نظر مشورتی 7/95/1516 مورخ 1395/06/29 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص تحقیقات مقدماتی جرایم افراد زیر 15 سال و تعیین سن قانونی بر اساس قوانین آیین دادرسی کیفری و مجازات اسلامی با

اولا با عنايت به اصل 17 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران اصلاحي 1368 و ماده 304 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدي و ماده يك قانون حمايت از كودكان و نوجوانان مصوب 25/9/1381 و مواد 88 و 89 قانون مجازات اسلامي 1392، منظور از "پانزده سال" در تبصره يك ماده 285 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدي، "پانزده سال تمام هجري شمسي" است و تفاوتي از اين حيث بين دختران و پسران وجود ندارد. ثانيا ب. ت. ب. مقررات قسمت اخير ماده 285 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدي، تحقيقات مقدماتي جرايم افراد 15 تا 18 سال به جز جرايم موضوع مواد 306 و 340 اين قانون در دادسراي ويژه نوجوانان صورت ميگيرد و با عنايت به تبصره يك ماده 285 قانون مذكور، تحقيقات مقدماتي تمامي جرايم افراد زير 15 سال به وسيله دادگاه اطفال و نوجوانان به عمل ميآيد. در فرض سؤال، مرتكب جرم آدمربايي، فرد زير پانزده سال است و جرم ارتكابي وي نيز با تطبيق مجازات قانوني آن (كه در ماده 621 قانون مجازات اسلامي 1375 مقرر گرديده است)، با شاخصهاي ماده 19 قانون مجازات اسلامي 1392 و تبصرههاي آن، جرم تعزيري درجه 3 محسوب ميشود كه با عنايت به مواد 302 و 315 و لحاظ تبصره يك ماده 285 قانون صدرالذكر بايد به طور مستقيم در دادگاه كيفري يك، ويژه رسيدگي به جرايم نوجوانان مورد رسيدگي قرار گيرد. نظریه مشورتی شماره 7/95/1516 مورخ 1395/06/29 موضوع استعلام به تفسیر سن قانونی در ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری و بررسی تفاوت احتمالی بین دختران و پسران در رسیدگی به جرایم می‌پردازد. سوال این است که آیا سن 15 سال در این ماده و تبصره مربوطه به تقویم شمسی یا قمری اشاره دارد؟ و اگر فردی به سن بلوغ (15 سال قمری) رسیده باشد اما هنوز به 15 سال شمسی نرسیده باشد، آیا باید اتهامات او در دادگاه کیفری بررسی شود یا خیر؟ در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه تصریح می‌کند که منظور از سن 15 سال در این ماده، 15 سال کامل هجری شمسی است و هیچ تفاوتی بین دختران و پسران وجود ندارد. همچنین، تحقیقات مقدماتی جرایم افراد 15 تا 18 سال در دادسرای ویژه نوجوانان انجام می‌شود و جرایم افراد زیر 15 سال در دادگاه اطفال و نوجوانان مورد رسیدگی قرار می‌گیرد. در فرض سوال، ب. ت. ب. اینکه فرد مرتکب جرم آدم‌ربایی زیر 15 سال است و بر اساس قوانین مربوطه، این جرم به عنوان تعزیری درجه 3 شناخته می‌شود، باید به طور مستقیم در دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان بررسی شود. تاریخ نظریه: 1395/06/29 شماره نظریه: 7/95/1516 شماره پرونده: 1020-1/168-95 مطابق ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری تحقیقات مقدماتی جرائم افراد 15 تا 18 سالدر دادسرا به عمل می آید و مطابق تبصره 1 ماده مرقوم تحقیقات مقدماتی تمامی جرائم افراد زیر 15 سال به طور مستقیم در دادگاه اطفال و نوجوانان به عمل می آید سوال: منظور قانونگذار از 15 سال تا 18 سال در صدر ماده و نیز 15 سال در تبصره مرقوم شمسی م. ب. یا قمری؟ و آیا تفاوتی بین دختر و پسر وجود دارد یا خیر؟ فی المثل چنانچه پسری به سن بلوغ(15 سال تمام قمری) رسیده ولکن به سن 15 سال تمام شمسی نرسیده مرتکب جرمی مثل آدم ربایی شود آیا رسیدگی به اتهام وی در دادگاه کیفری یک مستلزم صدور کیفرخواست م. ب. و یا اینکه می بایست به اتهام وی مستقیما در دادگاه رسیدگی شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: اولا با عنایت به اصل 17 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اصلاحی 1368 و ماده 304 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده یک قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب 1381/9/25 و مواد 88 و 89 قانون مجازات اسلامی 1392، منظور از پانزده سال در تبصره یک ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی، پانزده سال تمام هجری شمسی است و تفاوتی از این حیث بین دختران و پسران وجود ندارد. ثانیا ب. ت. ب. مقررات قسمت اخیر ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی، تحقیقات مقدماتی جرایم افراد 15 تا 18 سال به جز جرایم موضوع مواد 306 و 340 این قانون در دادسرای ویژه نوجوانان صورت می‌گیرد و با عنایت به تبصره یک ماده 285 قانون مذکور، تحقیقات مقدماتی تمامی جرایم افراد زیر 15 سال به وسیله دادگاه اطفال و نوجوانان به عمل می‌آید. در فرض سوال، مرتکب جرم آدم‌ربایی، فرد زیر پانزده سال است و جرم ارتکابی وی نیز با تطبیق مجازات قانونی آن (که در ماده 621 قانون مجازات اسلامی 1375 مقرر گردیده است)، با شاخص‌های ماده 19 قانون مجازات اسلامی 1392 و تبصره‌های آن، جرم تعزیری درجه 3 محسوب می‌شود که با عنایت به مواد 302 و 315 و لحاظ تبصره یک ماده 285 قانون صدرالذکر باید به طور مستقیم در دادگاه کیفری یک، ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان مورد رسیدگی قرار گیرد.