نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/1403/394 مورخ 1403/06/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
استعلام :
به موجب ماده 18 آييننامه اجرايي قانون نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب 1399/6/18 در مواردي كه محكومعليه، داراي محكوميتهاي مالي متعدد باشد كه محكومله آنها واحد است، صدور حكم اعسار يا تقسيط محكومبه در مورد يكي از محكوميتها نسبت به احكام ديگر بين آن دو شخص نيز جاري خواهد بود؛ بر اساس حكم اين ماده، در چنين مواردي طرح دعواي اعسار نسبت به محكوميتهاي ديگر فاقد توجيه بوده و قابليت استماع ندارد». در همين زمينه خواهشمند است به پرسشهاي زير پاسخ دهيد: اولاً، مقصود از مفاد اين ماده چيست؟ آيا در دعاوي حقوقي ديگر، نيازي به تنظيم دادخواست اعسار نيست و يا آنكه طرح دعواي اعسار امكانپذير است و بايد با در نظر گرفتن شرايط اعسار اوليه، نحوه اجراي دادخواستهاي اعسار ديگر مانند زمان پرداخت اقساط مد نظر قرار گيرد؟ ثانياً، آيا مفاد اين ماده صرفاً در دعاوي حقوقي قابليت اجرا دارد و يا آنكه صدور حكم اعسار در پروندههاي حقوقي به پروندههاي كيفري مانند محكوميت به رد مال نيز قابل تسري است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، ب. ت. ب. حكم مقرر در ماده 18 آييننامه اجرايي نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب 18/6/1399، چنانچه محكومعليه داراي محكوميتهاي متعدد به نفع محكومله واحد باشد، در صورت اثبات اعسار وي در خصوص يكي از محكوميتها، چنين شخصي به طريق اولي نسبت به ديگر محكوميتها نيز معسر است؛ زيرا هرگاه قادر به پرداخت دين (محكومبه) موضوع حكم اعسار نباشد، قادر به پرداخت ديون ديگر كه مازاد بر آن است، نيز نميباشد و از آنجا كه محكومله واحد است، طرح دعواي ديگر اعسار به دليل استماع دفاعيات وي (محكومله) در دعواي اعسار اول، امري عبث است؛ مگر آنكه محكومعليه مدعي حدوث وضعيت جديد مالي براي خود باشد و به عبارت ديگر، تعديل در حكم تقسيط قبلي را خواستار شود. ثانياً، همانگونه كه آورده شد، چنانچه مقصود از طرح دعواي اعسار، تعديل حكم اعسار نباشد، طرح مجدد دعواي يادشده امري عبث بوده و وفق بند 7 ماده 84 ناظر بر ماده 89 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 قرار رد دعوا صادر خواهد شد. ثالثاً، ب. ت. ب. ماده 22 قانون نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب 1394 و تبصره ماده 537 و ماده 540 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392، مفاد ماده 18 آييننامه اجرايي قانون نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب 18/6/1399، در خصوص محكوميت به رد مال و ديگر محكوميتهاي مالي احكام كيفري؛ جز محكوميت به پرداخت جزاي نقدي نيز جاري است.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/394 مورخ 1403/06/27
موضوع استعلام به تفسیر ماده 18 آییننامه اجرایی قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 18 شهریور 1399 مربوط میشود. سوالات مطرح شده شامل این است که آیا در دعاوی حقوقی دیگر نیازی به تنظیم دادخواست اعسار وجود دارد و آیا مفاد این ماده فقط در دعاوی حقوقی قابل اجرا است یا به پروندههای کیفری نیز تعمیم مییابد. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که اگر اعسار م. ع. د. یکی از محکومیتها ثابت شود، او به طریق اولی در دیگر محکومیتها نیز معسر محسوب میشود و نیازی به طرح دعوای اعسار جدید نیست، مگر اینکه م. ع. ادعای وضعیت مالی جدیدی داشته باشد. همچنین، مفاد ماده 18 به محکومیتهای مالی در احکام کیفری نیز تعمیم مییابد، به جز محکومیت به پرداخت جزای نقدی.
تاریخ نظریه: 1403/06/27
شماره نظریه: 7/1403/394
شماره پرونده: 1403-26-394ح
به موجب ماده 18 آییننامه اجرایی قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1399/06/18 در مواردی که محکومعلیه، دارای محکومیتهای مالی متعدد باشد که محکومله آنها واحد است، صدور حکم اعسار یا تقسیط محکومبه در مورد یکی از محکومیتها نسبت به احکام دیگر بین آن دو شخص نیز جاری خواهد بود؛ بر اساس حکم این ماده، در چنین مواردی طرح دعوای اعسار نسبت به محکومیتهای دیگر فاقد توجیه بوده و قابلیت استماع ندارد».
اولاً، ب. ت. ب. حکم مقرر در ماده 18 آییننامه اجرایی نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1399/06/18، چنانچه م. ع. دارای محکومیتهای متعدد به نفع محکومله واحد باشد، در صورت اثبات اعسار وی در خصوص یکی از محکومیتها، چنین شخصی به طریق اولی نسبت به دیگر محکومیتها نیز معسر است؛ زیرا هرگاه قادر به پرداخت دین (محکومبه) موضوع حکم اعسار نباشد، قادر به پرداخت دیون دیگر که مازاد بر آن است، نیز نمیباشد و از آنجا که محکومله واحد است، طرح دعوای دیگر اعسار به دلیل استماع دفاعیات وی (محکومله) در دعوای اعسار اول، امری عبث است؛ مگر آنکه م. ع. مدعی حدوث وضعیت جدید مالی برای خود باشد و به عبارت دیگر، تعدیل در حکم تقسیط قبلی را خواستار شود.
ثالثاً، ب. ت. ب. ماده 22 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 و تبصره ماده 537 و ماده 540 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، مفاد ماده 18 آییننامه اجرایی قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1399/06/18، در خصوص محکومیت به رد مال و دیگر محکومیتهای مالی احکام کیفری؛ جز محکومیت به پرداخت جزای نقدی نیز جاری است.
موارد مرتبط 46
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
(1)- اثر عدم ابلاغ رای تصحیحی به محکوم علیه بر تجدیدنظرخواهی وی (2)-مطالبه حصه ثمن مربوط به زمان تنظیم سند (3)- ضمانت اجرای تأخیر در پرداخت دیون نقدی مربوط به قرارداد
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رددعوی نخستین م
-
رأی
هماستناد
درخواست تسلیم ملک به استناد قرارداد عادی فروش سرقفلی
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان صادر و اعلام می دارد د
-
رأی
هماستناد
درخواست تخلیه در اجاره مشمول قانون 1376
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
رفع موانع استماع دعوی در مرحله تجدیدنظر
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی صادر و اعلام می گردد
-
رأی
هماستناد
تاثیر ملی شدن بانک ها بر مطالبه سهام خوانده دعوی مطالبه سهام بانک ها
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرطِ رسیدگی به دعوایِ جلب ثالث
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
فرجامخواهی توسط وکیل پایه دو
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت عقد بیع در صورت فزونی هزینه انجام شرط توسط فروشنده از ثمن قرارداد - قلمرو ایراد اعتبار امر مختومه
مواد 89 و 88 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه بدوی به شماره 732 - 89 - 8
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح در دعاوی ناشی از قراردادها
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی وهمچنین مواد 11 - 13 - 26 - 97 قانون مذکور
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم درج نام متعهد له در سفته
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان صادر و اعلام می دارد ق
-
رأی
هماستناد
احراز اعتبار امر مختومه در خصوص قرار
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه وجه اوراق مشارکت مفقودشده
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان صادر و اعلام می نماید
-
رأی
هماستناد
الزام به اخذ پایان کار علی رغم محکومیت خوانده به رفع تخلف شهرداری توسط کمیسیون ماده 100
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به بند 4 ماده 84 آن
-
رأی
هماستناد
اثر انتقال مورد قرارداد به شخص ثالث
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نقض رای بدوی در دعوای خسارت عیوب ساختمان به دلیل مسئولیت قانونی سازندگان و اعاده جهت رسیدگی ماهوی
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای احراز عدم وقوع بیع
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی توسط مدیر تصفیه شرکت
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط صحت عقد رهن
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به بند 4 ماده 84 قانون اشعاری قرار رد
-
رأی
هماستناد
شرایط دعوای اعتراضِ ثالث
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
ملاک ذینفع بودن در دعوای حقوقی
ماده 89 از قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوا صادر و اعلام می گردد
-
رأی
هماستناد
دعوای ابطال رأی داور به دلیل مغایرت با نظریه کارشناس
قانون آیین دادرسی مدنی و لحاظ ماده 89
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی تقابلخوانده قراردادن دایره اجرائیات ثبت در دعوای ابطال سندرسمیخوانده دعوی ابطال سند رسمی انتقال اجرایی
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی ناظر بربند 4 ماده 84 از همین قانون قرار رد
-
رأی
هماستناد
شرط احراز سمت وکیل
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوی خلع ید در فرض عدم مالکیت رسمی
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوا صادر و اعلام می دارد
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به مطالبه فوق العاده شغل خدمت خارج از کشور
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای خلع ید از ملک موروثی
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به ایشان قرار رد دعوی صادرو اعلام می
-
رأی
هماستناد
(1)- مرجع صالح رسیدگی به دعوی موت فرضی (2)- نوع صلاحیت دادگاه خانواده نسبت به دادگاه حقوقی
قانون آیین دادرسی مدنی و با رعایت ماده 89
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوای اعتراض به تصمیم عدم قابلیت افراز
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای تعیین مبلغ حدودی خواسته در لوایح ضمیمه دادخواست
مواد 89 و 348 و 358 ازقانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته قراررددعوی
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای تعارض ستون خواسته و متن دادخواست
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
قانون حاکم در دعاوی مطالبه دیه ناشی از تصادفات رانندگی
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای کسر مساحت آپارتمان
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی قراررد دعوی صادر و اعلام می گردد رای صادره
-
رأی
هماستناد
مطالبه اجرت المثل ملک تملک شده در اجرای برنامه های عمومی و عمرانی دولت
مواد 89 و 197 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح در رسیدگی به اعتراض ثالث به رای داوری
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به بند ماده 84 قانون اشغاری قرار رد د
-
رأی
هماستناد
درخواست ابطال رای داور به دلیل استعفای یکی از داوران
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شخصیت حقوقی شعب بانک
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتبار امر مختومه در دعوای الزام به تمکین
قانون آیین دادرسی مدنی و با رعایت ماده 89
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی تغییر نام در سند سجلی
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی مطروحه را صادر و اعلام می نما
-
رأی
هماستناد
نقض حکم بدوی در تجدیدنظر: رد دعوی فک رهن، الزام به تنظیم سند و مطالبه خسارات قراردادی
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی به طرفیت خوانده سوم را صادر و
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم ارایه دلیل مثبت سمت
ماده 89 قانون آیین دادرسی مدنی ناظر بر بند 5 ماده 84 قانون مذکور قرار رد
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2484 مورخ 1397/09/10
ماده 89 قانون آیین دادرسی در امور مدنی قرار رد دعوای خواهان صادر می شود و
مواد مرتبط 2
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 540 — قانون آیین دادرسی کیفری
ماده 540 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 89 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 89 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
دکترین 3
-
مقاله
هماستناد
ب - پرونده هایی که ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های
ماده 540 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
نظام الگو و هدایتگر — مقررات آن در مواردی چون صلاحیت ابلاغ
ماده 540 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
نظام الگو و هدایتگر — مقررات آن در مواردی چون صلاحیت ابلاغ
ماده 540 ق.آ.د.ک
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
