت سازمان اوقاف تعيين كردهاند. رؤساي بعدي انستيتو نيز هر يك به واسطه قائممقامي شخصيت حقوقي دولتي قبلي متولي منصوص محسوب ميشوند. توضيح آنكه، رئيس انستيتو پاستور ايران به عنوان شخص حقوقي دولتي و از طرفي همزمان به عنوان متولي ملك موقوفه بايد شرعاً و قانوناً حافظ منافع دولت و موقوفه باشد و براي انجام اين مسؤوليت گاهي شرايط اقتضا ميكند دعاوي حقوقي - ملكي در مراجع قضايي مطرح كند؛ اين در حالي است كه دعاوي طرح شده مربوط به موقوفات از سوي رئيس انستيتو پاستور ايران كه همزمان متولي هم ميباشد، توسط برخي دادگاهها با اين ايراد مواجه ميشود كه به موجب ماده 3 قانون تشكيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امور خيريه مصوب 1363 با اصلاحات و الحاقات بعدي: «هر موقوفهاي داراي شخصيت حقوقي است كه متولي يا سازمان اوقاف نماينده آن به حساب ميآيد.»، لذا طرح دعوا از سوي انستيتو به نمايندگي فرد تعرفه شده در سامانه ثنا فاقد وجاهت قانوني است و بايد متولي موقوفه كه رئيس انستيتو پاستور ايران است، مستقيماً طرح دعوا كند. ب. ت. ب. اينكه ثبت دادخواستها فقط از طريق سامانه ثنا با شناسه ملي انستيتو صرفاً به نام انستيتو پاستور ايران امكانپذير است و با عنايت به مقدور نبودن اخذ و تفكيك دو شناسه ملي جهت ثبت دعاوي براي بخش موقوفات و غير موقوفات به طور مجزا، خواهشمند است در خصوص تفسير ماده 3 يادشده با لحاظ استنتاج مراجع قضايي و ارتباط يا عدم ارتباط آن با متوليگري دولت و تداخل آن با شخصيت حقوقي عمومي انستيتو و نحوه صحيح طرح دعوا ب. ت. ب. ساز و كار سامانه ثنا، جهت حفظ و صيانت از حقوق موقوفات دولت و جلوگيري از سوء استفاده اشخاص ثالث از اين خلاء قانوني، اعلام نظر فرماييد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، وفق ماده 3 قانون تشكيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امور خيريه مصوب 1363 با اصلاحات و الحاقات بعدي، هر موقوفه داراي شخصيت حقوقي است و متولي يا سازمان يادشده حسب مورد نماينده آن ميباشد. ثانياً، به لحاظ شخصيت حقوقي مستقل موقوفه، اين دعاوي اصولاً نبايد از جانب انستيتو پاستور مطرح شود و عليالاصول بايد شناسه كاربري مستقلي براي موقوفه تعريف و طراحي شود و نميتوان بر اساس شناسه و حساب كاربري انستيتو طرح دعوا كرد.
نظریه مشورتی شماره 7/1402/1104 مورخ 1403/04/23
موضوع استعلام مربوط به نحوه طرح دعاوی حقوقی و ملکی توسط رئیس انستیتو پاستور ایران به عنوان متولی موقوفه و چالشهای قانونی ناشی از شخصیت حقوقی مستقل موقوفه است. پرسش اصلی این است که آیا رئیس انستیتو میتواند دعاوی مربوط به موقوفات را به نمایندگی از انستیتو مطرح کند و همچنین تفسیر ماده 3 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363 در این خصوص چیست. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام میدارد که بر اساس ماده 3 مذکور، هر موقوفه دارای شخصیت حقوقی مستقل است و بنابراین دعاوی مرتبط با موقوفه باید به صورت مستقل و نه از جانب انستیتو پاستور مطرح شود. همچنین، پیشنهاد میشود که شناسه کاربری مستقلی برای موقوفه تعریف شود تا از طرح دعاوی به نام انستیتو جلوگیری گردد.
تاریخ نظریه: 1403/04/23
شماره نظریه: 7/1402/1104
شماره پرونده: 1402-82-1104ح
به استحضار میرساند انستیتو پاستور ایران نهادی دولتی و از توابع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی م. ب. و به سبب ارائه خدمات عامالمنفعه در جهت حفظ سلامت عمومی، برخی افراد خیر با اطمینان خاطر به واسطه شخصیت حقوقی دولتی انستیتو، در ادوار مختلف اموال خود را بویژه در قالب عقد وقف به این انستیتو واگذار کرده و رئیس وقت انستیتو پاستور ایران (به عنوان شخصیت حقوقی دولتی و نه خصوصی یا شخص حقیقی) که از کارکنان دولت م. ب. و با حکم وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منصوب میشود را به عنوان متولی منصوص موقوفه بدون دخالت سازمان اوقاف تعیین کردهاند. روسای بعدی انستیتو نیز هر یک به واسطه قائممقامی شخصیت حقوقی دولتی قبلی متولی منصوص محسوب میشوند.
توضیح آنکه، رئیس انستیتو پاستور ایران به عنوان شخص حقوقی دولتی و از طرفی همزمان به عنوان متولی ملک موقوفه باید شرعاً و قانوناً حافظ منافع دولت و موقوفه باشد و برای انجام این مسئولیت گاهی شرایط اقتضا میکند دعاوی حقوقی - ملکی در مراجع قضایی مطرح کند؛ این در حالی است که دعاوی طرح شده مربوط به موقوفات از سوی رئیس انستیتو پاستور ایران که همزمان متولی هم میباشد، توسط برخی دادگاهها با این ایراد مواجه میشود که به موجب ماده 3 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363 با اصلاحات و الحاقات بعدی: «هر موقوفهای دارای شخصیت حقوقی است که متولی یا سازمان اوقاف نماینده آن به حساب میآید.»، لذا طرح دعوا از سوی انستیتو به نمایندگی فرد تعرفه شده در سامانه ثنا فاقد وجاهت قانونی است و باید متولی موقوفه که رئیس انستیتو پاستور ایران است، مستقیماً طرح دعوا کند.
اولاً، وفق ماده 3 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363 با اصلاحات و الحاقات بعدی، هر موقوفه دارای شخصیت حقوقی است و متولی یا سازمان یادشده حسب مورد نماینده آن م. ب..
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
