Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1403/33 مورخ 1403/06/23 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #دادستان #قرار_منع_تعقیب #شاکی #تحقیق #دادسرا #بازپرس #جمع‌آوری_ادله #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #تحقیقات #ناظر #اثبات #مراجع_قضائی #بازداشت #نام #تحقیقات_مقدماتی #بازپرسی #احضار #تحقیق_از_گواهان #ضرورت #گواه #جواز #صادرکننده #رسیدگی #قضاییه #تعقیب #صورت #احراز #نظریه‌مشورتی #مصونیت #محاکمه #استماع #قضایی #بایگانی #مستنبط #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا دادسرا پیش از تجویز تعقیب مجدد، مجاز به انجام تحقیقات مقدماتی است؟

پاسخ: بله، جمع‌آوری ادله و استماع اظهارات شاکی برای کشف دلیل جدید، تعقيب مجدد متهم محسوب نمی‌شود و مجاز است.

به زبانِ ساده

پرسش درباره این بود که دادسرا برای بررسی درخواست شاکی درباره تعقیب مجدد، می‌تواند ادله را بررسی کند یا نه. متن می‌گوید جمع‌آوری ادله و شنیدن اظهارات شاکی به‌خودی‌خود تعقیب دوباره متهم نیست؛ اما بخش پایانی نظر ناقص است و نتیجه کامل آن درباره ارجاع به بازپرس در دست نیست.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ استعلام‌کننده در متن مشخص نشده است. موضوع از سوی دادستان‌ها و در پی درخواست شاکی برای تجویز تعقیب مجدد مطرح شده است.

چگونه: اداره کل حقوقی میان بررسی و گردآوری دلیل از یک سو و اقدام علیه متهم برای تعقیب مجدد از سوی دیگر تفکیک کرده است. متن ارائه‌شده پیش از بیان کامل پاسخ به پرسش ارجاع امر به بازپرس پایان می‌یابد.

چرا مهم است: این نظر برای دادسراها و شاکیانِ درخواست‌کننده تعقیب مجدد مهم است، چون مرز بررسی ادله و تعقیب دوباره متهم را توضیح می‌دهد.

قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی کیفری، ماده ۲۷۸.

مفاهیمِ حقوقی: منع تعقیب، تعقیب مجدد، کشف ادله جدید، درخواست دادستان، تجویز دادگاه، استماع اظهارات شاکی، جمع‌آوری ادله

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا دادسرا پس از درخواست تعقیب مجدد می‌تواند از گواهان تحقیق و ادله را جمع‌آوری کند؟

بله؛ استماع اظهارات شاکی و جمع‌آوری ادله، از جمله استعلام درباره وجود ادله، تعقیب مجدد متهم محسوب نمی‌شود.

تعقیب مجدد متهم در چه صورتی ممکن است؟

با کشف ادله جدید، درخواست دادستان و تجویز دادگاه، مطابق متن.

آیا می‌توان متهم را پیش از فراهم بودن شرایط قانونی تعقیب مجدد احضار یا بازداشت کرد؟

متن موجود ناقص است و پاسخ کامل را نشان نمی‌دهد؛ فقط می‌گوید تعقیب مجدد شامل اقداماتی مانند احضار، جلب، بازرسی، صدور قرار تأمین و بازداشت است.

کلیدواژه‌ها: تعقیب مجدد، دادسرا، تحقیقات مقدماتی، قرار منع تعقيب، ادله جدید

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : بعضاً دادستان‌ها پيرو درخواست شاكي مبني بر تجويز تعقيب مجدد موضوع ماده 278 قانون آيين دادرسي كيفري، بررسي ادله ابرازي شاكي؛ اعم از تحقيق از گواهان، خارج‌نويسي پرونده استنادي و ... را به شعبه بازپرسي (مرجع صادر‌كننده قرار منع تعقيب) محول مي‌كنند. 1- آيا پيرو درخواست شاكي مبني بر تجويز تعقيب مجدد، دادسرا مجاز به انجام تحقيقات (مثلاً احضار و تحقيق از گواهان تعرفه شده شاكي و ...) است و يا اين‌كه ضرورت دارد شاكي دلايل خود را (مثلاً در قالب شهادت‌نامه رسمي يا عادي، اظهارات گواه در پرونده ديگر و ...) ضميمه درخواست خود كند؟ 2- در فرض جواز دادسرا جهت انجام تحقيقات، آيا دادستان مجاز به ارجاع امر به بازپرس به عنوان صادركننده قرار منع تعقيب مي‌باشد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : 1 و 2- اولاً، مصونيت متهم از تعقيب مجدد به عنوان يك قاعده آمره پذيرفته شده است و استثناي آن كشف ادله جديد است؛ اما منع مذكور تنها ناظر به تعقيب متهم است و شامل مواردي نظير استماع اظهارات شاكي و جمع‌‌آوري ادله از جمله استعلام وجود يا عدم وجود ادله‌اي بر اثبات وقوع بزه، از مراجع ذي‌ربط نمي‌شود. در واقع اين اقدامات با كشف ادله جديد ملازمه دارد و به معني تعقيب مجدد متهم نيست. منظور از تعقيب مجدد متهم كه با وجود شرايط قانوني (يعني كشف ادله جديد و درخواست دادستان و تجويز دادگاه) مورد نظر قانونگذار قرار گرفته اين است كه مراجع قضايي نمي‌توانند نسبت به احضار، جلب، بازرسي، صدور قرار تأمين، بازداشت و محاكمه و نظاير آنها اقدام كنند؛ بنابراين در فرض استعلام با لحاظ ماده 278 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 در غير موارد تعقيب كه بيان شد، مقام قضايي ذي‌ربط با ارجاع دادستان، نسبت به جمع‌آوري ادله اقدام مي‌كند و سپس در صورتي كه دادستان ادله جديد را براي تعقيب مجدد متهم كافي دانست، حسب مورد تعقيب را تجويز يا از دادگاه تقاضاي تجويز تعقيب مجدد مي‌كند. در غير اين صورت چون تعقيبي صورت نپذيرفته است، صدور قرار منع تعقيب منتفي بوده و دادستان بايد دستور بايگاني كردن پرونده را صادر كند. ثانياً، مستنبط از ماده 278 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 در صورتي كه به علت فقدان يا عدم كفايت دليل، قرار منع تعقيب صادر و قطعي شده و پس از آن دليل جديدي عليه متهم كشف شود، دادستان بايد احراز كند آنچه با نام «دليل» كشف و ارائه شده است از اعتبار كافي و مؤثر به عنوان «دليل» برخوردار است و اين دليل در جريان تحقيقات مقدماتي دادسرا كه به صدور قرار منع تعقيب منتهي شده اسـت، مـورد رسيـدگي قرار نگرفتـه اسـت. با احراز اين دو امـر، براي يك بار ديگر با نظر دادستان تعقيب آغاز مي‌شود و برابر قسمت اخير ماده 76 قانون پيش‌گفته كه مؤيد امكان ارجاع موردي تحقيق به بازپرس است، دادستان مي‌تواند تحقيق از شهودي را كه اظهارات ايشان براي روشن شدن موضوع ضروري است، از بازپرس تقاضا كند. نظریه مشورتی شماره 7/1403/33 مورخ 1403/06/23 موضوع استعلام درباره امکان تجویز تعقیب مجدد در شرایطی است که شاکی ادله جدیدی ارائه می‌دهد، با استناد به ماده 278 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این پرسش‌ها بیان می‌کند که مصونیت متهم از تعقیب مجدد تنها شامل اقداماتی مانند احضار، جلب و محاکمه است. دادسرا می‌تواند بدون نیاز به ضمیمه کردن دلایل شاکی به درخواست او، تحقیقات و جمع‌آوری ادله جدید را انجام دهد. همچنین، اگر ادله جدید کشف شود، دادستان می‌تواند با بررسی اعتبار و کفایت این ادله، تعقیب مجدد را تجویز کند و برای این منظور، تحقیق از شهود را به بازپرس واگذار کند. بنابراین، جمع‌آوری ادله جدید توسط دادسرا به معنای تعقیب مجدد متهم نیست و اگر ادله کافی نباشد، صدور قرار منع تعقیب منتفی خواهد بود. تاریخ نظریه: 1403/06/23 شماره نظریه: 7/1403/33 شماره پرونده: 1403-168-33ک 1 و 2- اولاً، مصونیت متهم از تعقیب مجدد به عنوان یک قاعده آمره پذیرفته شده است و استثنای آن کشف ادله جدید است؛ اما منع مذکور تنها ناظر به تعقیب متهم است و شامل مواردی نظیر استماع اظهارات شاکی و جمع‌‌آوری ادله از جمله استعلام وجود یا عدم وجود ادله‌ای بر اثبات وقوع بزه، از مراجع ذی‌ربط نمی‌شود. در واقع این اقدامات با کشف ادله جدید ملازمه دارد و به معنی تعقیب مجدد متهم نیست. منظور از تعقیب مجدد متهم که با وجود شرایط قانونی (یعنی کشف ادله جدید و درخواست دادستان و تجویز دادگاه) مورد نظر قانونگذار قرار گرفته این است که مراجع قضایی نمی‌توانند نسبت به احضار، جلب، بازرسی، صدور قرار تامین، بازداشت و محاکمه و نظایر آنها اقدام کنند؛ بنابراین در فرض استعلام با لحاظ ماده 278 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در غیر موارد تعقیب که بیان شد، مقام قضایی ذی‌ربط با ارجاع دادستان، نسبت به جمع‌آوری ادله اقدام می‌کند و سپس در صورتی که دادستان ادله جدید را برای تعقیب مجدد متهم کافی دانست، حسب مورد تعقیب را تجویز یا از دادگاه تقاضای تجویز تعقیب مجدد می‌کند. در غیر این صورت چون تعقیبی صورت نپذیرفته است، صدور قرار منع تعقیب منتفی بوده و دادستان باید دستور بایگانی کردن پرونده را صادر کند. ثانیاً، مستنبط از ماده 278 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در صورتی که به علت فقدان یا عدم کفایت دلیل، قرار منع تعقیب صادر و قطعی شده و پس از آن دلیل جدیدی علیه متهم کشف شود، دادستان باید احراز کند آنچه با نام «دلیل» کشف و ارائه شده است از اعتبار کافی و موثر به عنوان «دلیل» برخوردار است و این دلیل در جریان تحقیقات مقدماتی دادسرا که به صدور قرار منع تعقیب منتهی شده است، مورد رسیدگی قرار نگرفته است. با احراز این دو امر، برای یک بار دیگر با نظر دادستان تعقیب آغاز می‌شود و برابر قسمت اخیر ماده 76 قانون پیش‌گفته که موید امکان ارجاع موردی تحقیق به بازپرس است، دادستان می‌تواند تحقیق از شهودی را که اظهارات ایشان برای روشن شدن موضوع ضروری است، از بازپرس تقاضا کند.

موارد مرتبط 33

آرای مرتبط 1

نظریات مشورتی 23

مواد مرتبط 1

دکترین 8

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین