جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: آیا فروش مال توسط امین (که به صورت بیع معلق به او فروخته شده) بدون پرداخت ثمن، خیانت در امانت یا فروش مال غیر است؟
پاسخ: خیر، این اقدام تخلف از شرط قرارداد و دارای جنبه مدنی است و فاقد وصف کیفری خیانت در امانت یا فروش مال غیر میباشد.
به زبانِ ساده
مال ابتدا به شخصی به امانت سپرده شده و سپس با شرط پرداخت بها در مهلت مشخص به او فروخته شده بود. نظریه میگوید فروش مال به دیگری در صورت نپرداختن بها، طبق توضیح متن تخلف قراردادیِ مدنی است و بهخودیخود عنوان کیفری خیانت در امانت یا فروش مال غیر ندارد؛ تشخیص نهایی با مقام قضایی است.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه؛ طرفین موضوع، امانتگذار و امیناند.
چگونه: درباره قراردادی که مال امانی را با شرط پرداخت بها در مهلت معین به امین واگذار میکند، استعلام شده و اداره کل حقوقی آن را عقد موجل دانسته و تشخیص نهایی را به مقام قضایی سپرده است.
چرا مهم است: این نظر برای مالکان، امینها و وکلا در تشخیص تفاوت اختلاف قراردادی با اتهام کیفری مفید است.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ در متنِ قابلمشاهده ماده یا قانون مشخصی ذکر نشده است.
مفاهیمِ حقوقی: امانت، امین، بیع، عقد موجل، عقد معلق، تخلف قراردادی، خیانت در امانت، فروش مال غیر
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر امین مال امانی را بدون پرداخت بهای آن و بدون رضایت مالک به دیگری بفروشد، آیا این عمل خیانت در امانت است؟
طبق نظریه، این عمل وصف کیفری خیانت در امانت ندارد و تخلفی با جنبه مدنی است.
آیا این عمل فروش مال غیر محسوب میشود؟
طبق نظریه، وصف کیفری فروش مال غیر نیز ندارد.
قرارداد مورد بحث معلق است یا موجل؟
نظریه آن را عقد موجل میداند، نه عقد معلق.
کلیدواژهها: خیانت در امانت، فروش مال غیر، بیع معلق، قرارداد امانی، وصف کیفری
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/95/2334 مورخ 1395/09/22
خ. م.:
موضوع استعلام درباره وضعیت حقوقی قراردادی است که در آن یک مال به صورت امانی به شخصی به عنوان امین سپرده شده و سپس تحت شرایطی به امین فروخته میشود. سوال این است که آیا فروش مال توسط امین بدون پرداخت بهای آن و بدون رضایت مالک، خیانت در امانت محسوب میشود و آیا این عمل به عنوان فروش مال غیر تلقی میشود یا خیر. اداره کل حقوقی قوه قضاییه پاسخ میدهد که این قرارداد از نوع عقد موجل است و نه معلق، زیرا اثر عقد بیع به پرداخت ثمن در مهلت معین بستگی دارد و در صورت عدم پرداخت، فروشنده میتواند معامله را فسخ کند. بنابراین، اقدام امین در انتقال مال به دیگری، تخلف از شرط قرارداد است که جنبه مدنی دارد و فاقد وصف کیفری مانند خیانت در امانت یا فروش مال غیر است. با این حال، تشخیص نهایی موضوع بر عهده مقام قضایی است.
تاریخ نظریه: 1395/09/22
شماره نظریه: 7/95/2334
شماره پرونده: 920-182-95
استعلام:
اگر قرارداد امانی مالی دراختیار شخصی به عنوان امین قرارگیرد ومتعاقبا همان مال طی قراردادی از طرف امانتگذار با این شرط به امین مذکور به بیع معلق فروخته شود که امین طی زمان مشخص بهای آن را پرداخت نماید در غیر این صورت قرارداد کان لم یکن بوده وامانتگذار اختیار دارد مال مورد معامله را به فروش برساند با این حال در صورتی که امین بدون رضایت امانتگذار و بدون پرداخت بهای مال در زمان تعیین شده آن را به فروش برساند و بهای فروش را تملک نماید وعلیرغم درخواست مالک آن را به مالک تحویل ندهد آیا خیانت در امانت نموده است و فروش مال مورد معامله فروش مال غیر محسوب میگردد یا خیر.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
به نظر میرسد فرض سوال که ودیعه گذار مال مورد امانت را به شرط اینکه ظرف مهلت مشخصی ثمن آن پرداخت شود به امین فروخته است از مصادیق عقد موجل می باشد نه معلق زیرا در این فرض اثر عقد بیع (منشا) معلق بر امری نشده است بلکه مشروط به پرداخت آن (ثمن) در ظرف مدت مشخصی گردیده است که با این وصف تمام آثار عقد بیع به طور منجز ایجاد میشود (تملیک) فقط شرط شده است که چنانچه ظرف مهلت مشخصی ثمن پرداخت نشده بایع میتواند معامله را فسخ نماید. با این وصف اگر چه امین (خریدار) بر خلاف شرط مندرج در قرارداد مبادرت به واگذاری موضوع قرارداد ب. غ. نماید این عمل نوعی تخلف از شرط محسوب که دارای جنبه مدنی م. ب. و فاقد وصف کیفری (فروش مال غیر، خیانت در امانت و...) است ولی به هر حال تشخیص موضوع به عهده مقام قضایی رسیدگیکننده م. ب..