نظر مشورتی 7/95/1588 مورخ 1395/07/05 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص تفسیر و شرایط توبه و مرور زمان در جرائم تعزیری بر اساس قانون مجازات اسلامی با اصلاحات و الحاقات بعدی

1- مستنبط از ماده 118 قانون مجازات اسلامي 1392 اين است كه در جرايم تعزيري و در اعمال مقررات ماده 115 قانون مذكور، مرتكب بايد قبل از صدور حكم قطعي توبه كند (قبل از قطعيت حكم توبه كند) و ادله مربوط به توبه را نيز تا قبل از قطعيت حكم به مقام قضايي (اعم از مقام تعقيب يا رسيدگي) ارايه نمايد. 2- در خصوص جرايم تعزيري، مادام كه مشمول مرور زمان كيفري نشدهاند، امكان اعمال مقررات قسمت دوم ماده 117 قانون مجازات اسلامي 1392 وجود دارد و در ساير موارد، زمان خاصي براي اعمال مقررات مزبور پيشبيني نشده است. 3- مرور زمان موضوع مواد 105 و 107 قانون مجازات اسلامي 1392 به تصريح اين مواد، ناظر به مواردي است كه جرم ارتكابي از نوع تعزير باشد و جرايم موجب حد، مشمول مقررات مرور زمان نيستند. 4- چنانچه مرتكب قبل از قطعيت حكم، توبه كند و ادله مربوط به توبه را نيز مطابق ماده 118 قانون مجازات اسلامي 1392 تا قبل از قطعيت حكم به مقام قضايي رسيدگيكننده، ارايه نمايد، در هر مرحله از مراحل دادرسي، اعم از بدوي، تجديدنظر و فرجام ميتواند اعمال مقررات توبه را درخواست كند؛ ولو به طور مكرر. نظریه مشورتی شماره 7/95/1588 مورخ 1395/07/05 موضوع استعلام درباره تاثیر توبه در جرایم تعزیری و زمان آن بر اساس قانون مجازات اسلامی است. پرسش‌ها شامل این موارد است: آیا توبه قبل از صدور رای موثر است یا بعد از آن نیز اعمال می‌شود؟ آیا ماده 117 قانون مجازات اسلامی محدودیت زمانی دارد؟ و آیا مرور زمان شامل این ماده می‌شود یا خیر؟ همچنین، پرسیده شده است که اگر دادگاه یک بار توبه م. ع. را نپذیرد، آیا پس از گذشت مدت معینی، امکان درخواست توبه مجدد وجود دارد یا خیر؟ پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این استعلام، بر اساس ماده 118 قانون مجازات اسلامی 1392، تاکید دارد که توبه باید قبل از صدور حکم قطعی انجام شود و دلایل آن نیز باید تا قبل از قطعیت حکم ارائه شود. همچنین، در جرایم تعزیری که مشمول مرور زمان نشده‌اند، امکان اعمال مقررات ماده 117 وجود دارد و مرور زمان مربوط به مواد 105 و 107 فقط شامل جرایم تعزیری است. در نهایت، اگر مرتکب قبل از قطعیت حکم توبه کند و دلایل آن را ارائه دهد، می‌تواند در هر مرحله از دادرسی، حتی به‌طور مکرر، درخواست اعمال مقررات توبه را نماید. تاریخ نظریه: 1395/07/05 شماره نظریه: 7/95/1588 شماره پرونده: 59-681/1-645 در مورد تعزیرات آیا توبه قبل از صدور رأی موثر م. ب. یا شامل بعد از صدور رأی نیز می‌شود؟ آیا ماده 117 قانون مجازات اسلامی محدود به زمان م. ب. یا خیر؟ مرور زمان شامل ماده 117 ق. م. ا. می‌شود یا خیر؟ آیا اگر دادگاه یک بار توبه م. ع. را احراز نکرد بعد از گذشت مدت مثلا یک سال دوباره مرتکب می‌تواند تقاضای اعمال مقررات توبه را بنماید یا خیر؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: