پرسش: تأثير عفو بر اجرای مجازات اشد در تعدد جرائم چیست؟
پاسخ: از آنجا که عفو از موارد اجرای مجازات است، در صورت شمول عفو نسبت به مجازات اشد، موجب قانونی جهت اجرای مجازات اشد بعدی وجود ندارد.
به زبانِ ساده
عفو و آزادی مشروط در این نظر از موارد اجرای مجازات شمرده شدهاند. اگر عفو شامل مجازات اشد باشد، مجازات اشد بعدی اجرا نمیشود؛ اما اگر عفو فقط بخشی از مجازات را شامل شود، باقیمانده مجازات اشد باید اجرا شود.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین یا پرسشکننده در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به تبصره ۳ ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی، عفو و آزادی مشروط را از موارد اجرای مجازات دانسته و اثر عفو بر مجازات اشد را بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای مراجع اجرای احکام و محکومان در تعیین اثر عفو بر ترتیب اجرای مجازاتها مفید است.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، تبصره ۳ ماده ۲۵.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
عفو وآزادي مشروط، از موارد اجراي مجازات است؛ كما اين كه مطابق تبصره 3 ماده 25 قانون مجازات اسلامي1392 در عفو و آزادي مشروط، اثر تبعي محكوميت پس از گذشت مدتهاي فوق از زمان عفو يا اتمام آزادي مشروط رفع ميشود بنابراين درصورت شمول عفو نسبت به مجازات اشد چون عفو از موارد اجراء مجازات است، موجب قانوني جهت اجراي مجازات اشد بعدي وجود ندارد. در صورت شمول عفو نسبت به بخشي از مجازات، باقي مانده مجازات اشد اجراء ميشود
نظریه مشورتی شماره 7/95/1297 مورخ 1395/06/02
موضوع استعلام درباره وضعیت اجرای مجازات فرد محکومشدهای است که به دلیل دو اتهام، یکی خیانت در امانت با حکم سه سال حبس و دیگری جعل با حکم دو سال حبس، محکوم شده است. سوال این است که آیا ب. ت. ب. بهرهمندی محکوم از عفو سال 95، آیا مجازات مربوط به اتهام جعل پس از عفو قابل اجرا است یا خیر. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که عفو و آزادی مشروط از موارد اجرای مجازات محسوب میشوند. طبق تبصره 3 ماده 25 قانون مجازات اسلامی 1392، اثر تبعی محکومیت پس از گذشت مدتهای مقرر از زمان عفو یا اتمام آزادی مشروط رفع میشود. بنابراین، اگر عفو شامل مجازات اشد باشد، هیچ قانونی برای اجرای مجازات اشد بعدی وجود ندارد. اما اگر عفو فقط شامل بخشی از مجازات باشد، باقیمانده مجازات اشد قابل اجرا خواهد بود.
تاریخ نظریه: 1395/06/02
شماره نظریه: 7/95/1297
شماره پرونده: 909-1/186-95
احتراماً این مرجع دارای یک فقره پرونده م. ب. که محکومٌعلیه آن بابت دو فقره اتهام
1- خیانت در امانت به مدت سه سال حبس و
2- بابت اتهام جعل به مدت دو سال محکوم گردیده است و طبق ماده 134 ق.م.ا مصوب 92 مجازات اشد (اتهام خیانت در امانت سه سال حبس) قابل اجرا م. ب. و ب. ت. ب. اینکه محکومٌعلیه مشمول عفو سال 95به مناسبت حضرت زهرا (ع) و روز 12 فرودین روز جمهوری اسلامی ایران گردیده است آیا مجازات بعدی محکومٌعلیه (اتهام جعل به مدت دو سال حبس) قابل اجرا م. ب. یا اینکه مجازات اشد حتی در صورت عفو اجرا شده محسوب میگردد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: