Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1402/913 مورخ 1402/12/28 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #مجازات #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #دادگاه_کیفری #زیان #مدعی_خصوصی #جرم #اصل_قانونی_بودن #حکم_محکومیت_کیفری #قوانین #حکم_برائت #رسیدگی #مطالبه #ضرر_و_زیان #مجازات_تکمیلی #جواز #محکومیت #صلاحیت_ذاتی #صلاحیت #قضاییه #دادگاه_حقوقی #نظریه‌مشورتی #قضایی #اختیاری_یا #اتهام #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا دادگاه حقوقی در دعوای جبران زیان معنوی می‌تواند حکم به انتشار رأی صادر کند؟

پاسخ: خیر، تعیین مجازات و اقدامات تأمینی و تربیتی از جمله انتشار حکم، در انحصار قانون و در صلاحیت مراجع کیفری است و دادگاه حقوقی فاقد صلاحیت در این خصوص است.

به زبانِ ساده

شخصی که از جرم زیان معنوی دیده، می‌تواند برای جبران آن به دادگاه حقوقی مراجعه کند و دادگاه درباره شیوه جبران تصمیم می‌گیرد. اما انتشار حکم محکومیت کیفری خودش مجازات است و نمی‌توان آن را خارج از موارد و حدود قانونی مقرر کرد.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در پاسخ به استعلام درباره صلاحیت دادگاه حقوقی؛ طرفین دعوای مشخصی در متن معرفی نشده‌اند.

چگونه: اداره کل حقوقی با توجه به قوانین یادشده، میان اختیار دادگاه در تعیین شیوه جبران زیان معنوی و محدودیت قانونی انتشار محکومیت کیفری تفکیک کرده است.

چرا مهم است: این نظر برای زیان‌دیدگان، وکلا و دادگاه‌ها در تعیین شیوه جبران زیان معنوی و تشخیص حدود صلاحیت انتشار حکم کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی کیفری، بند «ب» ماده ۹، قسمت اخیر ماده ۱۰، ماده ۱۴ و تبصره ۱ آن، ماده ۱۶ و ماده ۵۱۲؛ قانون مسئولیت مدنی، مواد ۱، ۲، ۳ و ۱۰؛ قانون مجازات اسلامی، مواد ۱۲، ۱۳، بند «س» ماده ۲۳، بند «چ» ماده ۲۰ و ماده ۳۶ و تبصره آن.

مفاهیمِ حقوقی: زیان معنوی، مدعی خصوصی، جبران خسارت، انتشار حکم، مجازات تکمیلی، اصل قانونی بودن مجازات‌ها، صلاحیت ذاتی، حکم برائت قطعی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا دادگاه حقوقی می‌تواند برای جبران زیان معنوی ناشی از جرم، حکم به انتشار رأی دادگاه کیفری بدهد؟

شیوه جبران زیان معنوی را مرجع قضایی تعیین می‌کند؛ اما انتشار محکومیت کیفری فقط در موارد و حدودی مجاز است که قانون مقرر کرده باشد.

آیا دادگاه حقوقی صلاحیت صدور حکم مجازات دارد؟

اصولاً خیر؛ دادگاه حقوقی برای صدور حکم مجازات صلاحیت ذاتی ندارد.

انتشار حکم محکومیت کیفری چه نوع مجازاتی است؟

یکی از مجازات‌های تکمیلی اختیاری یا اجباری است.

کلیدواژه‌ها: زیان معنوی، انتشار رأی، صلاحیت دادگاه حقوقی، مجازات تکمیلی، قانون مجازات اسلامی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : آيا دادگاه حقوقي در مقام رسيدگي به خواسته جبران زيان معنوي ناشي از جرم، مجاز به صدور حكم به انتشار رأي دادگاه كيفري مي‌باشد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : هرچند مستفاد از بند «ب» ماده 9 و قسمت اخير ماده 10، ماده 14 و تبصره يك اين ماده از قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 و ماده 16 قانون پيش‌گفته با لحاظ مواد 1، 2، 3 و 10 قانون مسؤوليت مدني، در مواردي كه مدعي خصوصي براي مطالبه ضرر و زيان معنوي ناشي از جرم به دادگاه حقوقي مراجعه و دعواي مذكور را در اين دادگاه اقامه مي‌كند، شيوه و چگونگي جبران آن (از جمله از طريق درج حكم در جرايد) با مرجع قضايي است؛ با اين حال مطابق مواد 12 و 13 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 و «اصل قانوني بودن مجازات‌ها» حكم به مجازات يا اقدام تأميني و تربيتي نبايد از ميزان و كيفيتي كه در قانون يا حكم دادگاه مشخص شده است، تجاوز كند و از آن‌جا كه انتشار حكم محكوميت كيفري مطابق بند «س» ماده 23 و بند «چ» ماده 20 و ماده 36 قانون مجازات اسلامي و تبصره آن، يكي از اقسام مجازات‌ها (مجازات تكميلي اختياري يا اجباري) مي‌باشد؛ ‌بنابراين موارد لزوم يا جواز انتشار محكوميت قطعي، همان است كه در قوانين مجاز شمرده شده است. بديهي است كه دادگاه حقوقي براي صدور حكم به مجازات اصولاً فاقد صلاحيت ذاتي است و دادگاه كيفري نيز فقط در محدوده قانون چنين اجازه‌اي دارد. قابل ذكر است اگر متهم از اتهام انتسابي تبرئه شود، انتشار حكم برائت قطعي وي مطابق ماده 512 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 انجام خواهد شد. نظریه مشورتی شماره 7/1402/913 مورخ 1402/12/28 موضوع استعلام در خصوص بررسی صلاحیت دادگاه حقوقی برای صدور حکم به انتشار رای دادگاه کیفری به منظور جبران زیان معنوی ناشی از جرم است. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و با استناد به بند «ب» ماده 9، قسمت آخر ماده 10، ماده 14 و تبصره یک آن از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، و همچنین مواد 1، 2، 3 و 10 قانون مسئولیت مدنی، دادگاه حقوقی می‌تواند در مواردی که مدعی خصوصی به آن مراجعه می‌کند، شیوه جبران زیان معنوی را تعیین کند. با این حال، بر اساس مواد 12 و 13 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و اصل قانونی بودن مجازات‌ها، حکم به مجازات باید در چارچوب قانون و حکم دادگاه باشد. انتشار حکم محکومیت کیفری به عنوان یک مجازات تکمیلی، تنها در مواردی که در قوانین مشخص شده، مجاز است و دادگاه حقوقی به طور کلی صلاحیت صدور حکم به مجازات را ندارد. در صورت تبرئه متهم، انتشار حکم برائت طبق ماده 512 قانون آیین دادرسی کیفری انجام می‌شود. تاریخ نظریه: 1402/12/28 شماره نظریه: 7/1402/913 شماره پرونده: 1402-168-913ک آیا دادگاه حقوقی در مقام رسیدگی به خواسته جبران زیان معنوی ناشی از جرم، مجاز به صدور حکم به انتشار رای دادگاه کیفری می‌باشد؟ هرچند مستفاد از بند «ب» ماده 9 و قسمت اخیر ماده 10، ماده 14 و تبصره یک این ماده از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و ماده 16 قانون پیش‌گفته با لحاظ مواد 1، 2، 3 و 10 قانون مسئولیت مدنی، در مواردی که مدعی خصوصی برای مطالبه ضرر و زیان معنوی ناشی از جرم به دادگاه حقوقی مراجعه و دعوای مذکور را در این دادگاه اقامه می‌کند، شیوه و چگونگی جبران آن (از جمله از طریق درج حکم در جراید) با مرجع قضایی است؛ با این حال مطابق مواد 12 و 13 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و «اصل قانونی بودن مجازات‌ها» حکم به مجازات یا اقدام تامینی و تربیتی نباید از میزان و کیفیتی که در قانون یا حکم دادگاه مشخص شده است، تجاوز کند و از آن‌جا که انتشار حکم محکومیت کیفری مطابق بند «س» ماده 23 و بند «چ» ماده 20 و ماده 36 قانون مجازات اسلامی و تبصره آن، یکی از اقسام مجازات‌ها (مجازات تکمیلی اختیاری یا اجباری) می‌باشد؛ ‌بنابراین موارد لزوم یا جواز انتشار محکومیت قطعی، همان است که در قوانین مجاز شمرده شده است. بدیهی است که دادگاه حقوقی برای صدور حکم به مجازات اصولاً فاقد صلاحیت ذاتی است و دادگاه کیفری نیز فقط در محدوده قانون چنین اجازه‌ای دارد. قابل ذکر است اگر متهم از اتهام انتسابی تبرئه شود، انتشار حکم برائت قطعی وی مطابق ماده 512 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 انجام خواهد شد.

موارد مرتبط 111

آرای مرتبط 38

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 18

مواد مرتبط 3

مقرراتِ مرتبط 2

دکترین 8

نکته‌های مرتبط 2

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین