پرسش: آیا راننده مقصر حادثه رانندگی میتواند دیه مازاد بر تعهدات بیمهنامه را از شرکت بیمه یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی مطالبه کند؟
پاسخ: خیر، راننده مقصر شخص ثالث محسوب نمیشود و پرداخت خسارت تنها تا سقف تعهدات مندرج در قرارداد بیمه امکانپذیر است.
به زبانِ ساده
موضوع، جبران خسارت رانندهای بود که در واژگونی خودروی خود دچار قطع نخاع و صدمات دیگر شده بود. نظریه میگوید بیمه سرنشین فقط تا سقف تعهدات قرارداد پرداخت میکند و راننده مقصر نمیتواند مازاد آن را از بیمه شخص ثالث یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی مطالبه کند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه؛ پاسخ به استعلام درباره حادثه رانندگی سال ۱۳۹۰ و خسارت راننده مقصر.
چگونه: پس از پرداخت سقف تعهد بیمه، درباره مسئول پرداخت دیه و خسارت مازاد استعلام شد و نظریه امکان مطالبه آن مازاد از بیمه شخص ثالث یا صندوق را نپذیرفت.
چرا مهم است: این نظریه برای رانندگان، بیمهگذاران و وکلایی مفید است که حدود پوشش بیمه راننده مقصر را بررسی میکنند.
قوانینِ مرتبط: قانون اصلاح بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب ۱۳۸۷.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/95/3220 مورخ 1395/12/10
خ. م.:
موضوع استعلام درباره پرداخت دیه و خسارات بدنی ناشی از یک حادثه رانندگی در سال 1390 است که منجر به قطع نخاع و صدمات متعدد به رانندهمقصر حادثه شده است. سوال مطرحشده این است که آیا دیه و خسارات ناشی از این حادثه باید توسط شرکتبیمه پرداخت شود یا از صندوق تامین خسارتهای بدنی قابل مطالبه است. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه این است که بر اساس قانون اصلاح بیمه اجباریمسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب 1387، راننده مقصر حادثه به عنوان شخص ثالث محسوب نمیشود و نمیتواند از بیمه شخص ثالث استفاده کند. اگر راننده خودرو را تحت پوشش بیمه سرنشین قرار داده باشد، پرداخت خسارات بدنی و دیه تنها تا سقف تعهدات مندرج در قرارداد بیمه امکانپذیر است و مازاد بر آن قابل مطالبه از بیمه نیست. همچنین، صندوق تامین خسارتهای بدنی نیز نمیتواند خسارات بدنی و دیه مازاد بر تعهدات بیمهنامه را پرداخت کند، زیرا این صندوق تنها خسارات بدنی وارده به اشخاص ثالث را تحت شرایط خاص پرداخت میکند.
تاریخ نظریه: 1395/12/10
شماره نظریه: 7/95/3220
شماره پرونده: 1456-10/16-95
استعلام:
فردی در سال 90 یعنی در زمان استقرار قانون اصلاح بیمه اجباری 87 تا 93 دارندگان وسائط نقلیه موتوری خودرو شخصیاش واژگون و به صورت کامل قطع نخاع گردیده است اداره بیمه سقف تعهد خود را که چهل وپنج میلیون تومان بوده پرداخت کرده است حل اعلام فرمائید پرداخت دیات وی که متعدد و شامل موارد مختلف از جمله سلس ادرار عدم ضبط مدفوع و عدم توانایی مقاربت م. ب. وسایر جراحات قابل پرداخت از صندوق تأمین خسارتهای بدنی هستند یا شرکت بیمه مکلف به پرداخت م. ب. تقاضا دارد این مرجع را راهنمایی فرمائید./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
فرض سوال ب. ت. ب. تاریخ حادثه رانندگی (واژگونی خودرو در سال 1390) که منجر به ورود صدمه بدنی به راننده مسبب حادثه شده، مشمول قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب 1387است. به موجب تبصره 6 ماده 1 این قانون، منظور از شخص ثالث، هر شخصی است که به سبب حوادث وسایل نقلیه موضوع این قانون دچار زیانهای بدنی و مالی شود، به استثنای راننده مسبب حادثه؛ بنابراین، راننده مسبب حادثه طبق این قانون، شخص ثالث محسوب نمیشود و نمیتواند از بیمه شخص ثالث استفاده کند، لذا در صورتی که راننده، خودرو را بیمه سرنشین کرده باشد، موضوع مطالبه خسارات بدنی و دیه، تابع قرارداد او با شرکت بیمه است و شرکت بیمه مکلف به پرداخت خسارت بدنی و دیه تا حداکثر مبلغ مندرج (سقف تعهدات) در قرارداد است و مازاد بر آن، قابل مطالبه از بیمه نیست و صندوق تأمین خسارتهای بدنی نیز قانونا نمیتوانند خسارتهای بدنی و دیه مازاد بر تعهدات بیمهنامه را در فرض سوال پرداخت کنند؛ زیرا ب. ت. ب. صراحت ماده 10 قانون مذکور، صندوق موضوع این ماده، تنها خسارتهای بدنی وارده به اشخاص ثالث را در موارد مندرج در این ماده پرداخت میکند و راننده مسبب حادثه به صراحت تبصره 6 ماده 1 قانون صدرالذکر، شخص ثالث محسوب نمیشود.