پرسش: آیا اجرای احکام پس از اجرای حکم، تکلیفی برای وصول هزینههای دادرسی دارد و پرونده باید مفتوح بماند؟
پاسخ: بله، اجرای احکام مکلف است هزینههای دادرسی را وصول کند و در صورت عدم پرداخت، میتواند اموال محکومعلیه را به میزان هزینه دادرسی توقیف نماید.
به زبانِ ساده
پرسش درباره هزینه دادرسی پرداختنشده پس از صدور حکم بود. نظر میگوید اجرای احکام باید پس از اخطار به خواهان، در صورت شناسایی اموال، به اندازه هزینه دادرسی مال توقیف کند و مبلغ را بگیرد؛ برای این کار اجراییه لازم نیست.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسشکننده و طرفین پرونده در متن مشخص نیستند.
چگونه: در پاسخ به استعلام، نظر پیشین اداره کل حقوقی نیز یادآوری شده و تکلیف اجرای احکام در صورت پرداختنکردن هزینه پس از اخطار بیان شده است.
چرا مهم است: این نظر برای خواهانها و واحدهای اجرای احکام درباره شیوه وصول هزینه دادرسی پرداختنشده راهنماست.
قوانینِ مرتبط: قانون مشخصی در متن برای این حکم نام برده نشده است؛ نظریه مشورتی شماره ۴۴۸/۱۴۰۳/۷ مورخ ۱۳/۶/۱۴۰۳ نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
آیا اجرای احکام پس از صدور حکم باید هزینه دادرسی پرداختنشده را وصول کند؟
بله؛ وصول هزینه دادرسی پس از صدور حکم تکلیف اجرای احکام است و به صدور اجراییه نیاز ندارد.
اگر خواهان پس از اخطار هزینه را نپردازد، اجرای احکام چه میکند؟
در صورت شناسایی اموال، به میزان هزینه دادرسی آنها را توقیف و هزینه را وصول میکند.
آیا برای نپرداختن هزینه دادرسی ضمانت اجرای خاصی پیشبینی شده است؟
خیر؛ طبق متن، ضمانت اجرای خاصی در قانون پیشبینی نشده است.
کلیدواژهها: اجرای احکام، هزینه دادرسی، توقیف اموال، وصول حقوق دولتی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
آيا چنانچه اصل حكم اجر شود اجراي احكام تكليفي به هزينههاي دادرسي مراحل بدوي وصول نشده دارد يا خير؟ اگر تكليفي ندارد پرونده بلااقدام بايد بايگاني شود يا بايد براي وصول حقوق دولتي مفتوح باشد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
همانگونه كه در نظريه مشورتي شماره 448/1403/7 مورخ 13/6/1403 به آن مرجع اعلام شده است، وصول هزينه دادرسي پس از صدور حكم، تكليف اجراي احكام دادگاه است و نيازي به صدور اجراييه ندارد؛ اما از آنجا كه كه پرداخت هزينه دادرسي از سوي خواهان بدوي مستلزم اخطار براي پرداخت هزينه معين شده از سوي دادگاه است، چنانچه وي پس از اخطار هزينه را پرداخت نكند، اجراي احكام مكلف است در صورت شناسايي اموال به ميزان هزينه دادرسي آن را توقيف و هزينه را وصول كند. شايسته ذكر است در قانون، ضمانت اجراي خاصي در مورد استنكاف از پرداخت هزينه يادشده پيشبيني نشده و اجراي احكام مكلف است در صورت شناسايي اموال، به ميزان هزينه دادرسي، اموال را توقيف و هزينه را وصول كند.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/471 مورخ 1403/10/01
موضوع استعلام مربوط به وظیفهاجرای احکام در خصوص هزینههای دادرسی پس از صدور حکم است. پرسش این است که آیا اجرای احکام موظف به وصول هزینههای دادرسی مراحل بدوی است و در صورت عدم پرداخت، آیا پرونده باید بایگانی شود یا حقوق دولتی باید باز بماند. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به شماره 448/1403/7 مورخ 1403/06/13 اعلام کرده است که وصول هزینه دادرسی پس از صدور حکم، وظیفه اجرای احکام دادگاه است و نیازی به صدور اجراییه ندارد. همچنین، اگر خواهان بدوی پس از اخطار هزینه را پرداخت نکند، اجرای احکام موظف است در صورت شناسایی اموال، به میزان هزینه دادرسی، آنها را توقیف و هزینه را وصول کند. لازم به ذکر است که قانون ضمانت اجرای خاصی برای عدم پرداخت هزینه دادرسی پیشبینی نکرده است.
تاریخ نظریه: 1403/10/01
شماره نظریه: 7/1403/471
شماره پرونده: 1403-3/1-471ح
همانگونه که در نظریه مشورتی شماره 448/1403/7 مورخ 1403/06/13 به آن مرجع اعلام شده است، وصول هزینه دادرسی پس از صدور حکم، تکلیف اجرای احکام دادگاه است و نیازی به صدور اجراییه ندارد؛ اما از آنجا که که پرداخت هزینه دادرسی از سوی خواهان بدوی مستلزم اخطار برای پرداخت هزینه معین شده از سوی دادگاه است، چنانچه وی پس از اخطار هزینه را پرداخت نکند، اجرای احکام مکلف است در صورت شناسایی اموال به میزان هزینه دادرسی آن را توقیف و هزینه را وصول کند. شایسته ذکر است در قانون، ضمانت اجرای خاصی در مورد استنکاف از پرداخت هزینه یادشده پیشبینی نشده و اجرای احکام مکلف است در صورت شناسایی اموال، به میزان هزینه دادرسی، اموال را توقیف و هزینه را وصول کند.