پرسش: در صورت فوت وثیقهگذار پیش از اجرای ماده ۱۴۰ قانون آیین دادرسی کیفری، تکلیف وثیقه چیست؟
پاسخ: تعهد وثیقهگذار قائم به شخص اوست و با فوت وی ساقط میشود؛ لذا وثیقه ضبط نمیشود و ورثه میتوانند درخواست رفع بازداشت کنند.
به زبانِ ساده
موضوع، سرنوشت وثیقه پس از فوت وثیقهگذار، پیش از اجرای ماده ۱۴۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۷۸ است. نظریه میگوید تعهد شخصی وثیقهگذار با فوت او از بین میرود و ورثه را نمیتوان به معرفی متهم ملزم کرد؛ متن، امکان درخواست رفع بازداشت از وثیقه را برای ورثه بیان میکند.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه است؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده و ورثه وثیقهگذار و متهم اشخاص مرتبط با پرسشاند.
چگونه: پرسش درباره فوت وثیقهگذار پیش از اعمال ماده ۱۴۰ و امکان دسترسی به متهم مطرح شد. نظریه با شخصی دانستن تعهد وثیقهگذار، سقوط تعهد با فوت و امکان درخواست رفع بازداشت از سوی ورثه را مطرح کرد.
چرا مهم است: این نظریه برای ورثه وثیقهگذار و مراجع قضایی در تعیین تکلیف وثیقه پس از فوت او کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۱۴۰ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب ۱۳۷۸.
مفاهیمِ حقوقی: وثیقه، وثیقهگذار، ضبط وثیقه، رفع بازداشت از سند، فوت وثیقهگذار، تعهد شخصی، معرفی متهم
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر وثیقهگذار پیش از اعمال ماده ۱۴۰ فوت کند، وثیقه ضبط میشود؟
طبق متن، اگر فوت پیش از اعمال ماده ۱۴۰ باشد، وثیقه آزاد میشود.
آیا ورثه میتوانند درخواست رفع بازداشت از وثیقه را بدهند؟
بله، میتوانند چنین درخواستی ارائه دهند.
کلیدواژهها: وثیقه، فوت وثیقهگذار، ضبط وثیقه، رفع بازداشت، تعهد قائم به شخص
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/93/114 مورخ 1393/01/30
خ. م.:
موضوع این استعلام مربوط به وضعیت وثیقه در صورتفوتوثیقهگذار پیش از اجرای ماده 140 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب 1378 است. سوال این است که آیا در این شرایط وثیقه ضبط میشود و آیا ورثه میتوانند درخواست رفع بازداشت از سند و وثیقه را داشته باشند یا خیر. بر اساس نظریه مشورتی شماره 114/93/7 مورخ 1393/01/30 از اداره کل حقوقی قوه قضائیه، با فوت وثیقهگذار، تعهد او برای معرفی متهم به مرجع قضایی که به شخص او وابسته است، از بین میرود و ورثه نمیتوانند به معرفی متهم ملزم شوند. بنابراین، اگر فوت وثیقهگذار پیش از اجرای ماده 140 رخ دهد و تخلف او در زمان حیاتش اثبات شده باشد، وثیقه آزاد میشود و ورثه میتوانند درخواست رفع بازداشت از سند و وثیقه را ارائه دهند.
شماره پرونده 1416 - 1/168 - 92
سوال
در صورتی که قبل از اعمال ماده 140 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری، چنانچه وثیقه گذار فوت نماید و دسترسی به م. ع. مقدور نباشد آیا وثیقه ضبط خواهد شد یا خیر در صورت عدم ضبط آیا با تقاضای ورثه از سند و وثیقه مزبور رفع بازداشت به عمل خواهد آمد یا خیر؟
نظریه شماره 114/93/7 - 30/1/1393
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه
بنا به نظر فقهای امامیه با فوت کفیل در امور مدنی تعهد وی ساقط میشود، زیرا تعهد ناشی از کفالت، قائم به شخص کفیل است و حاضر نمودن مکفول احتیاج به اطلاعات لازم راجع به مکفول دارد و تعهد مزبور نیز حق مالی مستقیماً برای مکفولٌله ایجاد نمی کند تا با فوت کفیل، دین او به ارث برعهده ورثه قرار گیرد. در فرض سوال تعهد وثیقه گذار مبنی بر حاضر نمودن متهم نزد مرجع قضائی، مشابه تعهد کفیل است. ولی همان طور که در صدر نظریه مشورتی 7184 مورخ 30/1/1382 این اداره ک-ل بیان شده است تعهد وثیقهگذار مبنی بر معرفی مت-هم به مرجع قضائی قائم به شخص اوست که متهم را میشناخته و اطلاعات لازم را از وی داشته است و به ورثه وی منتقل نمیشود به همین جهت ورثه را نمیتوان به معرفی متهم مکلف نمود. لذا چنانچه فوت وثیقهگذار قبل از اعمال ماده 140 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب 1378 و ثبوت تخلف وی در زمان حیاتش، واقع شده باشد، ب. ت. ب. این که ماهیت وثیقه قضایی به شرحی که گفته شد متفاوت از رهن مدنی بوده و مورد وثیقه، گرو بدهی وثیقهگذار نبوده و تعهد وی نیز به حاضر نمودن متهم با فوت وی ساقط گردیده (چون قائم به شخص وی بوده است) لذا وثیقه فک میشود. ضمناً از کلیه نظریه های قبلی مغایر عدول شده است.
#
نظریههای مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه