پرسش: اگر زوجه مهریه را در دادگاه بذل کند اما صیغه طلاق جاری نشود و اعتبار حکم بگذرد، وضعیت مهریه چگونه است؟
پاسخ: مادام که صیغه طلاق جاری نشود، بذلی صورت نگرفته و مهریه از ذمه زوج ساقط نمیشود.
به زبانِ ساده
زوجه در جریان دعوای طلاق ممکن است بذل مهریه یا حقوق مالی را پیشنهاد کند. طبق متن، این پیشنهاد بهتنهایی مهریه را از بدهی زوج خارج نمیکند؛ تا زمانی که طلاق طبق حکم و تشریفات قانونی اجرا و صیغه آن جاری نشود، بذلی انجام نشده است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ طرفین دعوای مورد پرسش زوجه و زوج هستند.
چگونه: اداره کل حقوقی، اعلام آمادگی زوجه برای بذل را صرفاً پیشنهاد به دادگاه دانسته و اثر آن را به اجرای حکم و جاریشدن صیغه طلاق وابسته کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای زوجین و وکلای خانواده مهم است، چون روشن میکند صدور حکم طلاق بهتنهایی موجب سقوط مهریه نمیشود.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ در بخش ارائهشده از متن، نام قانون یا ماده مشخصی ذکر نشده است.
مفاهیمِ حقوقی: بذل مهریه، طلاق، حقوق مالی زوجه، حکم طلاق، اجرای صیغه طلاق، رجوع به مابذل
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا پیش از اجرای صیغه طلاق، مهریهای که زوجه برای طلاق پیشنهاد به بذل کرده از ذمه زوج ساقط میشود؟
خیر؛ تا پیش از اجرای صیغه طلاق، بذلی صورت نگرفته و مهریه ساقط نمیشود.
آیا صرف صدور حکم طلاق باعث میشود مهریه یا دیگر حقوق مالی پیشنهادی از زوج ساقط شود؟
خیر؛ زوجه باید حکم را با رعایت تشریفات قانونی اجرا کند و صیغه طلاق جاری شود.
آیا متن درباره تفاوت توافق زوجین و اقدامنکردن زوجه پاسخ کامل داده است؟
پاسخ ارائهشده مشترکاً ناظر به پرسشهای ۱، ۲ و ۳ است، اما بخش پایانی متن موجود ناقص است.
کلیدواژهها: بذل مهریه، طلاق خلع، اجرای صیغه طلاق، سقوط تعهد، رجوع به ما بذل
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
1- چنانچه زوجه در دادگاه تمام مهريه خود را بذل و حكم طلاق دريافت كند؛ اما در مهلت مقرر صيغه طلاق را جاري نكند و اعتبار حكم به پايان رسد و پس از مدتي بار ديگر دعواي طلاق را مطرح كند، آيا ميتواند مجدد تمام يا بخشي از مهريه خود را بذل كند و يا آنكه مهريه بذل شده و از عهده زوج ساقط شده است و زوجه در صورت ضرورت، بايد مال ديگري را بذل كند؟
2- آيا بين موردي كه زوجين توافق بر ادامه زندگي و عدم اجراي صيغه طلاق نموده باشند و فرضي كه زوجه خود در خصوص ثبت و اجراي طلاق اقدام نكرده باشد، تفاوت است؟
3- چنانچه پاسخ اين است كه در اثر بذل مهريه، تعهد زوج به پرداخت مهريه ساقط شده است، آيا زوجه ميتواند با اثبات اينكه به ما بذل رجوع كرده است، محق به دريافت مهريه شود؟ در صورتي كه زوجه حق رجوع به ما بذل را اسقاط كرده باشد، پاسخ چيست؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1، 2 و 3- در رسيدگي به دعواي زوجه به طرفيت زوج دائر بر طلاق، زوجه براي بذل مهريه يا ديگر حقوق مالي خود در قبال طلاق اعلام آمادگي كرده و اين امر صرفاً پيشنهادي به دادگاه است؛ چنانچه دادگاه پس از رسيدگي حكم به طلاق صادر كند، مادام كه زوجه بر اساس حكم دادگاه و با رعايت تشريفات مقرر قانوني حكم طلاق را به اجرا نگذارد و صيغه طلاق جاري نشود، مهريه و يا ديگر حقوق مالي پيشنهادي براي بذل از عهده و ذمه زوج ساقط نميشود و به عبارتي، تا پيش از اجراي صيغه طلاق خلع، اصولاً بذلي از سوي زوجه صورت نگرفته است تا مهريه يا ديگر حقوق مالي وي ساقط شود؛ بنابراين در فرض استعلام كه پس از صدور حكم طلاق از سوي دادگاه، زوجه با انصراف از اجراي آن به زندگي مشترك بازگشته است، عقيده به اسقاط مهريه يا ديگر حقوق مالي زوجه فاقد وجاهت است.
نظریه مشورتی شماره 7/1402/225 مورخ 1402/05/24
موضوع استعلام به وضعیت مهریه زوجه در شرایطی میپردازد که مهریه بذل شده و صیغه طلاق پس از صدور حکم دادگاه اجرا نشده است. سوالات مطرح شده شامل امکان بذل مجدد مهریه پس از پایان اعتبار حکم طلاق، تفاوت وضعیت در صورت توافق زوجین برای ادامه زندگی و عدم اجرای صیغه طلاق، و امکان رجوع از بذل مهریه در صورت اثبات آن توسط زوجه و همچنین تاثیر اسقاط حق رجوع بر دریافت مهریه م. ب.. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این سوالات توضیح میدهد که بذل مهریه یا سایر حقوق مالی زوجه در قبال طلاق، تنها پیشنهادی به دادگاه است و تا زمانی که صیغه طلاق جاری نشود، مهریه و حقوق مالی زوجه از ذمه زوج ساقط نمیشود. بنابراین، زوجه نمیتواند ادعای اسقاط مهریه را داشته باشد و در صورت بازگشت به زندگی مشترک، حق دریافت مهریه همچنان محفوظ است.
تاریخ نظریه: 1402/05/24
شماره نظریه: 7/1402/225
شماره پرونده: 1402-9/1-225ح